<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
<?mso-application progid="Word.Document"?>
<pkg:package xmlns:pkg="http://schemas.microsoft.com/office/2006/xmlPackage"><pkg:part pkg:name="/_rels/.rels" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.relationships+xml" pkg:padding="512"><pkg:xmlData><Relationships xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships"><Relationship Id="rId3" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/extended-properties" Target="docProps/app.xml"/><Relationship Id="rId2" Type="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships/metadata/core-properties" Target="docProps/core.xml"/><Relationship Id="rId1" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/officeDocument" Target="word/document.xml"/></Relationships></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/_rels/document.xml.rels" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.relationships+xml" pkg:padding="256"><pkg:xmlData><Relationships xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships"><Relationship Id="rId8" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/endnotes" Target="endnotes.xml"/><Relationship Id="rId13" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/fontTable" Target="fontTable.xml"/><Relationship Id="rId3" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/styles" Target="styles.xml"/><Relationship Id="rId7" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/footnotes" Target="footnotes.xml"/><Relationship Id="rId12" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/footer" Target="footer2.xml"/><Relationship Id="rId2" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/numbering" Target="numbering.xml"/><Relationship Id="rId1" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/customXml" Target="../customXml/item1.xml"/><Relationship Id="rId6" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/webSettings" Target="webSettings.xml"/><Relationship Id="rId11" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/header" Target="header2.xml"/><Relationship Id="rId5" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/settings" Target="settings.xml"/><Relationship Id="rId10" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/footer" Target="footer1.xml"/><Relationship Id="rId4" Type="http://schemas.microsoft.com/office/2007/relationships/stylesWithEffects" Target="stylesWithEffects.xml"/><Relationship Id="rId9" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/header" Target="header1.xml"/><Relationship Id="rId14" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/theme" Target="theme/theme1.xml"/></Relationships></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/document.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.document.main+xml"><pkg:xmlData><w:document mc:Ignorable="w14 wp14" xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><w:body><w:p w:rsidR="00BC5A86" w:rsidRDefault="00BC5A86" w:rsidP="008D78C6"><w:pPr><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="100" w:afterAutospacing="1" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="center"/><w:outlineLvl w:val="2"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="0" w:name="_Toc222753015"/><w:bookmarkStart w:id="1" w:name="_Toc223358322"/><w:bookmarkStart w:id="2" w:name="_GoBack"/><w:bookmarkEnd w:id="2"/><w:r w:rsidRPr="00BC5A86"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>Relatos desde afuera: la Venezuela del 1800 observada por sus visitantes</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="0"/><w:bookmarkEnd w:id="1"/></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:outlineLvl w:val="2"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="3" w:name="_Toc222753016"/><w:bookmarkStart w:id="4" w:name="_Toc223358323"/><w:r w:rsidRPr="00D7267F"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>Jorge Bracho</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D217A3" w:rsidRPr="00513192"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="1"/></w:r><w:bookmarkEnd w:id="3"/><w:bookmarkEnd w:id="4"/></w:p><w:p w:rsidR="00D7267F" w:rsidRPr="007B5A76" w:rsidRDefault="00D7267F" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>jbrachom@ucab.edu.ve</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="007B5A76" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:i/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:i/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>ORCID 0000-0002-4633-4247</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00D7267F" w:rsidRDefault="00A26D7A" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:outlineLvl w:val="2"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="5" w:name="_Toc223358324"/><w:r w:rsidRPr="00A26D7A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Universidad </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009251A5"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>Católica Andrés Bello</w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>, Caracas, Venezuela</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="5"/></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:outlineLvl w:val="2"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:bookmarkStart w:id="6" w:name="_Toc222753018"/><w:bookmarkStart w:id="7" w:name="_Toc223358325"/><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRPr="0004643E" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:outlineLvl w:val="2"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:inline distT="0" distB="0" distL="0" distR="0" wp14:anchorId="01437ADA" wp14:editId="14CCB492"><wp:extent cx="5311140" cy="3181350"/><wp:effectExtent l="9525" t="9525" r="13335" b="9525"/><wp:docPr id="11" name="Rectángulo 11"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvSpPr><a:spLocks noChangeArrowheads="1"/></wps:cNvSpPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="5311140" cy="3181350"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="rect"><a:avLst/></a:prstGeom><a:solidFill><a:schemeClr val="lt1"><a:lumMod val="100000"/><a:lumOff val="0"/></a:schemeClr></a:solidFill><a:ln w="19050"><a:solidFill><a:schemeClr val="dk1"><a:lumMod val="100000"/><a:lumOff val="0"/></a:schemeClr></a:solidFill><a:miter lim="800000"/><a:headEnd type="none" w="sm" len="sm"/><a:tailEnd type="none" w="sm" len="sm"/></a:ln></wps:spPr><wps:txbx><w:txbxContent><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/></w:rPr><w:t>Resumen</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>Con la intención de exponer un conjunto de representaciones ofrecidas por distintos viajeros que visitaron este país suramericano durante el decenio del 1800 me interesa presentar, en primer lugar, la idea del viaje entre especialistas de las ciencias sociales en aras de una aproximación conceptual, así como lo que interesaba al viajero poner de relieve ante sus potenciales lectores. En segunda instancia, me anima el propósito de mostrar varias de sus observaciones acerca de unos espacios territoriales conocidos de antemano, ya lo fuera gracias a lecturas previas o por medio de información de terceros los cuales pudieron haber pernoctado en este territorio u obtuvieron información de oídas entre conocedores de la realidad suramericana. En tercer lugar, presentaré varios de sus puntos de vista acerca de la realidad socio cultural venezolana que fueron destacadas por ellos en el contexto de la historia cultural y su utilidad etnohistórica.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>Palabras clave:</w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>viajeros, Suramérica, viaje, etnohistoria, historia cultural.</w:t></w:r></w:p></w:txbxContent></wps:txbx><wps:bodyPr rot="0" vert="horz" wrap="square" lIns="91425" tIns="45698" rIns="91425" bIns="45698" anchor="t" anchorCtr="0" upright="1"><a:noAutofit/></wps:bodyPr></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic></wp:inline></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:rect id="Rectángulo 11" o:spid="_x0000_s1026" style="width:418.2pt;height:250.5pt;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:char;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:line;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;v-text-anchor:top" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQB6p9miVQIAAPMEAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysVFFuEzEQ/UfiDpb/6WabpmqibqoqpQip&#xA;QEXhAI7Xm7Vqe4ztZBNuw1m4GG+9SQnwUQl1P1b2ePzmzbwZX15trWEbFaImV/HyZMSZcpJq7VYV&#xA;//rl9s0FZzEJVwtDTlV8pyK/mr9+ddn5mTqllkytAgOIi7POV7xNyc+KIspWWRFPyCuHw4aCFQnb&#xA;sCrqIDqgW1OcjkbnRUeh9oGkihHWm+GQzzN+0yiZPjVNVImZioNbyv+Q/8v+X8wvxWwVhG+13NMQ&#xA;/8HCCu0Q9AnqRiTB1kH/A2W1DBSpSSeSbEFNo6XKOSCbcvRXNg+t8CrnguJE/1Sm+HKw8uPmPjBd&#xA;Q7uSMycsNPqMqv384VZrQwxWlKjzcQbPB38f+iSjvyP5GJmjRSvcSl2HQF2rRA1i2b/440K/ibjK&#xA;lt0HqhFArBPlam2bYHtA1IFtsyi7J1HUNjEJ42RcluUZtJM4G5cX5XiSZSvE7HDdh5jeKbKsX1Q8&#xA;gH+GF5u7mEAfrgeXTJ+Mrm+1MXnTd5pamMA2Aj1iUpmvmrUF18FWjvpvaBXY0VCD/UAjN2sPkSPF&#xA;Y3TjWIeaTEfg/Fzo+vFFQ1udMFlG24pfHCXQy/TW1SztPJRwGEreU4yWM6MwwljkmUhCm+f9UFnj&#xA;kPZB4qFV0na53XfNkuodlA80TB5eCixaCt8RFVOHeN/WIoCDee/QPdPy7HSCMc2bs8n5FM9HOD5Z&#xA;Hp8IJwFV8cTZsFykYbTXPuhVi0hDRR1do+ManXuhpzqw2vPGZGXh9q9AP7rH++z1+62a/wIAAP//&#xA;AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhAALp2gfbAAAABQEAAA8AAABkcnMvZG93bnJldi54bWxMj81OwzAQhO+V&#xA;eAdrkbi1dmmJ2hCnQkjlWlGKRG9uvCQR8TqKnR94ehYucBlpNaOZb7Pd5BoxYBdqTxqWCwUCqfC2&#xA;plLD6WU/34AI0ZA1jSfU8IkBdvnVLDOp9SM943CMpeASCqnRUMXYplKGokJnwsK3SOy9+86ZyGdX&#xA;StuZkctdI2+VSqQzNfFCZVp8rLD4OPZOgy3Ph6/tlByG+rXnxNNbfxrXWt9cTw/3ICJO8S8MP/iM&#xA;DjkzXXxPNohGAz8Sf5W9zSpZg7houFNLBTLP5H/6/BsAAP//AwBQSwECLQAUAAYACAAAACEAtoM4&#xA;kv4AAADhAQAAEwAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbFBLAQItABQABgAI&#xA;AAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAAAAAAAAAAAAAAC8BAABfcmVscy8ucmVsc1BLAQItABQABgAI&#xA;AAAAIQB6p9miVQIAAPMEAAAOAAAAAAAAAAAAAAAAAC4CAABkcnMvZTJvRG9jLnhtbFBLAQItABQA&#xA;BgAIAAAAIQAC6doH2wAAAAUBAAAPAAAAAAAAAAAAAAAAAK8EAABkcnMvZG93bnJldi54bWxQSwUG&#xA;AAAAAAQABADzAAAAtwUAAAAA&#xA;" fillcolor="white [3201]" strokecolor="black [3200]" strokeweight="1.5pt"><v:stroke startarrowwidth="narrow" startarrowlength="short" endarrowwidth="narrow" endarrowlength="short"/><v:textbox inset="2.53958mm,1.2694mm,2.53958mm,1.2694mm"><w:txbxContent><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/></w:rPr><w:t>Resumen</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>Con la intención de exponer un conjunto de representaciones ofrecidas por distintos viajeros que visitaron este país suramericano durante el decenio del 1800 me interesa presentar, en primer lugar, la idea del viaje entre especialistas de las ciencias sociales en aras de una aproximación conceptual, así como lo que interesaba al viajero poner de relieve ante sus potenciales lectores. En segunda instancia, me anima el propósito de mostrar varias de sus observaciones acerca de unos espacios territoriales conocidos de antemano, ya lo fuera gracias a lecturas previas o por medio de información de terceros los cuales pudieron haber pernoctado en este territorio u obtuvieron información de oídas entre conocedores de la realidad suramericana. En tercer lugar, presentaré varios de sus puntos de vista acerca de la realidad socio cultural venezolana que fueron destacadas por ellos en el contexto de la historia cultural y su utilidad etnohistórica.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>Palabras clave:</w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>viajeros, Suramérica, viaje, etnohistoria, historia cultural.</w:t></w:r></w:p></w:txbxContent></v:textbox><w10:anchorlock/></v:rect></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r><w:bookmarkEnd w:id="6"/><w:bookmarkEnd w:id="7"/></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="100" w:afterAutospacing="1" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="center"/><w:outlineLvl w:val="2"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="8" w:name="_Toc222753019"/><w:bookmarkStart w:id="9" w:name="_Toc223358326"/><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Narratives</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>from</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>Outside</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">: Venezuela in </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>the</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> 1800s </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>Through</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>the</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>Eyes</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> of </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>Its</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>Visitors</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="8"/><w:bookmarkEnd w:id="9"/><w:proofErr w:type="spellEnd"/></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="100" w:afterAutospacing="1" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="center"/><w:outlineLvl w:val="2"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:bookmarkStart w:id="10" w:name="_Toc222753020"/><w:bookmarkStart w:id="11" w:name="_Toc223358327"/><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRPr="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="100" w:afterAutospacing="1" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="center"/><w:outlineLvl w:val="2"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:inline distT="0" distB="0" distL="0" distR="0" wp14:anchorId="0C380170" wp14:editId="5B9BCDBC"><wp:extent cx="5311140" cy="3600450"/><wp:effectExtent l="9525" t="9525" r="13335" b="9525"/><wp:docPr id="13" name="Rectángulo 13"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvSpPr><a:spLocks noChangeArrowheads="1"/></wps:cNvSpPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="5311140" cy="3600450"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="rect"><a:avLst/></a:prstGeom><a:solidFill><a:srgbClr val="FFFFFF"/></a:solidFill><a:ln w="19050"><a:solidFill><a:srgbClr val="000000"/></a:solidFill><a:miter lim="800000"/><a:headEnd type="none" w="sm" len="sm"/><a:tailEnd type="none" w="sm" len="sm"/></a:ln></wps:spPr><wps:txbx><w:txbxContent><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>Abstract</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">In order to provide a set of representations provided by different travelers who came to this South American country during the course of the 1800s, I will first cover the concept of travel as it is defined by social science practitioners in order to provide a conceptual approach, as well as explore the aspects that the travelers wanted to highlight for potential readers. Second, I will cover some of their observations on certain territorial spaces which they were already aware of either from reading about or from other peoples' accounts from a previous stay in the area or speaking to more knowledgeable persons about the region or either place. Thirdly, I will provide some of their views on Venezuelan social and cultural life that they referred to in the context of cultural histories, and its potential usefulness for some </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>ethnohistorical</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> work during their studies.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Keywords: </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">travelers, South America, travel, </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>ethnohistory</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>, cultural history</w:t></w:r></w:p></w:txbxContent></wps:txbx><wps:bodyPr rot="0" vert="horz" wrap="square" lIns="91425" tIns="45698" rIns="91425" bIns="45698" anchor="t" anchorCtr="0" upright="1"><a:noAutofit/></wps:bodyPr></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic></wp:inline></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:rect id="Rectángulo 13" o:spid="_x0000_s1027" style="width:418.2pt;height:283.5pt;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:char;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:line;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;v-text-anchor:top" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQAECsfgQgIAAIwEAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysVNtuEzEQfUfiHyy/091tkqpddVNVKUVI&#xA;BSoKH+B4vbsWtseMnWzC3/At/BhjJ03DRSAh9sHyeMZnLsdnL6821rC1wqDBNbw6KTlTTkKrXd/w&#xA;jx9uX5xzFqJwrTDgVMO3KvCr+fNnl6Ov1SkMYFqFjEBcqEff8CFGXxdFkIOyIpyAV46cHaAVkUzs&#xA;ixbFSOjWFKdleVaMgK1HkCoEOr3ZOfk843edkvFd1wUVmWk41RbzinldprWYX4q6R+EHLfdliH+o&#xA;wgrtKOkB6kZEwVaof4GyWiIE6OKJBFtA12mpcg/UTVX+1M3DILzKvdBwgj+MKfw/WPl2fY9Mt8Td&#xA;hDMnLHH0nqb27avrVwYYndKIRh9qinzw95iaDP4O5KfAHCwG4Xp1jQjjoERLhVUpvvjhQjICXWXL&#xA;8Q20lECsIuRpbTq0CZDmwDaZlO2BFLWJTNLhbFJV1ZS4k+SbnJXldJZpK0T9eN1jiK8UWJY2DUeq&#xA;P8OL9V2IqRxRP4bk8sHo9lYbkw3slwuDbC3ohdzmL3dAXR6HGcdGau6ipOR/xijz9zsMqyO9daNt&#xA;w88PQaJOg3vpWha3nmbjSCY85QqWM6NIVLTJrzQKbf4eR70at2cgDX1HXtwsNzuWE1YiZAntlihB&#xA;2EmCJEybAfALJSc5UNrPK4FUinntiNaLano6I/1kYzo7uyBd47FneewRThJUwyNnu+0i7jS38qj7&#xA;gTJVeYoOrukpdDqT9FTVvnx68pm7vTyTpo7tHPX0E5l/BwAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEAa8mN&#xA;INsAAAAFAQAADwAAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbEyPTU/DMAyG70j8h8hIXBBL+SpTaTqNwbTzCtyz&#xA;xk0rGqc0aVf49RgucLFkva8eP85Xs+vEhENoPSm4WiQgkCpvWrIKXl+2l0sQIWoyuvOECj4xwKo4&#xA;Pcl1ZvyR9jiV0QqGUMi0gibGPpMyVA06HRa+R+Ks9oPTkdfBSjPoI8NdJ6+TJJVOt8QXGt3jpsHq&#xA;vRydgruvi6d6/2a3oR4368l+tM+7x1Kp87N5/QAi4hz/yvCjz+pQsNPBj2SC6BTwI/F3cra8SW9B&#xA;HBic3icgi1z+ty++AQAA//8DAFBLAQItABQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAAAAAAAAA&#xA;AAAAAAAAAABbQ29udGVudF9UeXBlc10ueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhADj9If/WAAAAlAEAAAsA&#xA;AAAAAAAAAAAAAAAALwEAAF9yZWxzLy5yZWxzUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAAQKx+BCAgAAjAQAAA4A&#xA;AAAAAAAAAAAAAAAALgIAAGRycy9lMm9Eb2MueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAGvJjSDbAAAABQEA&#xA;AA8AAAAAAAAAAAAAAAAAnAQAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbFBLBQYAAAAABAAEAPMAAACkBQAAAAA=&#xA;" strokeweight="1.5pt"><v:stroke startarrowwidth="narrow" startarrowlength="short" endarrowwidth="narrow" endarrowlength="short"/><v:textbox inset="2.53958mm,1.2694mm,2.53958mm,1.2694mm"><w:txbxContent><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>Abstract</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">In order to provide a set of representations provided by different travelers who came to this South American country during the course of the 1800s, I will first cover the concept of travel as it is defined by social science practitioners in order to provide a conceptual approach, as well as explore the aspects that the travelers wanted to highlight for potential readers. Second, I will cover some of their observations on certain territorial spaces which they were already aware of either from reading about or from other peoples' accounts from a previous stay in the area or speaking to more knowledgeable persons about the region or either place. Thirdly, I will provide some of their views on Venezuelan social and cultural life that they referred to in the context of cultural histories, and its potential usefulness for some </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>ethnohistorical</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> work during their studies.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Keywords: </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">travelers, South America, travel, </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>ethnohistory</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="007B5A76"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>, cultural history</w:t></w:r></w:p></w:txbxContent></v:textbox><w10:anchorlock/></v:rect></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r><w:bookmarkEnd w:id="10"/><w:bookmarkEnd w:id="11"/></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:sdt><w:sdtPr><w:id w:val="1516033600"/><w:docPartObj><w:docPartGallery w:val="Table of Contents"/><w:docPartUnique/></w:docPartObj></w:sdtPr><w:sdtEndPr><w:rPr><w:b/><w:bCs/></w:rPr></w:sdtEndPr><w:sdtContent><w:p w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84" w:rsidRDefault="00272FF6" w:rsidP="00403B84"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8828"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsiaTheme="minorEastAsia" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="2"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Índice</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="2"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="2"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> TOC \o "1-3" \h \z \u </w:instrText></w:r><w:r w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="2"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84" w:rsidRDefault="00506CC1"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="9016"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsiaTheme="minorEastAsia" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc223358328" w:history="1"><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Introducción</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc223358328 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:t>182</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84" w:rsidRDefault="001B3957"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="9016"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsiaTheme="minorEastAsia" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">1. </w:t></w:r><w:hyperlink w:anchor="_Toc223358329" w:history="1"><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Del viaje, el viajero y la etnohistoria</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc223358329 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:t>184</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84" w:rsidRDefault="001B3957"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="9016"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsiaTheme="minorEastAsia" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>2.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="004B3FF4" w:rsidRPr="004B3FF4"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:hyperlink w:anchor="_Toc223358330" w:history="1"><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Matices diversos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc223358330 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:t>187</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84" w:rsidRDefault="001B3957"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="9016"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsiaTheme="minorEastAsia" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>3.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="004B3FF4" w:rsidRPr="004B3FF4"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:hyperlink w:anchor="_Toc223358331" w:history="1"><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El carácter de un pueblo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc223358331 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:t>192</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84" w:rsidRDefault="001B3957"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="9016"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsiaTheme="minorEastAsia" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>4.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="004B3FF4"><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:hyperlink w:anchor="_Toc223358332" w:history="1"><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Entre la creencia y la evidencia</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc223358332 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:t>200</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84" w:rsidRDefault="00506CC1"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="9016"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsiaTheme="minorEastAsia" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc223358333" w:history="1"><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Balance general</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc223358333 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:t>208</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84" w:rsidRDefault="00506CC1"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="9016"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsiaTheme="minorEastAsia" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc223358334" w:history="1"><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Referencias</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc223358334 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:t>210</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00403B84" w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:noProof/><w:webHidden/><w:sz w:val="24"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w:rsidR="00272FF6" w:rsidRPr="00272FF6" w:rsidRDefault="00272FF6" w:rsidP="00272FF6"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8828"/></w:tabs></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00403B84"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:noProof/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="2"/><w:sz w:val="24"/><w:u w:val="none"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:p></w:sdtContent></w:sdt><w:p w:rsidR="00272FF6" w:rsidRDefault="00272FF6"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsiaTheme="majorEastAsia" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cstheme="majorBidi"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00D217A3"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="284" w:hanging="284"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="12" w:name="_Toc223358328"/><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Introducción</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="12"/></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00D217A3"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Durante el 1800, numerosos viajeros visitaron Venezuela y dejaron testimonios detallados sobre su experiencia en el país. Muchos de ellos siguieron la ruta trazada por Alejandro von Humboldt, a quien citaron frecuentemente y con cuya rúbrica portaban cartas de recomendación. Aunque movidos por intereses diversos - desde la exploración minera hasta la inmigración y la investigación científica - estos visitantes coincidieron en destacar la cordialidad y hospitalidad del pueblo venezolano.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00D217A3"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Sus relatos, pese a estar marcados por prejuicios y convenciones sociales de origen europeo, ofrecen una ventana valiosa para comprender las dinámicas culturales y sociales del país en ese período. Narran con detalle costumbres, estructuras y situaciones que les resultaban exóticas y reveladoras, pero que permiten hoy reconstruir aspectos clave de la condición cultural de la comarca.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00D217A3"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El relato de viajeros constituye un género literario que, además de entretener, proporciona insumos para el análisis histórico y cultural. Su estudio exige una base metodológica que permita organizar las narraciones temáticamente y establecer comparaciones entre observaciones hechas en Venezuela y en otros territorios explorados por los mismos autores. Para este artículo, se ha privilegiado el análisis de los temas recurrentes y la ambivalencia en las representaciones, es decir, la fascinación por la exuberancia del paisaje y las mujeres venezolanas y la crítica a ciertas prácticas locales.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00D217A3" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00D217A3"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Este enfoque busca reconstruir no solo lo que se dijo sobre Venezuela, sino cómo se dijo, qué referentes culturales moldearon esas percepciones, y qué impacto tuvieron en los lectores de la época. El lector contemporáneo podrá confrontar estas impresiones con el contexto histórico, entendiendo tanto las virtudes como los sesgos que nutrieron las visiones foráneas de una nación en transformación.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00D217A3"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Al efecto, este estudio analiza cómo las narraciones de viajeros del 1800 construyeron representaciones culturales sobre Venezuela desde marcos comparativos propios, combinando observación empírica, ambivalencias estéticas y estereotipos sociales. A partir de un enfoque etnohistórico, se valora la utilidad de estas fuentes como testimonios para reconstruir prácticas y percepciones en contextos coloniales y republicanos, reconociendo </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>tanto su potencial informativo como sus límites interpretativos. El análisis distingue entre lo observado directamente y lo reproducido por influencia previa, atendiendo a las condiciones narrativas, discursivas y editoriales que modelan la visión del otro.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00D217A3" w:rsidRDefault="00D217A3"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="004B3FF4"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="1"/></w:numPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="13" w:name="_Toc223358329"/><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Del viaje, el viajero y la etnohistoria</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="13"/></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00D217A3"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Desde la antigüedad, el viaje ha sido inseparable de los grandes relatos elaborados por la mano del hombre. De él se ha expresado que “… ha presidido los grandes relatos de la humanidad…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="2"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. En la experiencia del desplazamiento reside la posibilidad de descubrir al otro y, al mismo tiempo, replantearse el sí mismo. A lo largo de la historia han existido y existen personas “… buscando lo desconocido, revelando lo exótico, inventando al otro, recreando el yo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="3"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Esta dimensión dual del viaje ha permeado tanto los relatos de conquistadores y misioneros como los escritos de naturalistas, conformando un corpus imprescindible para los pensadores europeos del 1700 y del 1800.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00D217A3"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En el ámbito de las ciencias sociales, el testimonio del viajero ofrece una herramienta comparativa singular. Sus observaciones permiten confrontar configuraciones sociales, políticas y culturales disímiles. Tal como lo destaca la literatura especializada, los relatos de viajeros habilitan comparaciones entre sociedades, modos de organización, técnicas de trabajo, regímenes políticos y fenómenos como el nacionalismo, el regionalismo o los procesos revolucionarios. “… Se comparan comunidades, sociedades, tribus, clanes, naciones y nacionalidades, incluyendo configuraciones sociales, formas de socializar, modalidades de organización social y técnicas de trabajo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="4"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00D217A3" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00D217A3"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D217A3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Dentro de la historia cultural, el denominado Arte Apodémico, tradición literaria de manuales para viajeros surgida en Europa durante el 1600,  promovía una mirada sistemática sobre el entorno visitado. Se instaba a observar monumentos, edificaciones, sistemas políticos y costumbres, llevando registros detallados mediante guías y anotaciones. Este enfoque estructurado contribuyó al desarrollo del género narrativo del viaje como fuente de conocimiento y reflexión.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B84925" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B84925"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="1134"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En esta clase de textos se recomendaba a los futuros viajeros que observaran los monumentos funerarios, las pinturas, los edificios públicos y privados, religiosos y seculares, las fortificaciones, las fuentes, el sistema político y las maneras y las </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>costumbres de los habitantes… se les aconsejaba que llevaran consigo una guía y que tomaran nota de lo que veían…</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="5"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B84925" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B84925"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>La literatura de viajes, en consecuencia, constituye una de las expresiones más reveladoras de la historia cultural. No solo porque permite representar al otro, sino también porque configura un retrato del sujeto observador. El viajero, en sus diarios y crónicas, revela no solo lo que ve sino desde qué marco cultural interpreta lo visto. Así, cada relato se despliega en tanto testimonio de diferencias, proyecciones y reconstrucciones de un sí mismo colectivo.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B84925" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B84925"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Entre los mismos viajeros narradores se extendió el papel de este género y lo que en él se debería destacar. Por ejemplo, el escritor colombiano Laverde Amaya asumió que la función del viajero no se concentraba “… en los monumentos públicos ni en la caprichosa o variada forma de los edificios lo que despierta en mayor grado la curiosidad del viajero…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00733434"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="6"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. De acuerdo con su convencimiento lo principalmente importante a destacar era “… el conocimiento de los hombres notables, y la diferencia que, con las nuestras, pueda resultar de la observación de costumbres que nos son extrañas…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00733434"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="7"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Con respecto a ellas las adjudicó a diferencias sustanciales “… de las costumbres nuestras comparadas con las caraqueñas…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00733434"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="8"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Esta valoración de la diferencia entre las costumbres caraqueñas y las de otras latitudes invita a pensar en el impacto de lo climático, lo social y lo cultural sobre las prácticas cotidianas. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B84925" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B84925"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En el contexto del Mundo Moderno y la Era Moderna, viajar dejó de ser mera movilidad física para transformarse en una experiencia de aprendizaje. El Grand Tour europeo ejemplifica esta noción del viaje como formación personal y cultural. Los viajeros se enfrentaban a paisajes vastos y desconocidos, al misterio de lo exótico, y al desafío de plasmar lo vivido mediante la página impresa. Así, lo narrado permitía a lectores distantes imaginar y reinterpretar realidades ajenas.     </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B84925" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B84925"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Desde una perspectiva etnohistórica, estos relatos adquieren valor excepcional. Combinando el método histórico con el antropológico, la etnohistoria permite recuperar la </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>vida de comunidades con escasos registros escritos. Los testimonios de los viajeros, complementados con documentos coloniales y la tradición oral, posibilitan reconstruir aspectos clave de la Venezuela decimonónica como las prácticas sociales, jerarquías sociales, representaciones culturales y modos de ser.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B84925" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B84925"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En este artículo se examinan las experiencias y textos de diversos viajeros, cuyas crónicas sirven de base empírica y narrativa para comprender la imagen construida de Venezuela por observadores foráneos. Entre ellos destacan: </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B84925" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B84925"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Isidoro Laverde Amaya, invitado por el gobierno de Guzmán Blanco en ocasión del centenario de Bolívar. John Hawkshaw, ingeniero vinculado a las minas de cobre del Libertador (1832–1834). Karl Ferdinand Appun, explorador alemán respaldado por Humboldt, recorrió Yaracuy, Cojedes y el delta del Orinoco (1849–1858). James </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Mudie</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Spence</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, negociador de concesiones mineras en el oriente venezolano (1872–1873). </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Eugène</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> André, explorador del río Caura en dos viajes entre 1897 y 1900. Juan Bautista Boussingault, químico y naturalista que vivió entre Venezuela y Colombia desde 1822. Miguel María Lisboa, diplomático que escribió sobre Venezuela, Colombia y Quito. Pál Rosti, fotógrafo húngaro que documentó su estancia en 1858. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B84925" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B84925"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">De igual manera, Robert Ker Porter, diplomático británico que mantuvo un diario durante su misión (1825–1842). James </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Hackett</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, legionario frustrado que narró su experiencia en Londres (1819). Robert Semple, comerciante inglés presente entre 1810 y 1811. William Duane y Richard Bache, estadounidenses que recorrieron Venezuela y Colombia y publicaron sus crónicas en Filadelfia (1826). Friedrich Gerstacker, escritor que incluyó a Venezuela en sus narraciones (1868). Jenny de Tallenay, una de las pocas mujeres viajeras, vivió tres años en Venezuela (desde 1878). William </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Eleroy</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Curtis, periodista estadounidense, publicó su visión del país en 1896.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B84925" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B84925"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El conjunto de estas fuentes permite delinear una imagen plural de Venezuela en el 1800. Desde miradas científicas hasta relatos literarios, se revela, de esta manera, una nación vista desde afuera, reconstruida entre fascinación, crítica y expectativa cultural</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B84925"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00B84925" w:rsidRDefault="00B84925"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="004B3FF4"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="1"/></w:numPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="14" w:name="_Toc223358330"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Matices diversos</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="14"/></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Uno de los temas más recurrentes en los relatos de viajeros sobre Venezuela durante el 1800 fue la composición social y étnica de su población. Muchos de los observadores extranjeros destacaron la diversidad fenotípica, señalando diferencias entre blancos, criollos, castas de color y descendientes de pueblos originarios.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El ingeniero inglés John Hawkshaw abordó con particular énfasis estas disparidades. En sus escritos, se manifestó como un firme opositor de la esclavitud, al afirmar que “… las diferencias entre un blanco y un negro son más convencionales y geográficas que esenciales, más estrechas, prejuiciadas y miserables, que racionales y dignas…</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="9"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. De acuerdo con su mirada, seguirán “… siéndolo hasta que haya una mayor ampliación de la mente, hasta que prevalezca menos el egoísmo”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="10"/></w:r><w:r w:rsidR="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Por su parte, Karl Ferdinand Appun describió la ciudad de Valencia como un espacio con marcada presencia de población de color, aunque con menor proporción de negros y europeos respecto a las localidades costeras. Allí, según Appun, el comercio se encontraba en manos de gente de color y portugueses. Al internarse en regiones rurales observó “… múltiples matices de la gente de color y de los descendientes de los indios…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="11"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, y agregó que las comunidades aledañas a las costas venezolanas “… están llenas de negros…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="12"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, quienes, tras la abolición de la esclavitud, trabajaban como cargadores, carreteros y, ocasionalmente, como artesanos.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Los relatos de los viajeros tienden a concentrarse en grupos como negros, criollos, blancos o europeos residentes, en desmedro de los pueblos indígenas. Esto plantea una hipótesis interpretativa. La cercanía de los criollos con la población afrodescendiente se debía, en parte, al acceso cotidiano que ofrecían los servicios urbanos. Además, muchos viajeros se limitaron a pernoctar en ciudades, donde la presencia indígena era menor. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Otra explicación apunta al concepto de lo pintoresco. La mirada del viajero privilegiaba aquello que le resultaba familiar en su exotismo, como personas, objetos o escenas que pudieran evocarle su propia cultura desde la diferencia. Lo indígena, al no encajar en esas categorías estéticas o narrativas, quedaba frecuentemente silenciado o representado de manera tangencial. Esta omisión también respondía a barreras lingüísticas y culturales, así como al hecho de que los pueblos originarios fueron confinados por la colonización a misiones o áreas marginales.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Una de las pocas menciones directas a indígenas aparece en el relato de James </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Mudie</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Spence</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> sobre Nueva Barcelona, donde afirmó haber interactuado con miembros de la etnia Caribe. Según sus palabras “… son ahora gentes dulces e inofensivas, muy distintas a sus belicosos antecesores…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B653BB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="13"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, aunque lamentó su desaparición gradual “… ante las influencias del hombre blanco…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B653BB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="14"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Spence criticó el legado de violencia colonial al sostener que “mientras los antiguos conquistadores “… mataban al salvaje; el moderno colono coloca un arma en sus manos con la cual se suicida. La botella de ron es más efectiva que la espada…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0044346C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="15"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>La representación indígena, en consecuencia, fue mayormente simbólica o decorativa, integrada como parte del paisaje exótico. La idea de lo pintoresco jugó un papel central en estas construcciones. Siguiendo a Peter Burke, el término proviene del italiano pittoresco y fue popularizado por pensadores del romanticismo inglés en el transcurso del 1700. Con el tiempo, se asoció a la representación de paisajes, escenas singulares y costumbres que evocaban autenticidad o nostalgia, aptas para ser reproducidas en las artes. En el caso venezolano, el mestizaje, especialmente entre descendientes de africanos y otros grupos étnicos urbanos, fue mucho más observado y narrado en contraste con los pueblos originarios.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Desde esta perspectiva, el vocablo pintoresco se utilizó para exponer la peculiaridad de un paisaje y, por extensión, se comenzó a utilizar en combinación con una escena o </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>costumbre reducida en la creencia según la cual todos los pueblos se podían caracterizar gracias al alma nacional</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00DB1053"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="16"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Los matices observados por los viajeros no solo se vinculan al paisaje y la diversidad étnica, sino también a la ambivalencia de sus percepciones. Karl Ferdinand Appun, por ejemplo, describió su experiencia en Puerto Cabello con una mezcla de asombro y emoción, afirmando que era un lugar “… incomparablemente bello, produce al ojo lágrimas de las que el corazón, extrañamente emocionado, sin duda, forma parte también…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00A64CA0"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="17"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Su sensibilidad estética lo llevó a destacar “… la costa rojo – amarillenta, la construcción de las casas, las extrañas plantas de hojas colosales y magníficas flores…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00A64CA0"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="18"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> , así como la diversidad de la población local: “… hombres de color blanco, amarillo, pardo – rojizo, vestidos en parte con lujo, en parte de ropa rota y andrajosa, o casi desnudos”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00DD0523"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="19"/></w:r><w:r w:rsidR="00DD0523"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Este entrelazamiento de lo natural y lo humano evidencia una mirada romántica, marcada por lo pintoresco y lo exótico. Al describir la variedad de pieles y vestimentas, Appun integró no solo una dimensión estética sino también social, sugiriendo contrastes entre riqueza y pobreza, orden y caos, civilización y naturaleza.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En cuanto a las representaciones indígenas, la mayoría de los viajeros que las incluyeron lo hicieron tras adentrarse en zonas selváticas. </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Eugène</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> André relató su encuentro con </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Maité</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, un indígena que lo orientó por las montañas de </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Ameha</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Según André, durante una noche de campamento, </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Maité</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> advirtió sobre una posible calamidad por “… violar la santidad de la montaña de los espíritus…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="004E087A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="20"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Sin embargo, tal vaticinio no se había cumplido y por tal motivo en la “… mañana </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Maité</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> estaba muy desilusionado de que nada hubiera ocurrido durante la noche…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00737CBC"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="21"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Esta escena revela cómo el mundo natural, para los pueblos originarios, está vinculado a lo sagrado, y cómo los viajeros interpretaban tales creencias como supersticiones, obviando su dimensión simbólica.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>La noción de superstición no solo se aplicó a los indígenas, sino también a criollos y otros grupos. Pál Rosti, durante su breve estancia en los valles de Aragua, escribió que el habitante local “…  tiene muy en cuenta las fases lunares y sólo inicia la siembra de la caña cuando la luna está en cuarto menguante…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00972B85"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="22"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Añadió que el criollo teme a todo y describió que le contaron “… tan horripilantes escenas que realmente me hubieran hecho vacilar en mis planes si no hubiera tenido tan firme intención de ver el Orinoco…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E83C4C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="23"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. En su juicio “… su fervor ciego… hace retroceder el verdadero sentimiento religioso, si es que no lo ahoga del todo”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B93B4D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="24"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Jean-</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Baptiste</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Boussingault</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> también abordó este imaginario al visitar </w:t></w:r><w:r w:rsidR="002F0194" w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">San Juan de </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>los Morros, considerados por los lugareños como lugar ocupado por fuerzas malignas. En tono irónico, narró que, al buscar al Diablo, lo encontró “… por casualidad, al lado mío, en la persona de un corregidor, de un alcalde y sobre todo de un fraile”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0005167D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="25"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Antes de partir, recibió de los habitantes una cruz de plata, una imagen de Nuestra Señora de los Valencianos y una calabaza con agua bendita, ante lo cual concluyó: “Dulces e ingenuas creencias, siempre dignas de respeto cuando son sinceras”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0005167D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="26"/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Estos gestos ilustran la hospitalidad reiteradamente destacada por los viajeros, así como una forma de protección espiritual profundamente enraizada en las creencias locales. Tales narraciones no solo documentaron prácticas culturales, sino que contribuyeron a consolidar la imagen de Venezuela como un territorio exótico, místico y lleno de contrastes que fascinaba al lector europeo decimonónico. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="006C2D27" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="006C2D27"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Lo narrado hasta ahora ilustra una ambivalencia característica de los relatos decimonónicos. Por un lado, los gestos de acogida prodigados por los nativos, así como las expresiones de protección espiritual hacia los visitantes, son descritos como manifestaciones de hospitalidad, teñidas de afectuosidad y religiosidad popular. Esta mirada deja entrever una tensión constante entre el reconocimiento y la incomprensión del imaginario venezolano. A ello se suma la percepción de una religiosidad que, en algunos relatos, se combinó con la </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2D27"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>superstición. Rosti insistió en describir prácticas devocionales como signos de credulidad casi ingenua, mientras Boussingault, sin desconocer el mismo fenómeno, se distanció mediante una ironía sutil que evidencia una mirada más escéptica. Así, la imagen nacional se logró articular entre la ternura del gesto y la fascinación por lo misterioso, donde lo supersticioso opera como una clave ambivalente que, para el lector europeo, refuerza la diferencia cultural y el exotismo.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="006C2D27" w:rsidRDefault="006C2D27"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="004B3FF4"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="1"/></w:numPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="15" w:name="_Toc223358331"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>El carácter de un pueblo</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="15"/></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>A lo largo de los relatos decimonónicos, la representación del carácter venezolano se configuró mediante una serie de atribuciones que oscilan entre lo pintoresco y lo despectivo. Rasgos como la pasividad, la docilidad o la predisposición festiva se entrelazan con valoraciones que sugieren falta de iniciativa, escasa creatividad laboral, alejamiento de un modo de vida basado en la acumulación y la reinversión aparecen como explicación de una forma de ser expuesta por medio de las narraciones de viajeros.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En este sentido, varios de ellos señalaron lo que interpretaron como rasgos comunes de la sociedad venezolana, entre los cuales destacaron la pereza y la indolencia. Estos conceptos, aunque cargados de juicios morales, se reprodujeron con distintas intensidades a lo largo de los testimonios legados por los viajeros narradores. Es cierto que el término flojo aparece de manera ocasional, como lo ejemplifica James </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Mudie</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Spence</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, quien lo atribuyó al uso popular, y a partir del cual se decía que flojos eran aquellos que dormían entre diez y doce horas. En cambio, las palabras pereza e indolencia predominan como indicadores sociales más recurrentes.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Sin entrar en detalles semióticos, el uso de ambos términos sugiere la existencia de sistemas laborales en los que la acumulación no era el objetivo principal, y la toma de riesgos era limitada. La pereza no solo designaba al mamífero arborícola, sino también evocaba una actitud de apatía, lentitud o resistencia al cambio.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Antes de abordar las caracterizaciones más explícitas, conviene detenerse brevemente en la ambigüedad semántica de ciertos términos como flojo, indolente o perezoso. Estos vocablos, frecuentes en los relatos de viajeros, no remiten a definiciones estables, sino que funcionan como constructos discursivos condicionados por la mirada externa, por los marcos culturales del observador y por sus expectativas sobre la noción de productividad. Así, lo que en algunos textos se presenta como simple descripción, en otros actúa como juicio moral o como símbolo de otredad. Esta ambigüedad requiere ser leída en clave crítica para comprender cómo el carácter nacional se proyecta desde percepciones que combinan observación empírica, connotación ideológica y traducción cultural.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Jean-</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Baptiste</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Boussingault</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, por ejemplo, narró el encuentro con un animal en Maracay al que denominó pereza. Tras describir su aspecto, concluyó: “… Conozco gentes muy parecidas a la pereza…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="27"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Esta analogía revela una mirada comparativa entre lo humano y lo natural, usada para reforzar estereotipos sociales.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Otro uso figurado lo aportó Isidoro Laverde Amaya al referirse al río Guaire como perezoso, al observar su escaso caudal escribió: “… perezoso Guaire, que luego sigue hasta Caracas a besar humilde el pie de las enhiestas palmeras”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="28"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. La imagen poética, aunque estilizada, alude a la lentitud de las aguas, reforzando la asociación cultural entre paisaje y carácter.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En 1826, la Asociación Venezolana de Agricultura promovió el asentamiento de colonos escoceses en la zona de Catia. Cinco meses después, Sir Robert Ker Porter reportó el fracaso del proyecto. Según sus palabras: “… Esta gente del Topo se encuentra con que la composición del suelo es tal que no puede usar el arado y la grada… el clima no permite el cultivo del trigo u otros granos…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="29"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Aunque los colonos enfrentaban condiciones agroecológicas adversas, en su diario señaló que se les atribuía una actitud similar a la de “…  los perezosos nativos…” quienes supuestamente esperaban que “… el dinero les cayera del cielo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="30"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Cuando, en realidad, las tierras debían ser cuidadosamente preparadas para el cultivo.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Esta percepción sobre la indolencia fue reforzada por ciertos viajeros europeos, especialmente, vinculando este rasgo con estereotipos asociados a España y sus antiguas colonias. Friedrich Gerstacker, al comparar el puerto de La Guaira con infraestructuras de América del Norte, afirmó que “… los descendientes de los españoles son indolentes y no explotan ni siquiera lo que ya los españoles dejaron hecho, mucho menos crearán algo nuevo”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="31"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Esta apreciación estuvo relacionada con su percepción acerca de las posibilidades </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">que ofrecía la construcción de una vía férrea entre La Guaira y Caracas, así como la del mejoramiento del puerto más importante de Venezuela, pero que los originarios del país, amén de su dejadez y la falta de iniciativa no lo hacían. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Sin embargo, no todos compartieron esta visión. John Hawkshaw, observando a sus trabajadores en los valles de Aroa, escribió: “… eran más apáticos que perezosos, más descuidados que incapaces…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="32"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Añadió que no mostraban fatiga con facilidad y que eran capaces de soportar jornadas exigentes. Sus testimonios describen viviendas construidas con técnicas locales, con el uso de maderos clavados en los suelos, techos y paredes de palma, o estructuras más permanentes hechas de bambú, caña brava y una mezcla de arcilla y paja. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En términos generales, las cualidades atribuidas al carácter del pueblo venezolano fueron filtradas a través de parámetros europeos sobre producción, acumulación y civilización. Estas apreciaciones reflejan más una visión externa marcada por valores mercantilistas que una observación etnográfica profunda de las dinámicas locales. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En este contexto, varios viajeros coincidieron en ponderar la fertilidad de los suelos venezolanos, contrastada con una baja productividad agrícola y la escasa oferta alimentaria. Los altos precios de los productos en los mercados, junto con la percepción de una falta de iniciativa, fueron interpretados como síntomas de indolencia generalizada.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Pál</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Rosti</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> ilustró esta paradoja con el ejemplo de un “… mozo color café…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="33"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, quien, “… recostado indolentemente en la pared, parece no pensar sino en su cigarro que ahora mismo le ha preparado una joven mulata…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="34"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Al interrogarlo sobre su ocupación, recibió una respuesta que consideró reveladora:</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="1134"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/></w:rPr><w:t>¿Para qué voy a trabajar?; el alimento necesario se da en todos los árboles; sólo debo estirar la mano para recogerlo, si me hace falta una cobija, o un machete, o un poco de aguardiente, traigo al mercado algunos plátanos u otras frutas y obtengo abundantemente lo que deseo, ¿para qué más?... Y así siente y opina cada peón…</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="35"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00C84A1A" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00C84A1A" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="1134"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Este testimonio contribuyó a reforzar la imagen del entorno tropical como generoso pero desarticulado de una lógica de esfuerzo y acumulación. El estadunidense William Duane, al comparar sus experiencias en Venezuela y Colombia, destacó el valor del trabajo como índice de civilización. En diálogo con un hacendado en el valle de Sogamoso, señaló que “… para medir un grado de civilización era necesario trabajar con el hierro, aplicar ciertas artes y superar las supersticiones”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="36"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Fue esta una respuesta ante algunos nativos que insistían que algunos pueblos originarios lograron edificar grandes civilizaciones que luego los españoles destruyeron. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Debe subrayarse que la asociación de la idea de superstición en los relatos decimonónicos respondía, en gran medida, al alejamiento de prácticas productivas sistematizadas, al arraigo en concepciones religiosas tradicionales y al limitado acceso al conocimiento científico moderno. Estos elementos fueron empleados como indicadores del grado de civilización atribuido a los pueblos suramericanos, en oposición con los estándares culturales de europeos y estadounidenses. En el caso de Duane, es relevante considerar que su experiencia tuvo lugar en los inicios poscoloniales hispanoamericanos y aún marcada por los rezagos del régimen colonial. Tal contexto explica en parte su diagnóstico, en el que afirmó que Sudamérica “…puede decirse se encuentra aún en estado similar a aquel en que salió de las manos de la creación…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="37"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, una expresión reveladora tanto de una percepción de estancamiento, como también la persistencia de imaginarios fundacionales que vinculaban atraso material con distancia civilizatoria.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Por su parte, Jenny de Tallenay, al llegar a Caracas, exaltó la exuberancia vegetal del paisaje, pero lo contrastó con la tecnificación europea. Así, “… el hierro del arado…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="38"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> había transformado las formas naturales de Europa, mientras que en América no había “… ríos canalizados… no hay represas, que reúnan sus aguas para hacer girar la rueda de un molino…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="39"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Para ella, el atraso no solo derivaba del entorno, sino de la falta de iniciativa presente en todos los estratos sociales. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Sostuvo que los avances del gobierno de Guzmán Blanco se debían más al autoritarismo que a la participación ciudadana, pues “… se han acostumbrado en Venezuela a esperarlo todo del gobierno. Es él quien debe tomar la iniciativa en todo… Si pierde su prestigio… los esfuerzos individuales no suplen su carencia…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="40"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Para ella la inacción de los individuos representaba la ausencia del espíritu empresarial. La importancia o el estatus dependía, en gran medida, “… de una fracción de la autoridad gubernamental…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="41"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Por tal motivo aseguró que en “… ningún país el funcionarismo ha hecho tanto daño…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="42"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Bajo la mirada de esta dama francesa el anhelo de la mayor parte de los venezolanos era “…ocupar algún empleo público, es decir, aproximarse a la fuente de las gracias y de los honores…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C128F2"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="43"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Como contrapartida reconoció en los originarios del país su inteligencia. Pero dejaba a los extranjeros los grandes negocios comerciales e industriales, demandantes de perseverancia y conocimientos. De su visita a </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Mariara</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> destacó el abandono del cultivo del añil. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>A estas consideraciones agregó otra idea. De conformidad con su mirada en Europa había escaso conocimiento de la riqueza de los suelos carabobeños, “… y decir que los habitantes de esta hermosa región se concentran en las ciudades donde el cincuenta por ciento de ellos son funcionarios del estado o esperan llegar a serlo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C128F2"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="44"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. De varios de los venezolanos conocidos por ella muchos se dedicaban a la política, al cultivo de la literatura, redactaban periódicos o revistas “… mientras podrían crearse honradamente en los distritos rurales una vida amplia e independiente…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C128F2"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="45"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Lo expresado por Tallenay, en pleno proceso de la modernización guzmancista, reviste una crítica hacia las prioridades de ciertos venezolanos de la época, quienes, según ella, preferían actividades intelectuales y urbanas como la política y la literatura, en lugar de dedicarse al trabajo rural que podría ofrecerles una vida más independiente y autosuficiente. Este razonamiento podría ser interpretado como una manifestación de las miradas europeas de cara a las sociedades latinoamericanas, donde se asociaba la indolencia con la falta de </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>esfuerzo físico en actividades productivas como la agricultura. Pese a todo, parece haber sido una generalizada percepción de extranjeros, especialmente, provenientes de Europa y los Estados Unidos de Norteamérica.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>A modo de balance, Richard Bache se mostró en desacuerdo con lo visto en la República de Colombia durante su estadía entre los años de 1822 y 1823. Adjudicó a la necesidad de vivir en la ciudad la inclinación de los hacendados quienes dejaban en manos de mayordomos y sirvientes sus propiedades en el campo. Censuró su disposición a coexistir en las ciudades, rodeados de sus sirvientes y convertidos en mano de obra improductiva. Con tal hábito abandonaban sus intereses, “… así como los de las personas que de él dependen…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C128F2"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="46"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Entretanto, “… sus plantaciones languidecen, cultivadas a medias por mayordomos ignorantes, negligentes y pícaros; y en esta forma, al propio tiempo que va socavando su fortuna, contribuye al empobrecimiento del país”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C128F2"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="47"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Algunos viajeros europeos consideraron la actitud comercial venezolana como expresión de indolencia. Un observador británico señaló que los comerciantes locales mostraban orgullo por no necesitar viajar a Europa, prefiriendo que los europeos vinieran a ofrecerles sus productos. Comparó esta postura con la de los chinos y los salvajes de los mares, quienes también se sentían satisfechos de poseer tierras fértiles que atraían a negociadores europeos. Las condiciones climáticas también fueron asociadas con esta percepción. Según Semple, el clima interior promovía</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “… la indolencia, la voluptuosidad y la total ausencia de todos los métodos refinados para pasar el tiempo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00DC387C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="48"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En estas localidades, prácticas como el juego, la tauromaquia y la relajación religiosa eran consideradas características distintivas. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Otro evento que reforzó las impresiones extranjeras sobre el carácter venezolano fue el terremoto de 1812. Este fenómeno constituyó un punto de referencia frecuente en las narraciones de los viajeros. John Hawkshaw, luego de un recorrido por Caracas, expresó que la ciudad había adquirido notoriedad </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>de forma terrible debido a dicho sismo. Al observar casas todavía en pie lejos del centro, experimentó</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “… tristes y deprimentes reflexiones…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F6636D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="49"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El impacto emocional se intensificó al ver</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “… las ropas de los que han muerto…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00151F09"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="50"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> y “… calles enteras de casas vacías…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00151F09"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="51"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, lo que provocaba un gran pesar en el espectador. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Pese al tiempo transcurrido, más de veinte años después del terremoto, las huellas materiales y simbólicas seguían marcando el paisaje urbano y narrativo.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Estas descripciones consolidaron una imagen del carácter nacional como amalgama de atributos percibidos por el observador foráneo, cuyo signo fueron la indolencia, la tristeza, el exotismo, y la falta de voluntad transformadora. Sin embargo, tales percepciones deben analizarse como construcciones históricas desde marcos discursivos europeos, más que como diagnósticos antropológicos sobre la sociedad local.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>A la luz de los testimonios decimonónicos analizados, cabe preguntarse si lo que los viajeros describen como carácter nacional correspondía a una revelación propiamente objetiva de rasgos culturales o a una proyección que respondía más bien a expectativas, códigos morales y marcos ideológicos de origen foráneo. Lejos de ser un atributo fijo o esencial, ese carácter se configuró como un constructo textual negociado entre la observación empírica y la necesidad de diferenciar, de establecer jerarquías culturales y justificar nociones relacionadas con la civilización. En tal sentido, los relatos no revelan un carácter nacional en sí, sino que contribuyen a imaginarlo, moldearlo e inscribirlo en las coordenadas simbólicas de lo extraño, la alteridad y el juicio normativo. Al narrar lo venezolano, los viajeros narraron también, aunque sin estar conscientes de ello, los contornos de su propia cosmovisión</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D44157"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="52"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00C84A1A" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00C84A1A"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">La historia cultural y de las mentalidades, por su parte, tiene el reto de desentrañar estos niveles de sentido y comprender cómo, entre elogios encubiertos y denuncias veladas, se fue configurando una imagen nacional compleja, ambivalente y profundamente marcada por la </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C84A1A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>mirada exterior. Mirada compartida por representantes de algunos sectores de la elite nacional.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00B228DF" w:rsidRDefault="00B228DF"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="004B3FF4"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="1"/></w:numPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="16" w:name="_Toc223358332"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Entre la creencia y la evidencia</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="16"/></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Sin una explicación sistemática, la mayoría de los viajeros que visitaron Venezuela en el 1800 destacaron el trato amable dispensado por los dueños a sus esclavos. Durante una estancia de diez días en Naiguatá, John Hawkshaw observó que la esclavitud en Suramérica “… ha asumido una forma mucho más suave que en las Antillas generalmente…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="53"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, y añadió que en manos de los propietarios resultaba “… tan suave cómo es posible dentro de sus principios…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="54"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. No obstante, desde un punto de vista moral, la consideró condenable.  </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Para </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Hawkshaw</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, esta relación obedecía a una estructura de poder impuesta por los blancos, aunque advirtió que, en términos históricos, el número de personas esclavizadas habría permitido una inversión de papeles. Señaló también una reacción perversa del oprimido frente al opresor, argumentando que la esclavitud en la América española “… está debilitada por la general moderación observada con los esclavos domésticos; pero no ha sido destruida, y aunque la esclavitud sea finalmente abolida, su influencia en la vida privada será sentida por largo tiempo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="55"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Estas observaciones autorizan dos líneas interpretativas para el análisis contemporáneo. La primera está vinculada con la indulgencia en el trato hacia los esclavizados. La segunda se refiere al impacto estructural del sistema esclavista como forma de violencia legitimada y reproducida en las relaciones cotidianas. Cuestión que el Consejero Lisboa intentó argumentar.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">James </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Hackett</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, en 1819, escribió que la esclavitud, “… tan repugnante a la naturaleza y a la humanidad, parecía tener aquí una presencia puramente nominal…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="56"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Esta percepción, quizás motivada por el temor, podría relacionarse con las observaciones de Humboldt, quien afirmó que desde 1792 muchos ex esclavos de Santo Domingo se habían asentado en las costas venezolanas. Si bien protagonizaron algunos motines, estos fueron reprimidos por las autoridades españolas.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Tras los conflictos asociados con los procesos de independencia, Humboldt analizó que  “… los negros, por su actitud amenazante, han inspirado a su vez temores a los partidos contrarios…</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="57"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, lo cual contribuyó a la proclamación de la abolición gradual o inmediata“… menos por motivos de justicia y humanidad, que por asegurarse el apoyo de una raza de hombres intrépidos, acostumbrados a las privaciones, que combaten por sus propios intereses…</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="58"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Hackett</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> reforzó esta postura al decir que el trato amable de algunos amos servía para “… aliviar el peso de sus cadenas…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="59"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Pese a todo, reconoció que no todos compartían “… principios similares de humanidad y consideración…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="60"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, y exhortó a los defensores británicos de la esclavitud a “… retractarse de sus opiniones y a formar filas entre los que detestan este tráfico bárbaro y desnaturalizado”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="61"/></w:r><w:r w:rsidR="0011659B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Robert </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Semple</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, en cambio, puso en duda el interés de los amos por la vida de los esclavos, salvo en lo relativo a “… arreglos con las oficinas correspondientes y su aparición en ciertas ocasiones de ceremonia…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="62"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Consideró este sistema deshonesto, pero anotó que el pago de trescientos (300) dólares podía dar lugar a la emancipación, sea en cuotas o mediante la venta del esclavo a otro propietario. Según Semple, quien pernoctó en territorio venezolano entre 1810 y 1811, esta política contribuía a aliviar algunos males inherentes a la esclavitud y demostraba “…cuán preferible sería su completa abolición”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="63"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Hawkshaw</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> también reflexionó sobre los límites artificiales del color, la casta y la pertenencia territorial. Los comparó con la diversidad de la naturaleza, concluyendo que las “… diferencias son más convencionales que reales, más geográficas que esenciales, más estrechas, prejuiciadas y miserables, que racionales y dignas…</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="64"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Propuso que la superación </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>de estas barreras requería “… una mayor ampliación de la mente, [y] que prevalezca menos egoísmo”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="65"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En los relatos de viajeros del siglo XIX que recorrieron Venezuela y otras regiones de Suramérica, se advierte una percepción recurrente sobre el trato relativamente benigno que recibían los esclavos por parte de sus amos. Esta disposición, descrita como cercana, paternalista o incluso afectuosa, contrasta con las representaciones más difundidas sobre el maltrato sistemático y la exclusión radical de los afrodescendientes. Si bien es innegable que la esclavitud implicó subordinación legal y desigualdad estructural, también es cierto que, en el contexto hispanoamericano, los esclavos gozaban de ciertas prerrogativas que los acercaban a la vida doméstica de los blancos, como el derecho a formar familia, recibir instrucción religiosa o incluso comprar su libertad. Esta mirada, presente en testimonios como los de Humboldt y distintos viajeros, ha sido silenciada en buena parte de la historiografía contemporánea, que privilegia una narrativa de denuncia sin matices. En contraste, en las colonias británicas y en los Estados Unidos, la esclavitud se articuló sobre una lógica racial más rígida, donde los negros eran considerados legalmente como propiedad y excluidos de toda forma de reconocimiento social. La historia cultural, al atender a las representaciones, afectos y prácticas cotidianas, permite recuperar estos testimonios y problematizar la visión única del esclavo como víctima absoluta, sin por ello negar la violencia estructural del sistema esclavista</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="66"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Desde Caracas, Miguel María Lisboa comentó la indulgencia con la que, según los viajeros, eran tratados los esclavos. En una festividad que presenció, observó a esclavos “… aseadamente vestidos…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="67"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, participando del mismo salón de baile que sus amos. Indicó que “… muestran el más vivo interés en la diversión… en no raras ocasiones son vistos por los </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>rincones retirados aprovechando la música de los valses y polcas… entregándose… al ejercicio de la danza…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="68"/></w:r><w:r w:rsidR="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Lisboa dedicó varias páginas al análisis de la esclavitud como institución constitutiva de las sociedades americanas. La consideró responsable de dividir dichas sociedades “… en dos grandes castas, animadas por sentimientos opuestos, movidas por intereses opuestos y compuestas por razas distintas…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="69"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Estableció una comparación entre el trato condescendiente del esclavo por parte del amo español y el practicado en Europa. Según sus palabras, “… ellos son considerados en América como una parte de la familia, y tratados con mucha más indulgencia que el servicio doméstico europeo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="70"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>No obstante, reconoció que el principal argumento contra la esclavitud residía en el impacto que esta tenía sobre la formación del carácter, especialmente entre las élites jóvenes. Afirmó que “… la juventud educada bajo su influencia adquiere hábitos de despotismo que mal la preparan para la abstinencia y la abnegación que exigen las formas de gobierno representativo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="71"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Lisboa interpretó la evolución política de Hispanoamérica tras la ruptura colonial como una transición hacia un nuevo tipo de despotismo. Aunque esta lucha otorgó gloria militar, también “… sujetó [a los pueblos] a un nuevo despotismo no menos violento que el antiguo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="72"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Su mirada comparativa con Europa resaltó la homogeneidad racial, la antigüedad institucional y el arraigo de las tradiciones como pilares que, según él, faltaban en las nuevas repúblicas americanas. De ahí que atribuyera a las relaciones esclavistas el fracaso del republicanismo en la región.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Citó el caso de Chile como una excepción, por haber sufrido menor intensidad de esclavitud y despotismo. En contraste, describió a Caracas como una sociedad mayoritariamente esclava, en la cual el pueblo bajo exhibía una “… confusión de ideas y sentimientos…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="73"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, manifestada en actitudes contradictorias como altivez y sumisión, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>diligencia y presunción, dedicación y desconfianza. Esta mezcla era, para él, “… consecuencia natural de su origen servil modificado por la influencia de la revolución y de la subsecuente emancipación, y que lo vuelve incapaz de obrar por sí solo…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="74"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. De acuerdo con Lisboa, esta disposición facilitaba la manipulación política, convirtiendo al pueblo en “… una mera máquina que sólo se mueve al impulso de los ambiciosos que la emplean en provecho propio”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="75"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Extendiendo este razonamiento, Lisboa juzgó a José Hilario López y José María Obando del Campo, gobernantes de Nueva Granada, por inculcar ideas comunistas en una población “habituada al dominio del clero”. Esto, en su opinión, generó expectativas irreales y fracturas sociales como el enfrentamiento entre cachacos y ruanas. Concluyó que “… como todos los pueblos meridionales los granadinos de la clase baja son fáciles de excitar, pero su índole es buena y sus modales corteses…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="76"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. En contraste, denunció un espíritu de insubordinación más acentuado en Venezuela, donde “…los gestos de respeto como decir su merced, ceder el paso o quitarse el sombrero…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="77"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, sólo eran practicados por los esclavos, mientras que en Bogotá eran hábitos comunes.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Richard Bache complementó esta discusión con una observación significativa. Durante una cena en su honor, presenció la interacción entre un oficial negro de origen venezolano y un ayudante inglés de raza blanca, ambos pertenecientes al ejército colombiano. Afirmó que los prejuicios raciales eran menos pronunciados en Colombia que en los Estados Unidos. El oficial era tratado con respeto por sus compañeros, destacando su porte educado y el cuidado en su expresión verbal. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Bache reflexionó que “… los que nunca hayan visto la raza africana… jamás habrían convenido en aceptar ningún género de asociación con ellos, sino con sentimientos de repugnancia…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="78"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Por ello, reconoció: “… he conocido a algunos hombres de esa raza infortunada cuya amistad me complacería cultivar”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="79"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. En Estados Unidos, sostuvo, la </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>población afrodescendiente era “… embrutecida por la ignorancia y la degradación, considerada como un eslabón intermedio entre el hombre libre y los animales inferiores”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="80"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Estas narraciones revelan tensiones profundas entre creencia y evidencia, juicio moral y mirada plagada de extrañeza, afecto personal y jerarquía institucional. El sistema esclavista, aun cuando suavizado en ciertas representaciones, mantuvo su carga estructural y su legado en el tejido social y político luego de las independencias.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">John </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Hawkshaw</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, tras tres años de observación directa en Venezuela, afirmó haber evaluado la capacidad de personas “de todo matiz de color”. Concluyó que “…</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> el despreciado africano era tan capaz de elevarse, por medio de la cultura mental, a la cátedra del Profesor…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="81"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, citando ejemplos de colaboradores de José Antonio Páez que ocupaban cargos relevantes en el gobierno. Su juicio respecto a los indígenas, sin embargo, fue más desfavorable, a quienes consideró inferiores en fuerza física y mental respecto a los africanos y sus descendientes.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">William </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Eleroy</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Curtis, viajero estadounidense en el último cuarto del 1800, también reconoció diferencias respecto a su país. Escribió que</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “aunque las barreras de color no han sido completamente superadas por la sociedad venezolana, no están tan estrictamente delimitadas como en los Estados Unidos…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="82"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Según Curtis, el hecho de “… que un hombre tenga sangre negra en sus venas no lo priva de honores sociales, profesionales ni políticos…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="83"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Además, observó hacendados de raza negra en posición acomodada, matrimonios entre personas de diferentes tonalidades sin rechazo social, y señaló que</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “… en las escuelas y colegios el color de un niño no supone ninguna diferencia en su posición o en su trato…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="84"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Estas percepciones, aunque propias del decimonono, pueden ser contextualizadas desde una lectura económica e institucional. La economía agroexportadora, basada en el cacao, el café y el azúcar, requería fuerza laboral continua, por lo que el trato más indulgente hacia los esclavizados pudo haber sido una estrategia para sostener la productividad y evitar rebeliones. El temor a levantamientos como el de Haití, según lo indicado por Humboldt, pudo motivar actitudes más moderadas por parte de los amos.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>También influyeron tradiciones culturales y religiosas. El catolicismo, con sus valores de compasión y humanitarismo, pudo estimular un trato más benevolente a diferencia del contexto europeo más secularizado. Esta diferencia aparece en las comparaciones hechas por Lisboa, quien criticó el trato dispensado por los ingleses a sus sirvientes, a quienes calificó de injustos, mientras defendía una perspectiva más integradora en América.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00B228DF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00B228DF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B228DF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Durante las primeras décadas del 1800, las tensiones entre españoles americanos y el Consejo de Regencia pusieron de relieve la preferencia de los criollos hacia los negros frente a los indígenas. En el número IV de El Español, periódico dirigido por José María Blanco White, se incluyó una reseña de John Allen al Ensayo político sobre el Reino de Nueva España de Humboldt. Allí se afirmaba:</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="002C7868"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="1134"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/></w:rPr><w:t>Los negros, mulatos y zambos forman para la ley, la clase inferior de los habitantes de la América española, pero, en la estimación pública, son superiores a los indios. Esta preferencia no nace de capricho o parcialidad de los españoles, como generalmente lo pintan las autoridades, sino de la mayor docilidad e inteligencia de estas castas, comparadas con los indios. Pero aunque la opinión los favorece, están sujetos a tributo, y a todas las inhabilidades de los indios, sin gozar ninguno de sus privilegios. Ninguna especie de caudal, talentos o saber puede elevar a un mulato, o a cualquiera que tiene la menor mezcla de sangre africana, a ser igual con los blancos, como no sea que los tribunales concedan, como suelen conceder a individuos de estas clases, cartas de privilegio, declarando que deberá ser tenido y reputado por blanco…”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C7868"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="85"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="002C7868" w:rsidRPr="00C07828" w:rsidRDefault="002C7868" w:rsidP="002C7868"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="1134"/><w:jc w:val="both"/></w:pPr></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Esta cita revela la tensión entre reconocimiento público y limitaciones legales. Las castas afrodescendientes eran vistas como más aptas que los indígenas, pero seguían sujetas a inhabilidades civiles. La movilidad social, cuando ocurría, era mediada por mecanismos jurídicos que otorgaban un blanqueamiento legal, reforzando el sistema jerárquico en vez de alterarlo.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En suma, los testimonios recogidos muestran las ambigüedades estructurales del sistema esclavista y sus derivaciones culturales. Entre la creencia en una indulgencia institucional y la evidencia de exclusiones jurídicas persistentes, los viajeros trazaron una cartografía racial donde el color operaba tanto como frontera como condición negociable. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">La esclavitud, en sus formas visibles e invisibles, no solo estructuró la economía, sino también las jerarquías de </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>reconocimiento y pertenencia. El tránsito hacia una ciudadanía plural aún se debatía entre los márgenes del privilegio legal y la persistencia del prejuicio cultural.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00E64988" w:rsidRDefault="00E64988"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="357" w:hanging="357"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="17" w:name="_Toc223358333"/><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Balance general</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="17"/></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El relato de viajeros constituye una fuente valiosa para aproximarse a la esfera cultural de la sociedad venezolana del 1800. Estos textos permiten recuperar aspectos difíciles de hallar en otras fuentes, particularmente vinculados con prácticas, sensibilidades y dinámicas sociales observadas en contextos específicos. Aunque suelen estar cargados de convenciones y prejuicios, ofrecen caracterizaciones que pueden ser contrastadas críticamente con otras evidencias documentales.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>La recurrencia de ciertos temas, como la descripción del paisaje, las jerarquías sociales, o las percepciones sobre la esclavitud, plantea la necesidad de indagar las razones detrás de dicha frecuencia. Estas pueden estar relacionadas con recomendaciones editoriales, estereotipos presentes en el imaginario de los propios viajeros o en el de sus anfitriones. Asimismo, los contactos establecidos durante la estancia en Venezuela influyeron en sus interpretaciones. Por ende, es indispensable pensar que en ocasiones, los viajeros intentaban observar lo que otros ya habían narrado en textos impresos o compartidos de forma oral.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Es importante destacar que la mayoría no se radicó en el país sin antes haber adquirido información general sobre Sudamérica, territorio que denominaban en bloque como todo lo situado al sur de los Estados Unidos, lo cual condicionaba sus expectativas y marcos de interpretación.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Este género narrativo abre una ventana a cómo eran percibidas las sociedades en un momento determinado de la historia. También permite, en ciertos casos, aproximarse a cómo los nativos se percibían a sí mismos, y a cómo el viajero reflexionaba sobre su propia cultura en contraste con la observada. No todos los autores dieron lugar a estas introspecciones, pero cuando aparecen permiten acceder a lo históricamente considerado ajeno o exótico.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El viajero en el lapso del 1800 heredó rasgos narrativos de los libros de viajes imaginarios del siglo anterior, lo que explica la reiterada afirmación del yo lo vi o me lo dijeron como estrategia para legitimar la observación fáctica. Esta observación guía la escritura, la cual, aunque organizada en forma de diario, no sigue una cronología historiográfica ni una estructura temática clara. La espontaneidad de lo visto y vivido marca la impronta de sus textos.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Asimismo, estos relatos documentan interacciones entre realidades culturales distintas y son útiles para el estudio de procesos de socialización, creencias o migraciones. No obstante, deben ser abordados con cautela. Muchos viajeros no poseían un conocimiento profundo de las culturas que describían, lo que puede conducir a interpretaciones simplistas. Además, el propósito del viaje rara vez se explicita con claridad, lo que dificulta el análisis de sus motivaciones.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00E64988" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00E64988"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E64988"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Finalmente, resulta crucial distinguir entre aquello que fue realmente observado y lo que fue reproducido por influencia externa, ya que sus argumentaciones, en general, no proporcionan un contexto historiográfico explícito de lo narrado. Al interrogar sus prejuicios, aspiraciones y silencios, el relato de viajeros nos invita a repensar la manera en que se construyen las imágenes nacionales y el rol de la mirada extranjera en la sedimentación de narrativas culturales.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00E64988" w:rsidRDefault="00E64988"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="357" w:hanging="357"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="18" w:name="_Toc223358334"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="auto"/><w:kern w:val="0"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Referencias</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="18"/></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">André, </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Eugéne</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Un naturalista en la Guayana, (Caracas: Banco Central de Venezuela, 1964).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Alburquerque, Luís. “El ´Relato de viajes´: Hitos y formas en la evolución del género”. En: Revista de Literatura, Madrid, Consejo Superior de Investigaciones Científicas – Instituto de Lengua, Literatura y Antropología, (enero-junio), 2011, número 145.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Appun, Karl Ferdinand. En los trópicos, (Caracas, Universidad Central de Venezuela – Ediciones de la Biblioteca, 1961).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Bache, Richard. La república de Colombia en los años 1822-1823. Notas de viaje. Con el itinerario de la ruta entre Caracas y Bogotá y un Apéndice por un Oficial del Ejército de los Estados Unidos, (Caracas: Instituto Nacional de Hipódromos, 1982).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Boussingault, Juan Bautista. Memorias, (Caracas: Ediciones Centauro, 1974)</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Burke, Peter. Formas de historia cultural, (Madrid: Alianza Editorial, 2006).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Curtis, William </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Eleroy</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Venezuela la tierra donde siempre es verano, (Caracas: Fundación de Promoción Cultural de Venezuela, 1993).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Duane, William. Viaje a la Gran Colombia en los años 1822-1823, (Caracas, Instituto Nacional de Hipódromos, 1968). Dos tomos.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Gerstaker, Friedrich. Viaje por Venezuela en el año de 1868, (Caracas: Fundación de Promoción Cultural de Venezuela, 1989).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Goytisolo, Juan. Blanco White. El Español y la independencia de Hispanoamérica, (Madrid: Santillana Ediciones Generales/Taurus, 2010), 97-113.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Hackett</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, James. Narraciones de dos expedicionarios británicos de la independencia, (Caracas: Instituto Nacional de Hipódromos, 1966), 11-99.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Hawkshaw, John. Reminiscencias de Sudamérica. Dos años y medio de residencia en Venezuela, (Caracas: Ediciones de la Presidencia de la República, 1975).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Humboldt, Alejandro de. Viaje a las regiones equinocciales del Nuevo Continente, (Caracas: Biblioteca Venezolana de Cultura, 1941), tomo II.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Ianni</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Octavio. Enigmas de la modernidad – mundo, (México: Siglo XXI Editores, 2000).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Laverde Amaya, Isidoro. Viaje a Caracas. Recuerdos de la fiesta del Centenario del Libertador, (Bogotá: Tipografía de Ignacio Borda, 1835).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Lisboa, Miguel María. Relación de un viaje a Venezuela, Nueva Granada y Ecuador, (Caracas: Biblioteca Ayacucho, 1992).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Porter, Sir Robert Ker. Diario de un diplomático británico en Venezuela: 1825-1842, (Caracas: Fundación Empresas Polar, 1997).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Rosti, Pal. Memorias de un viaje por América, (Caracas: Fundación de Promoción Cultural de Venezuela, 1988).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Semple, Robert. “Bosquejo del estado actual de Caracas. Incluyendo un viaje por La Victoria y Valencia hasta Puerto Cabello”, en: Tres testigos europeos de la Primera República (1808-1814). (Caracas: Ediciones de la Presidencia de la República, 1974), 1-89.</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Spence</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, James </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Mudie</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. La tierra de Bolívar. Guerra, paz y aventura en la república de Venezuela, (Caracas: Banco Central de Venezuela, 1966).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Tallenay, Jenny de. Recuerdos de Venezuela, (Caracas: Fundación de Promoción Cultural de Venezuela, 1989).</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="002012B4" w:rsidRPr="00B2753B" w:rsidRDefault="002012B4" w:rsidP="008D78C6"><w:pPr><w:spacing w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:sectPr w:rsidR="002012B4" w:rsidRPr="00B2753B" w:rsidSect="004D55B1"><w:headerReference w:type="default" r:id="rId9"/><w:footerReference w:type="default" r:id="rId10"/><w:headerReference w:type="first" r:id="rId11"/><w:footerReference w:type="first" r:id="rId12"/><w:pgSz w:w="11906" w:h="16838"/><w:pgMar w:top="1440" w:right="1440" w:bottom="1440" w:left="1440" w:header="708" w:footer="708" w:gutter="0"/><w:pgNumType w:start="178"/><w:cols w:space="708"/><w:titlePg/><w:docGrid w:linePitch="360"/></w:sectPr></w:body></w:document></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/footer2.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.footer+xml"><pkg:xmlData><w:ftr mc:Ignorable="w14 wp14" xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><w:p w:rsidR="00BC5A86" w:rsidRDefault="00E66037"><w:pPr><w:pStyle w:val="Piedepgina"/></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E66037"><w:rPr><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:anchor distT="0" distB="0" distL="114300" distR="114300" simplePos="0" relativeHeight="251662336" behindDoc="0" locked="0" layoutInCell="1" allowOverlap="1" wp14:anchorId="321D54B7" wp14:editId="2A47B9FD"><wp:simplePos x="0" y="0"/><wp:positionH relativeFrom="margin"><wp:posOffset>250166</wp:posOffset></wp:positionH><wp:positionV relativeFrom="page"><wp:posOffset>10041147</wp:posOffset></wp:positionV><wp:extent cx="7309485" cy="659561"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="0" b="7620"/><wp:wrapNone/><wp:docPr id="2" name="Rectángulo 2"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvSpPr><a:spLocks noChangeArrowheads="1"/></wps:cNvSpPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="7309485" cy="659561"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="rect"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln><a:noFill/></a:ln></wps:spPr><wps:txbx><w:txbxContent><w:p w:rsidR="00E66037" w:rsidRDefault="00E66037" w:rsidP="00E66037"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>Montalbán N. 67</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00E66037" w:rsidRDefault="00E66037" w:rsidP="00E66037"><w:pPr><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>Semestre Enero– Junio 2026</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00E66037" w:rsidRDefault="00E66037" w:rsidP="00E66037"><w:pPr><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>ISSN: 2790-5071</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00585747" w:rsidRDefault="00585747" w:rsidP="00E66037"><w:pPr><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A658E6"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:noProof/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:drawing><wp:inline distT="0" distB="0" distL="0" distR="0" wp14:anchorId="5BA05CC2" wp14:editId="321359AA"><wp:extent cx="636331" cy="224162"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="0" b="4445"/><wp:docPr id="20" name="Imagen 20" descr="C:\Users\iihpub\Downloads\unnamed.png"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks noChangeAspect="1" xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/picture"><pic:pic xmlns:pic="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/picture"><pic:nvPicPr><pic:cNvPr id="0" name="Picture 3" descr="C:\Users\iihpub\Downloads\unnamed.png"/><pic:cNvPicPr><a:picLocks noChangeAspect="1" noChangeArrowheads="1"/></pic:cNvPicPr></pic:nvPicPr><pic:blipFill><a:blip r:embed="rId1"><a:extLst><a:ext uri="{28A0092B-C50C-407E-A947-70E740481C1C}"><a14:useLocalDpi val="0" xmlns:a14="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2010/main"/></a:ext></a:extLst></a:blip><a:srcRect/><a:stretch><a:fillRect/></a:stretch></pic:blipFill><pic:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="636331" cy="224162"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="rect"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln><a:noFill/></a:ln></pic:spPr></pic:pic></a:graphicData></a:graphic></wp:inline></w:drawing></w:r></w:p></w:txbxContent></wps:txbx><wps:bodyPr rot="0" vert="horz" wrap="square" lIns="91440" tIns="0" rIns="91440" bIns="45720" anchor="t" anchorCtr="0" upright="1"><a:noAutofit/></wps:bodyPr></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic><wp14:sizeRelH relativeFrom="margin"><wp14:pctWidth>100000</wp14:pctWidth></wp14:sizeRelH><wp14:sizeRelV relativeFrom="bottomMargin"><wp14:pctHeight>0</wp14:pctHeight></wp14:sizeRelV></wp:anchor></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:rect id="Rectángulo 2" o:spid="_x0000_s1028" style="position:absolute;margin-left:19.7pt;margin-top:790.65pt;width:575.55pt;height:51.95pt;z-index:251662336;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-width-percent:1000;mso-height-percent:0;mso-wrap-distance-left:9pt;mso-wrap-distance-top:0;mso-wrap-distance-right:9pt;mso-wrap-distance-bottom:0;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:margin;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:page;mso-width-percent:1000;mso-height-percent:0;mso-width-relative:margin;mso-height-relative:bottom-margin-area;v-text-anchor:top" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQACFA8b9QEAALsDAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysU1GO0zAQ/UfiDpb/adLQdrdR09VqV4uQ&#xA;FlixcADXcRKLxGPGTpNyG86yF2PstGUX/hA/lmc8fvPe83hzNXYt2yt0GkzB57OUM2UklNrUBf/6&#xA;5e7NJWfOC1OKFowq+EE5frV9/Woz2Fxl0EBbKmQEYlw+2II33ts8SZxsVCfcDKwydFgBdsJTiHVS&#xA;ohgIvWuTLE1XyQBYWgSpnKPs7XTItxG/qpT0n6rKKc/aghM3H1eM6y6syXYj8hqFbbQ80hD/wKIT&#xA;2lDTM9St8IL1qP+C6rREcFD5mYQugarSUkUNpGae/qHmsRFWRS1kjrNnm9z/g5Uf9w/IdFnwjDMj&#xA;Onqiz2Ta009T9y2wLBg0WJdT3aN9wCDR2XuQ3xwzcNMIU6trRBgaJUqiNQ/1yYsLIXB0le2GD1AS&#xA;vug9RK/GCrsASC6wMT7J4fwkavRMUvLibbpeXC45k3S2Wq6Xq6mFyE+3LTr/TkHHwqbgSOwjutjf&#xA;Ox/YiPxUEpoZuNNtG5+9NS8SVBgykX0gPAn34248erCD8kA6EKYpoqmnTQP4g7OBJqjg7nsvUHHW&#xA;vjfkxXq+WISRiwFt8Hl2F4PF8iKjE2EkwRTcn7Y3fhrR3qKuG+oyj5IMXJN3lY6ygq8ToyNnmpCo&#xA;9jjNYQSfx7Hq95/b/gIAAP//AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhADD+g07fAAAADQEAAA8AAABkcnMvZG93&#xA;bnJldi54bWxMjz1PwzAQhnck/oN1SGzUcUKqNMSpEFI3FkKGjm5s4oB9jmy3Cfx63Am2+3j03nPN&#xA;frWGXJQPk0MObJMBUTg4OeHIoX8/PFRAQhQohXGoOHyrAPv29qYRtXQLvqlLF0eSQjDUgoOOca4p&#xA;DYNWVoSNmxWm3YfzVsTU+pFKL5YUbg3Ns2xLrZgwXdBiVi9aDV/d2XIYDwv76ZjvKebHz7XQrJ9f&#xA;Def3d+vzE5Co1vgHw1U/qUObnE7ujDIQw6HYPSYyzcuKFUCuBNtlJZBTqrZVmQNtG/r/i/YXAAD/&#xA;/wMAUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhALaDOJL+AAAA4QEAABMAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAFtDb250ZW50&#xA;X1R5cGVzXS54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEAOP0h/9YAAACUAQAACwAAAAAAAAAAAAAAAAAvAQAA&#xA;X3JlbHMvLnJlbHNQSwECLQAUAAYACAAAACEAAhQPG/UBAAC7AwAADgAAAAAAAAAAAAAAAAAuAgAA&#xA;ZHJzL2Uyb0RvYy54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEAMP6DTt8AAAANAQAADwAAAAAAAAAAAAAAAABP&#xA;BAAAZHJzL2Rvd25yZXYueG1sUEsFBgAAAAAEAAQA8wAAAFsFAAAAAA==&#xA;" filled="f" stroked="f"><v:textbox inset=",0"><w:txbxContent><w:p w:rsidR="00E66037" w:rsidRDefault="00E66037" w:rsidP="00E66037"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>Montalbán N. 67</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00E66037" w:rsidRDefault="00E66037" w:rsidP="00E66037"><w:pPr><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>Semestre Enero– Junio 2026</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00E66037" w:rsidRDefault="00E66037" w:rsidP="00E66037"><w:pPr><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>ISSN: 2790-5071</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00585747" w:rsidRDefault="00585747" w:rsidP="00E66037"><w:pPr><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A658E6"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:noProof/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:drawing><wp:inline distT="0" distB="0" distL="0" distR="0" wp14:anchorId="5BA05CC2" wp14:editId="321359AA"><wp:extent cx="636331" cy="224162"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="0" b="4445"/><wp:docPr id="20" name="Imagen 20" descr="C:\Users\iihpub\Downloads\unnamed.png"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks noChangeAspect="1" xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/picture"><pic:pic xmlns:pic="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/picture"><pic:nvPicPr><pic:cNvPr id="0" name="Picture 3" descr="C:\Users\iihpub\Downloads\unnamed.png"/><pic:cNvPicPr><a:picLocks noChangeAspect="1" noChangeArrowheads="1"/></pic:cNvPicPr></pic:nvPicPr><pic:blipFill><a:blip r:embed="rId2"><a:extLst><a:ext uri="{28A0092B-C50C-407E-A947-70E740481C1C}"><a14:useLocalDpi val="0" xmlns:a14="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2010/main"/></a:ext></a:extLst></a:blip><a:srcRect/><a:stretch><a:fillRect/></a:stretch></pic:blipFill><pic:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="636331" cy="224162"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="rect"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln><a:noFill/></a:ln></pic:spPr></pic:pic></a:graphicData></a:graphic></wp:inline></w:drawing></w:r></w:p></w:txbxContent></v:textbox><w10:wrap anchorx="margin" anchory="page"/></v:rect></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r><w:r w:rsidRPr="00E66037"><w:rPr><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wpg"><w:drawing><wp:anchor distT="0" distB="0" distL="114300" distR="114300" simplePos="0" relativeHeight="251661312" behindDoc="0" locked="0" layoutInCell="1" allowOverlap="1" wp14:anchorId="1CB6D9A8" wp14:editId="2DC8C518"><wp:simplePos x="0" y="0"/><wp:positionH relativeFrom="page"><wp:posOffset>6924480</wp:posOffset></wp:positionH><wp:positionV relativeFrom="page"><wp:posOffset>9999345</wp:posOffset></wp:positionV><wp:extent cx="36830" cy="699770"/><wp:effectExtent l="19050" t="0" r="20320" b="5080"/><wp:wrapNone/><wp:docPr id="3" name="Grupo 3"/><wp:cNvGraphicFramePr/><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup"><wpg:wgp><wpg:cNvGrpSpPr/><wpg:grpSpPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="36830" cy="699770"/><a:chOff x="0" y="0"/><a:chExt cx="60" cy="1320"/></a:xfrm></wpg:grpSpPr><wps:wsp><wps:cNvPr id="4" name="Autoforma 2"/><wps:cNvCnPr><a:cxnSpLocks noChangeShapeType="1"/></wps:cNvCnPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="0" cy="1320"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="straightConnector1"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln w="38100" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:sysClr val="windowText" lastClr="000000"><a:shade val="95000"/><a:satMod val="105000"/></a:sysClr></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:headEnd/><a:tailEnd/></a:ln><a:effectLst/></wps:spPr><wps:bodyPr/></wps:wsp><wps:wsp><wps:cNvPr id="5" name="Autoforma 3"/><wps:cNvCnPr><a:cxnSpLocks noChangeShapeType="1"/></wps:cNvCnPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="60" y="0"/><a:ext cx="0" cy="1320"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="straightConnector1"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln w="38100" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:sysClr val="windowText" lastClr="000000"><a:shade val="95000"/><a:satMod val="105000"/></a:sysClr></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:headEnd/><a:tailEnd/></a:ln><a:effectLst/></wps:spPr><wps:bodyPr/></wps:wsp></wpg:wgp></a:graphicData></a:graphic><wp14:sizeRelH relativeFrom="page"><wp14:pctWidth>0</wp14:pctWidth></wp14:sizeRelH><wp14:sizeRelV relativeFrom="bottomMargin"><wp14:pctHeight>0</wp14:pctHeight></wp14:sizeRelV></wp:anchor></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:group id="Grupo 3" o:spid="_x0000_s1026" style="position:absolute;margin-left:545.25pt;margin-top:787.35pt;width:2.9pt;height:55.1pt;z-index:251661312;mso-position-horizontal-relative:page;mso-position-vertical-relative:page;mso-height-relative:bottom-margin-area" coordsize="60,1320" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQCaS2MAhwIAAKwHAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWzsVU1v2zAMvQ/YfxB0Xx0na5oadYohbXPp&#xA;tgLtfgAryR+YLAqSEif/fpTstlmDXTpsu8wHQ6LEJ/LxUbq43HWabZXzLZqS5ycTzpQRKFtTl/zb&#xA;w82HBWc+gJGg0aiS75Xnl8v37y56W6gpNqilcoxAjC96W/ImBFtkmReN6sCfoFWGFit0HQSaujqT&#xA;DnpC73Q2nUzmWY9OWodCeU/Wq2GRLxN+VSkRvlaVV4HpklNsIf1d+j/Gf7a8gKJ2YJtWjGHAG6Lo&#xA;oDV06DPUFQRgG9ceQXWtcOixCicCuwyrqhUq5UDZ5JNX2awdbmzKpS762j7TRNS+4unNsOLL9s6x&#xA;VpZ8xpmBjkq0dhuLbBap6W1d0I61s/f2zo2Gepixx/4zStoPm4Ap913lusgBZcV2ieL9M8VqF5gg&#xA;42y+mFEdBK3Mz8/PzsYKiIbKdOQkmuvRbT765LNp8sigGE7LYohjRDFeUpF/Icr/HlH3DViV+PeR&#xA;hpGoj09EfaLEkzLZdCAr7VqZOxdZEDtzb29RfPfM4KoBU6uE97C3RFoePSj4A5c48UTz24j9FUFQ&#xA;WOfDWmHH4qDkPjho6yas0BhqD3R5Kh5sb32IMb04xCwM3rRakx0KbVhPBVzkk3gWULNWGgINO0vy&#xA;8abmDHRNt4AILkF61K2M7tHb7/1KO7YFakTqX4n9A2mCMw0+0AIJJX2DYwNSDVvPT8kcuSIECCS4&#xA;wZxPnuwU7wCdQv/pyJjvFfhmcElLA1KjQF4bmVADtHoYE5I28SCV7o2RjqeqDOJ6RLlPjZBKR1L7&#xA;S5o7Pdbc2KAHAvqTmosNeNzN/0UX++UfiC5de/QkJNGPz1d8cw7nND58ZJc/AAAA//8DAFBLAwQU&#xA;AAYACAAAACEAsmhZ4eQAAAAPAQAADwAAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbEyPwU7DMBBE70j8g7VI3Kgd&#xA;2qRNiFNVFXCqkGiREDc33iZRYzuK3ST9e7YnuM1on2Zn8vVkWjZg7xtnJUQzAQxt6XRjKwlfh7en&#xA;FTAflNWqdRYlXNHDuri/y1Wm3Wg/cdiHilGI9ZmSUIfQZZz7skaj/Mx1aOl2cr1RgWxfcd2rkcJN&#xA;y5+FSLhRjaUPtepwW2N53l+MhPdRjZt59Drszqft9ecQf3zvIpTy8WHavAALOIU/GG71qToU1Ono&#xA;LlZ71pIXqYiJJRUvF0tgN0akyRzYkVSyWqTAi5z/31H8AgAA//8DAFBLAQItABQABgAIAAAAIQC2&#xA;gziS/gAAAOEBAAATAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAABbQ29udGVudF9UeXBlc10ueG1sUEsBAi0AFAAG&#xA;AAgAAAAhADj9If/WAAAAlAEAAAsAAAAAAAAAAAAAAAAALwEAAF9yZWxzLy5yZWxzUEsBAi0AFAAG&#xA;AAgAAAAhAJpLYwCHAgAArAcAAA4AAAAAAAAAAAAAAAAALgIAAGRycy9lMm9Eb2MueG1sUEsBAi0A&#xA;FAAGAAgAAAAhALJoWeHkAAAADwEAAA8AAAAAAAAAAAAAAAAA4QQAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbFBL&#xA;BQYAAAAABAAEAPMAAADyBQAAAAA=&#xA;"><v:shapetype id="_x0000_t32" coordsize="21600,21600" o:spt="32" o:oned="t" path="m,l21600,21600e" filled="f"><v:path arrowok="t" fillok="f" o:connecttype="none"/><o:lock v:ext="edit" shapetype="t"/></v:shapetype><v:shape id="Autoforma 2" o:spid="_x0000_s1027" type="#_x0000_t32" style="position:absolute;width:0;height:1320;visibility:visible;mso-wrap-style:square" o:connectortype="straight" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQD+JeulAAEAAOoBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRzU7EIBDH&#xA;7ya+A+FqWqoHY0zpHqwe1Zj1AQhMW2I7EAbr7ts73e5ejGviEeb/8RuoN7tpFDMk8gG1vC4rKQBt&#xA;cB57Ld+3T8WdFJQNOjMGBC33QHLTXF7U230EEuxG0nLIOd4rRXaAyVAZIiBPupAmk/mYehWN/TA9&#xA;qJuqulU2YAbMRV4yZFO30JnPMYvHHV+vJAlGkuJhFS5dWpoYR29NZlI1o/vRUhwbSnYeNDT4SFeM&#xA;IdWvDcvkfMHR98JPk7wD8WpSfjYTYyiXaNkAweaQWFf+nbSgTlSErvMWyjYRL7V6T3DnSlz4wgTz&#xA;f/Nbtr3BfEpXh59qvgEAAP//AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhAJYFM1jUAAAAlwEAAAsAAABfcmVscy8u&#xA;cmVsc6SQPWsDMQyG90L/g9He8yVDKSW+bIWsIYWuxtZ9kLNkJHNN/n1MoaVXsnWUXvQ8L9rtL2k2&#xA;C4pOTA42TQsGKXCcaHDwfnp7egGjxVP0MxM6uKLCvnt82B1x9qUe6ThlNZVC6mAsJb9aq2HE5LXh&#xA;jFSTniX5UkcZbPbh7Ae027Z9tvKbAd2KaQ7RgRziFszpmqv5DztNQVi5L03gZLnvp3CPaiN/0hGX&#xA;SvEyYHEQRb+WgktTy4G979380xuYCENh+aiOlfwnqfbvBnb1zu4GAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQAzLwWeQQAAADkAAAAUAAAAZHJzL2Nvbm5lY3RvcnhtbC54bWyysa/IzVEoSy0qzszPs1Uy1DNQ&#xA;UkjNS85PycxLt1UKDXHTtVBSKC5JzEtJzMnPS7VVqkwtVrK34+UCAAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAA&#xA;ACEAkl1fVsMAAADaAAAADwAAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbESPQWvCQBSE7wX/w/KE3urGUorEbEQl&#xA;BQ8erC2eH9lnEpN9G7NrEv313UKhx2FmvmGS1Wga0VPnKssK5rMIBHFudcWFgu+vj5cFCOeRNTaW&#xA;ScGdHKzSyVOCsbYDf1J/9IUIEHYxKii9b2MpXV6SQTezLXHwzrYz6IPsCqk7HALcNPI1it6lwYrD&#xA;QoktbUvK6+PNKLiM0rbDNcv2xeVUbxbo6sPDKfU8HddLEJ5G/x/+a++0gjf4vRJugEx/AAAA//8D&#xA;AFBLAQItABQABgAIAAAAIQD+JeulAAEAAOoBAAATAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAABbQ29udGVudF9U&#xA;eXBlc10ueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAJYFM1jUAAAAlwEAAAsAAAAAAAAAAAAAAAAAMQEAAF9y&#xA;ZWxzLy5yZWxzUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhADMvBZ5BAAAAOQAAABQAAAAAAAAAAAAAAAAALgIAAGRy&#xA;cy9jb25uZWN0b3J4bWwueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAJJdX1bDAAAA2gAAAA8AAAAAAAAAAAAA&#xA;AAAAoQIAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbFBLBQYAAAAABAAEAPkAAACRAwAAAAA=&#xA;" strokeweight="3pt"/><v:shape id="Autoforma 3" o:spid="_x0000_s1028" type="#_x0000_t32" style="position:absolute;left:60;width:0;height:1320;visibility:visible;mso-wrap-style:square" o:connectortype="straight" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQD+JeulAAEAAOoBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRzU7EIBDH&#xA;7ya+A+FqWqoHY0zpHqwe1Zj1AQhMW2I7EAbr7ts73e5ejGviEeb/8RuoN7tpFDMk8gG1vC4rKQBt&#xA;cB57Ld+3T8WdFJQNOjMGBC33QHLTXF7U230EEuxG0nLIOd4rRXaAyVAZIiBPupAmk/mYehWN/TA9&#xA;qJuqulU2YAbMRV4yZFO30JnPMYvHHV+vJAlGkuJhFS5dWpoYR29NZlI1o/vRUhwbSnYeNDT4SFeM&#xA;IdWvDcvkfMHR98JPk7wD8WpSfjYTYyiXaNkAweaQWFf+nbSgTlSErvMWyjYRL7V6T3DnSlz4wgTz&#xA;f/Nbtr3BfEpXh59qvgEAAP//AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhAJYFM1jUAAAAlwEAAAsAAABfcmVscy8u&#xA;cmVsc6SQPWsDMQyG90L/g9He8yVDKSW+bIWsIYWuxtZ9kLNkJHNN/n1MoaVXsnWUXvQ8L9rtL2k2&#xA;C4pOTA42TQsGKXCcaHDwfnp7egGjxVP0MxM6uKLCvnt82B1x9qUe6ThlNZVC6mAsJb9aq2HE5LXh&#xA;jFSTniX5UkcZbPbh7Ae027Z9tvKbAd2KaQ7RgRziFszpmqv5DztNQVi5L03gZLnvp3CPaiN/0hGX&#xA;SvEyYHEQRb+WgktTy4G979380xuYCENh+aiOlfwnqfbvBnb1zu4GAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQAzLwWeQQAAADkAAAAUAAAAZHJzL2Nvbm5lY3RvcnhtbC54bWyysa/IzVEoSy0qzszPs1Uy1DNQ&#xA;UkjNS85PycxLt1UKDXHTtVBSKC5JzEtJzMnPS7VVqkwtVrK34+UCAAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAA&#xA;ACEA/RH6zcMAAADaAAAADwAAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbESPQWvCQBSE7wX/w/KE3urGQovEbEQl&#xA;BQ8erC2eH9lnEpN9G7NrEv313UKhx2FmvmGS1Wga0VPnKssK5rMIBHFudcWFgu+vj5cFCOeRNTaW&#xA;ScGdHKzSyVOCsbYDf1J/9IUIEHYxKii9b2MpXV6SQTezLXHwzrYz6IPsCqk7HALcNPI1it6lwYrD&#xA;QoktbUvK6+PNKLiM0rbDNcv2xeVUbxbo6sPDKfU8HddLEJ5G/x/+a++0gjf4vRJugEx/AAAA//8D&#xA;AFBLAQItABQABgAIAAAAIQD+JeulAAEAAOoBAAATAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAABbQ29udGVudF9U&#xA;eXBlc10ueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAJYFM1jUAAAAlwEAAAsAAAAAAAAAAAAAAAAAMQEAAF9y&#xA;ZWxzLy5yZWxzUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhADMvBZ5BAAAAOQAAABQAAAAAAAAAAAAAAAAALgIAAGRy&#xA;cy9jb25uZWN0b3J4bWwueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAP0R+s3DAAAA2gAAAA8AAAAAAAAAAAAA&#xA;AAAAoQIAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbFBLBQYAAAAABAAEAPkAAACRAwAAAAA=&#xA;" strokeweight="3pt"/><w10:wrap anchorx="page" anchory="page"/></v:group></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r></w:p></w:ftr></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/header1.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.header+xml"><pkg:xmlData><w:hdr mc:Ignorable="w14 wp14" xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRPr="002A5CAA" w:rsidRDefault="00B94FE1" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:spacing w:after="200"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:i/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00B94FE1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/><w:bCs/><w:i/></w:rPr><w:t>Relatos desde afuera: la Venezuela del 1800 observada por sus visitantes</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B5A76"><w:rPr><w:noProof/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:inline distT="0" distB="0" distL="0" distR="0" wp14:anchorId="3DF480FA" wp14:editId="6804D142"><wp:extent cx="5772150" cy="0"/><wp:effectExtent l="9525" t="9525" r="9525" b="9525"/><wp:docPr id="14" name="Conector recto de flecha 14"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvCnPr><a:cxnSpLocks noChangeShapeType="1"/></wps:cNvCnPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm flipH="1"><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="5772150" cy="0"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="straightConnector1"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln w="12700"><a:solidFill><a:srgbClr val="000000"/></a:solidFill><a:miter lim="800000"/><a:headEnd/><a:tailEnd/></a:ln><a:extLst><a:ext uri="{909E8E84-426E-40DD-AFC4-6F175D3DCCD1}"><a14:hiddenFill xmlns:a14="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2010/main"><a:noFill/></a14:hiddenFill></a:ext></a:extLst></wps:spPr><wps:bodyPr/></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic></wp:inline></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:shapetype id="_x0000_t32" coordsize="21600,21600" o:spt="32" o:oned="t" path="m,l21600,21600e" filled="f"><v:path arrowok="t" fillok="f" o:connecttype="none"/><o:lock v:ext="edit" shapetype="t"/></v:shapetype><v:shape id="Conector recto de flecha 14" o:spid="_x0000_s1026" type="#_x0000_t32" style="width:454.5pt;height:0;flip:x;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:char;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:line;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQB1ijqYNQIAAGQEAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysVNuO0zAQfUfiH6y8t0lKuu1GTVcoaeFh&#xA;gUq7fIBrO42Fb7K9TSvEvzN22tCFF4TIg28zc3xm5jirh5MU6Mis41pVST7NEsQU0ZSrQ5V8fd5O&#xA;lglyHiuKhVasSs7MJQ/rt29WvSnZTHdaUGYRgChX9qZKOu9NmaaOdExiN9WGKTC22krsYWsPKbW4&#xA;B3Qp0lmW3aW9ttRYTZhzcNoMxmQd8duWEf+lbR3zSFQJcPNxtHHchzFdr3B5sNh0nFxo4H9gITFX&#xA;cOkI1WCP0Yvlf0BJTqx2uvVTomWq25YTFnOAbPLst2yeOmxYzAWK48xYJvf/YMnn484iTqF3RYIU&#xA;ltCjGjpFvLbIhglRhlrBSIcRuEC9euNKCKvVzoaMyUk9mUdNvjmkdN1hdWCR9/PZAFYeItJXIWHj&#xA;DNy67z9pCj74xetYvFNrJdzFzccQGMChQOgUu3Ueu8VOHhE4nC8Ws3wOTSVXW4rLABECjXX+A9MS&#xA;hUWVOG8xP3QeUhtyG+Dx8dH5QPBXQAhWesuFiNIQCvVAZrbIskjIacFpsAY/Zw/7Wlh0xEFd8Yvp&#xA;guXWTXIPGhdcVslydMJlxzDdKBqv8ZiLYQ1UhArgkCaQu6wGLX2/z+43y82ymBSzu82kyJpm8n5b&#xA;F5O7bb6YN++aum7yH4FnXpQdp5SpQPWq67z4O91cXtigyFHZY1HS1+ixekD2OkfSseOhyYNc9pqe&#xA;d/aqBJBydL48u/BWbvewvv05rH8CAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQBsk8Rk2QAAAAIBAAAPAAAA&#xA;ZHJzL2Rvd25yZXYueG1sTI9Na8MwDIbvg/4Ho8Euo3W2QWnTOKUM9nHJYe0OOzq2moTFcha7TfLv&#xA;p+6yXgQPr3j1KNuOrhVn7EPjScHDIgGBZLxtqFLweXiZr0CEqMnq1hMqmDDANp/dZDq1fqAPPO9j&#xA;JbiEQqoV1DF2qZTB1Oh0WPgOibOj752OjH0lba8HLnetfEySpXS6Ib5Q6w6fazTf+5NTYJZfw1u4&#xA;796L16fix0xlMR1DVOrudtxtQEQc4/8yXPRZHXJ2Kv2JbBCtAn4k/k3O1smasbygzDN5rZ7/AgAA&#xA;//8DAFBLAQItABQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAABbQ29udGVu&#xA;dF9UeXBlc10ueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhADj9If/WAAAAlAEAAAsAAAAAAAAAAAAAAAAALwEA&#xA;AF9yZWxzLy5yZWxzUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAHWKOpg1AgAAZAQAAA4AAAAAAAAAAAAAAAAALgIA&#xA;AGRycy9lMm9Eb2MueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAGyTxGTZAAAAAgEAAA8AAAAAAAAAAAAAAAAA&#xA;jwQAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbFBLBQYAAAAABAAEAPMAAACVBQAAAAA=&#xA;" strokeweight="1pt"><v:stroke joinstyle="miter"/><w10:anchorlock/></v:shape></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76" w:rsidP="007B5A76"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="center" w:pos="4252"/><w:tab w:val="right" w:pos="8504"/></w:tabs><w:jc w:val="right"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/></w:rPr><w:t>Jorge Bracho</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="007B5A76" w:rsidRDefault="007B5A76"><w:pPr><w:pStyle w:val="Encabezado"/></w:pPr></w:p></w:hdr></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/endnotes.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.endnotes+xml"><pkg:xmlData><w:endnotes mc:Ignorable="w14 wp14" xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><w:endnote w:type="separator" w:id="-1"><w:p w:rsidR="00506CC1" w:rsidRDefault="00506CC1" w:rsidP="00F85942"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:r><w:separator/></w:r></w:p></w:endnote><w:endnote w:type="continuationSeparator" w:id="0"><w:p w:rsidR="00506CC1" w:rsidRDefault="00506CC1" w:rsidP="00F85942"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:r><w:continuationSeparator/></w:r></w:p></w:endnote></w:endnotes></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/footnotes.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.footnotes+xml"><pkg:xmlData><w:footnotes mc:Ignorable="w14 wp14" xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><w:footnote w:type="separator" w:id="-1"><w:p w:rsidR="00506CC1" w:rsidRDefault="00506CC1" w:rsidP="00F85942"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:r><w:separator/></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:type="continuationSeparator" w:id="0"><w:p w:rsidR="00506CC1" w:rsidRDefault="00506CC1" w:rsidP="00F85942"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:r><w:continuationSeparator/></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="1"><w:p w:rsidR="00D217A3" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00D217A3" w:rsidP="00A26D7A"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A26D7A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00A26D7A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A26D7A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00A26D7A" w:rsidRPr="00A26D7A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Profesor de historia. Egresado de la UPEL/IPC en 1989. Maestría en enseñanza de la histori</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A26D7A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">a en la UPEL/IPC durante 1993. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A26D7A" w:rsidRPr="00A26D7A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Doctor en Cultura y Artes con orientación historiográfica por la UPEL/IPC en 1993.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="2"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Luís Alburquerque – García. “El ‘relato de viajes’: hitos y formas en la evolución del género”. En: Revista de literatura, Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, enero – junio, N° 145 (2011), 16. (15-34).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="3"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Octavio </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ianni</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">: Enigmas de la modernidad – mundo, (México: Siglo XXI Editores, 2000), 14.  </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="4"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 15.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="5"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Peter </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Burke</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>: Formas de historia cultural, (Madrid: Alianza Editorial, 2006), 129.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="6"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Isidoro Laverde Amaya. Viaje a Caracas. Recuerdos de la fiesta del Centenario del Libertador, (Bogotá: Tipografía de Ignacio Borda, 1885), 54.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="7"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="8"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ibídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="9"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">John </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Hawkshaw</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>. Reminiscencias de Sudamérica. Dos años y medio de residencia en Venezuela, (Caracas: Ediciones de la Presidencia de la República, 1975), 57.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="10"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="11"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Karl Ferdinand </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Appun</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>. En los trópicos, (Caracas: Ediciones de la Biblioteca/Universidad Central de Venezuela, 1961), 226.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="12"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem. Appun se refería a las castas o razas de color con lo cual evitó utilizar las denominaciones mestizas, mulatas u otras derivaciones de coyundas distintas a lo relacionado por él con la raza de los blancos. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="13"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">James </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Mudie</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Spence</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>. La tierra de Bolívar. Guerra, paz y aventura en la República de Venezuela, (Caracas: Banco Central de Venezuela, 1966), 76-I.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="14"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 77-I.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="15"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="16"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Véase: Peter </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Burke</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>. Formas de historia cultural, Madrid: (Alianza Editorial, 2006), 127-146.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="17"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Appun</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>, 33.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="18"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 34.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="19"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ibídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="20"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Eugéne</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> André. Un naturalista en la Guayana, (Caracas: Banco Central de Venezuela, 1964), 213.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="21"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006F20D3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="22"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Pal </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Rosti</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Memorias de un viaje por Suramérica, (Caracas: Facultad de Humanidades y Educación/Universidad Central de Venezuela, 1968), 98. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="23"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem, 99. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="24"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ibídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="25"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Juan Bautista </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Boussingault</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Memorias, (Caracas, Ediciones Centauro, 1974), 213. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="26"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A65314"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ibídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="27"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Boussingault</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>, 218. Para un practicante de la taxidermia como fue el caso de Hawkshaw éste le dedicó el capítulo IX de su libro a la historia natural de la pereza. Una verdadera revelación para el viajero europeo y para el lector de Europa.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="28"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Laverde A., 77.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="29"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Sir Robert </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ker</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Porter</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>. Diario de un diplomático británico en Venezuela, 1825-1842, (Caracas: Fundación Empresas Polar, 1997), 77.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="30"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="31"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00882057"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Friedrich </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Gerstaker</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Viaje por Venezuela en el año de 1868, (Caracas: Fundación de Promoción Cultural de Venezuela, 1989), 12. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="32"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E623F4"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Hawkshaw</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>, 122.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="33"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E623F4"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Rosti</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, 61. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="34"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E623F4"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="35"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E623F4"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem, 62. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="36"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">William </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Duane</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>. Viaje a la Gran Colombia en los años 1822-1823, (Caracas: Instituto Nacional de Hipódromos, 1968),  62. II.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="37"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem, 117, I. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="38"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Jenny de </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Tallenay</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Recuerdos de Venezuela, (Caracas: Fundación de Promoción Cultural de Venezuela, 1989), 39. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="39"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="40"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem, 91. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="41"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem, 92. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="42"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="43"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem.  </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="44"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 229.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="45"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B3571"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="46"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00895E5B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00895E5B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Richard Bache. La República de Colombia en los años 1822-23. Notas de viaje. Con el itinerario de la ruta entre Caracas y Bogotá u un apéndice por un oficial del ejército de los Estados Unidos, (Caracas: Instituto Nacional de Hipódromos, 1982), 73.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="47"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00895E5B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00895E5B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="48"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00895E5B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00895E5B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Robert </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Semple</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, “Bosquejo del estado actual de Caracas. Incluyendo un viaje por La Victoria y Valencia hasta Puerto Cabello”, en: Tres testigos europeos de la Primera República (1808-1814). (Caracas: Ediciones de la Presidencia de la República, 1974), 58. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="49"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C65DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006C65DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Hawkshaw</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, 39. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="50"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C65DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006C65DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="51"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C65DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006C65DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="52"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C65DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006C65DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Entre los viajeros no fue común ejercitar la introspección y exponerla ante sus potenciales lectores. Sin embargo, los más jóvenes, Hawkshaw y Bache, expusieron en sus composiciones comparaciones entre sus propios atributos como extranjeros de cara a lo observado en Venezuela y Colombia. En este orden, las comparaciones realizadas equivalieron a ajustar cuentas con sus mismos connacionales y menos con cuestionar negativamente lo considerado propio de los suramericanos.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="53"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="004518EA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="004518EA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Hawkshaw</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>, 44.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="54"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="004518EA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="004518EA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="55"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="004518EA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="004518EA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="56"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="004518EA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="004518EA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">James </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Hackett</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. “Relato de James </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Hackett</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>”, en: Narraciones de dos expedicionarios británicos de la Independencia, (Caracas: Instituto Nacional de Hipódromos, 1966), 44.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="57"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Alejandro de Humboldt. Viaje a las regiones equinocciales del Nuevo Continente, (Caracas: Biblioteca Venezolana de Cultura, 1941), 302, tomo II.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="58"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 303, tomo II.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="59"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Hackett</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>, 44.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="60"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="61"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="62"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Semple</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>, 57.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="63"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="64"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00552DD3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Hawkshaw</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>, 57.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="65"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00F0272B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F0272B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="66"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00F0272B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F0272B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En España la esclavitud estuvo regulada con el conocido código de Las Partidas de Alfonso X el Sabio, siendo el principal código legislativo entre las autoridades españolas. En la América española por ley los africanos esclavizados tenían que ser instruidos en la fe católica. Mientras en las colonias inglesas u holandesas en la mentalidad de sus autoridades protestantes los negros provenían de </w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellStart"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Cam</w:t></w:r><w:proofErr w:type="spellEnd"/><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>, el mal hijo que se río de su padre. Los negros tenían prohibido educarse en el catolicismo, muy distinto al caso hispanoamericano donde el esclavizado tenía carácter de persona. Cuestión, por supuesto, que no aminora el maltrato y exclusiones recibidas por parte de los descendientes de africanos.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="67"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00F0272B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F0272B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Miguel María Lisboa. Relación de un viaje a Venezuela, Nueva Granada y Ecuador, (Caracas: Biblioteca Ayacucho, 1992), 75.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="68"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 75.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="69"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem, 65. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="70"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 75.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="71"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 65.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="72"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ibídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="73"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C667C1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 66.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="74"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ibídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="75"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="76"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem, 229.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="77"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="78"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Bache, 131.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="79"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DB35B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="80"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="81"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="82"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Curtis, 159.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="83"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Ídem. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="84"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB4099"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>Ídem.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="85"><w:p w:rsidR="00F85942" w:rsidRPr="00BA12CF" w:rsidRDefault="00F85942" w:rsidP="00BA12CF"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="008362B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="008362B7"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA12CF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:kern w:val="2"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr><w:t>“Número IV. 30 de julio de 1810”. En: Juan Goytisolo. Blanco White. El Español y la independencia de Hispanoamérica, (Madrid: Santillana Ediciones Generales/Taurus, 2010), 107-108. (97-113).</w:t></w:r></w:p></w:footnote></w:footnotes></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/_rels/footer1.xml.rels" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.relationships+xml"><pkg:xmlData><Relationships xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships"><Relationship Id="rId1" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/image" Target="media/image1.png"/></Relationships></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/header2.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.header+xml"><pkg:xmlData><w:hdr mc:Ignorable="w14 wp14" xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><w:p w:rsidR="00BC5A86" w:rsidRPr="00414190" w:rsidRDefault="00BC5A86" w:rsidP="00F57859"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="142"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00414190"><w:rPr><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:anchor distT="0" distB="0" distL="114298" distR="114298" simplePos="0" relativeHeight="251659264" behindDoc="0" locked="0" layoutInCell="1" allowOverlap="1" wp14:anchorId="22F6D886" wp14:editId="72DD629F"><wp:simplePos x="0" y="0"/><wp:positionH relativeFrom="column"><wp:posOffset>0</wp:posOffset></wp:positionH><wp:positionV relativeFrom="paragraph"><wp:posOffset>3175</wp:posOffset></wp:positionV><wp:extent cx="0" cy="339725"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="19050" b="22225"/><wp:wrapNone/><wp:docPr id="6" name="Conector recto de flecha 6"/><wp:cNvGraphicFramePr/><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvCnPr/><wps:spPr><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="0" cy="339725"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="straightConnector1"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln w="12700" cap="flat" cmpd="sng"><a:solidFill><a:srgbClr val="000000"/></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:miter lim="800000"/><a:headEnd type="none" w="med" len="med"/><a:tailEnd type="none" w="med" len="med"/></a:ln></wps:spPr><wps:bodyPr/></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic><wp14:sizeRelH relativeFrom="page"><wp14:pctWidth>0</wp14:pctWidth></wp14:sizeRelH><wp14:sizeRelV relativeFrom="page"><wp14:pctHeight>0</wp14:pctHeight></wp14:sizeRelV></wp:anchor></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:shapetype id="_x0000_t32" coordsize="21600,21600" o:spt="32" o:oned="t" path="m,l21600,21600e" filled="f"><v:path arrowok="t" fillok="f" o:connecttype="none"/><o:lock v:ext="edit" shapetype="t"/></v:shapetype><v:shape id="Conector recto de flecha 6" o:spid="_x0000_s1026" type="#_x0000_t32" style="position:absolute;margin-left:0;margin-top:.25pt;width:0;height:26.75pt;z-index:251659264;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-width-percent:0;mso-height-percent:0;mso-wrap-distance-left:3.17494mm;mso-wrap-distance-top:0;mso-wrap-distance-right:3.17494mm;mso-wrap-distance-bottom:0;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:text;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:text;mso-width-percent:0;mso-height-percent:0;mso-width-relative:page;mso-height-relative:page" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQA8J+ps4AEAAMMDAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysU8mO2zAMvRfoPwi6N3YyaGZqxJlD0uml&#xA;aAN0+gGMFluANohqnPx9KTnNdLkURX2QKYrviXykNo9nZ9lJJTTB93y5aDlTXgRp/NDzr89Pbx44&#xA;wwxegg1e9fyikD9uX7/aTLFTqzAGK1ViROKxm2LPx5xj1zQoRuUAFyEqT4c6JAeZtmloZIKJ2J1t&#xA;Vm27bqaQZExBKETy7udDvq38WiuRP2uNKjPbc8ot1zXV9VjWZruBbkgQRyOuacA/ZOHAeLr0RrWH&#xA;DOxbMn9QOSNSwKDzQgTXBK2NULUGqmbZ/lbNlxGiqrWQOBhvMuH/oxWfTofEjOz5mjMPjlq0o0aJ&#xA;HBJL5cekYtoqMQJbF7WmiB2Bdv6QrjuMh1RKP+vkyp+KYueq8OWmsDpnJmanIO/d3bv71dtC17zg&#xA;YsL8QQXHitFzzAnMMGZKZ85nWQWG00fMM/AHoFzqw5OxlvzQWc8mGsXVfUsNF0BDpS1kMl2kMtEP&#xA;lQeDNbJgCgTTcNzZxE5QxqR+1+R+CSsX7gHHOa4elTDonMk0xda4nj/c0NCNCuR7L1m+RNLVk668&#xA;pOaU5Mwqei/FqgQZjP2bSJLLelKtdGHWvVjHIC+1HdVPk1J1vU51GcWf9xX98va23wEAAP//AwBQ&#xA;SwMEFAAGAAgAAAAhAFwlky/ZAAAAAQEAAA8AAABkcnMvZG93bnJldi54bWxMj0FLAzEQhe+C/yFM&#xA;wYu02UoVu262yIIHpSBW6TndjJulyWRN0nb113c86e0Nb3jve9Vq9E4cMaY+kIL5rACB1AbTU6fg&#xA;4/1peg8iZU1Gu0Co4BsTrOrLi0qXJpzoDY+b3AkOoVRqBTbnoZQytRa9TrMwILH3GaLXmc/YSRP1&#xA;icO9kzdFcSe97okbrB6wsdjuNwev4Kcdm+uv7XLRvDzbGLev87VxTqmryfj4ACLjmP+e4Ref0aFm&#xA;pl04kEnCKeAhWcEtCPZY71gvCpB1Jf+T12cAAAD//wMAUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhALaDOJL+AAAA&#xA;4QEAABMAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAFtDb250ZW50X1R5cGVzXS54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEA&#xA;OP0h/9YAAACUAQAACwAAAAAAAAAAAAAAAAAvAQAAX3JlbHMvLnJlbHNQSwECLQAUAAYACAAAACEA&#xA;PCfqbOABAADDAwAADgAAAAAAAAAAAAAAAAAuAgAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWxQSwECLQAUAAYACAAA&#xA;ACEAXCWTL9kAAAABAQAADwAAAAAAAAAAAAAAAAA6BAAAZHJzL2Rvd25yZXYueG1sUEsFBgAAAAAE&#xA;AAQA8wAAAEAFAAAAAA==&#xA;" strokeweight="1pt"><v:stroke joinstyle="miter"/></v:shape></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r><w:r w:rsidR="00414190"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>Fecha de recepción: 23/07/2025</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00BC5A86" w:rsidRPr="00414190" w:rsidRDefault="00414190" w:rsidP="00F57859"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="142"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>Fecha de aceptación: 16/09/2025</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00BC5A86" w:rsidRDefault="00A31C0F" w:rsidP="00F57859"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="142"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>Pp. 178</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B94EEA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="EB Garamond" w:eastAsia="EB Garamond" w:hAnsi="EB Garamond" w:cs="EB Garamond"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> – Pp. 210</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="00BC5A86" w:rsidRDefault="00BC5A86"><w:pPr><w:pStyle w:val="Encabezado"/></w:pPr></w:p></w:hdr></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/_rels/footer2.xml.rels" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.relationships+xml"><pkg:xmlData><Relationships xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships"><Relationship Id="rId2" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/image" Target="media/image10.png"/><Relationship Id="rId1" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/image" Target="media/image1.png"/></Relationships></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/footer1.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.footer+xml"><pkg:xmlData><w:ftr mc:Ignorable="w14 wp14" xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><w:p w:rsidR="004006B3" w:rsidRDefault="00506CC1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Piedepgina"/><w:jc w:val="right"/></w:pPr></w:p><w:tbl><w:tblPr><w:tblpPr w:leftFromText="187" w:rightFromText="187" w:vertAnchor="page" w:horzAnchor="margin" w:tblpXSpec="center" w:tblpYSpec="bottom"/><w:tblW w:w="6658" w:type="pct"/><w:tblLayout w:type="fixed"/><w:tblLook w:val="04A0" w:firstRow="1" w:lastRow="0" w:firstColumn="1" w:lastColumn="0" w:noHBand="0" w:noVBand="1"/></w:tblPr><w:tblGrid><w:gridCol w:w="10530"/><w:gridCol w:w="1777"/></w:tblGrid><w:tr w:rsidR="001852C3" w:rsidRPr="001852C3" w:rsidTr="00556278"><w:trPr><w:trHeight w:val="737"/></w:trPr><w:tc><w:tcPr><w:tcW w:w="4278" w:type="pct"/><w:tcBorders><w:right w:val="single" w:sz="12" w:space="0" w:color="auto"/></w:tcBorders></w:tcPr><w:p w:rsidR="001852C3" w:rsidRPr="001852C3" w:rsidRDefault="001852C3" w:rsidP="001852C3"><w:pPr><w:widowControl w:val="0"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="6324"/><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/><w:tab w:val="right" w:pos="9951"/></w:tabs><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:before="240" w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="143"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="001852C3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr><w:t>Montalbán N. 67</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="001852C3" w:rsidRPr="001852C3" w:rsidRDefault="001852C3" w:rsidP="001852C3"><w:pPr><w:widowControl w:val="0"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="6132"/><w:tab w:val="left" w:pos="6708"/><w:tab w:val="right" w:pos="9951"/></w:tabs><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="143"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="001852C3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr><w:t>Semestre Enero– Junio 2026</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="001852C3" w:rsidRDefault="001852C3" w:rsidP="001852C3"><w:pPr><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="143"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="001852C3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr><w:t>ISSN: 2790-5071</w:t></w:r></w:p><w:p w:rsidR="004D55B1" w:rsidRPr="001852C3" w:rsidRDefault="004D55B1" w:rsidP="001852C3"><w:pPr><w:widowControl w:val="0"/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="143"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A658E6"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:noProof/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:drawing><wp:inline distT="0" distB="0" distL="0" distR="0" wp14:anchorId="1BDCB409" wp14:editId="7CF375B0"><wp:extent cx="636331" cy="224162"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="0" b="4445"/><wp:docPr id="1" name="Imagen 1" descr="C:\Users\iihpub\Downloads\unnamed.png"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks noChangeAspect="1" xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/picture"><pic:pic xmlns:pic="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/picture"><pic:nvPicPr><pic:cNvPr id="0" name="Picture 3" descr="C:\Users\iihpub\Downloads\unnamed.png"/><pic:cNvPicPr><a:picLocks noChangeAspect="1" noChangeArrowheads="1"/></pic:cNvPicPr></pic:nvPicPr><pic:blipFill><a:blip r:embed="rId1"><a:extLst><a:ext uri="{28A0092B-C50C-407E-A947-70E740481C1C}"><a14:useLocalDpi val="0" xmlns:a14="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2010/main"/></a:ext></a:extLst></a:blip><a:srcRect/><a:stretch><a:fillRect/></a:stretch></pic:blipFill><pic:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="636331" cy="224162"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="rect"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln><a:noFill/></a:ln></pic:spPr></pic:pic></a:graphicData></a:graphic></wp:inline></w:drawing></w:r></w:p><w:p w:rsidR="001852C3" w:rsidRPr="001852C3" w:rsidRDefault="001852C3" w:rsidP="001852C3"><w:pPr><w:widowControl w:val="0"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="620"/><w:tab w:val="center" w:pos="4320"/></w:tabs><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr></w:pPr></w:p></w:tc><w:tc><w:tcPr><w:tcW w:w="722" w:type="pct"/><w:tcBorders><w:left w:val="single" w:sz="12" w:space="0" w:color="auto"/></w:tcBorders></w:tcPr><w:p w:rsidR="001852C3" w:rsidRPr="001852C3" w:rsidRDefault="001852C3" w:rsidP="001852C3"><w:pPr><w:widowControl w:val="0"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="1490"/></w:tabs><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="567"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:bCs/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:highlight w:val="yellow"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="001852C3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:bCs/><w:iCs/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidRPr="001852C3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:bCs/><w:iCs/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr><w:instrText>PAGE   \* MERGEFORMAT</w:instrText></w:r><w:r w:rsidRPr="001852C3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:bCs/><w:iCs/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="00DB6163"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:bCs/><w:iCs/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr><w:t>210</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="001852C3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:bCs/><w:iCs/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-MX"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:p></w:tc></w:tr></w:tbl><w:p w:rsidR="004006B3" w:rsidRDefault="00506CC1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Piedepgina"/></w:pPr></w:p></w:ftr></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/theme/theme1.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.theme+xml"><pkg:xmlData><a:theme name="Tema de Office" xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:themeElements><a:clrScheme name="Office"><a:dk1><a:sysClr val="windowText" lastClr="000000"/></a:dk1><a:lt1><a:sysClr val="window" lastClr="FFFFFF"/></a:lt1><a:dk2><a:srgbClr val="44546A"/></a:dk2><a:lt2><a:srgbClr val="E7E6E6"/></a:lt2><a:accent1><a:srgbClr val="5B9BD5"/></a:accent1><a:accent2><a:srgbClr val="ED7D31"/></a:accent2><a:accent3><a:srgbClr val="A5A5A5"/></a:accent3><a:accent4><a:srgbClr val="FFC000"/></a:accent4><a:accent5><a:srgbClr val="4472C4"/></a:accent5><a:accent6><a:srgbClr val="70AD47"/></a:accent6><a:hlink><a:srgbClr val="0563C1"/></a:hlink><a:folHlink><a:srgbClr val="954F72"/></a:folHlink></a:clrScheme><a:fontScheme name="Office"><a:majorFont><a:latin typeface="Calibri Light" panose="020F0302020204030204"/><a:ea typeface=""/><a:cs typeface=""/><a:font script="Jpan" typeface="ＭＳ ゴシック"/><a:font script="Hang" typeface="맑은 고딕"/><a:font script="Hans" typeface="宋体"/><a:font script="Hant" typeface="新細明體"/><a:font script="Arab" typeface="Times New Roman"/><a:font script="Hebr" typeface="Times New Roman"/><a:font script="Thai" typeface="Angsana New"/><a:font script="Ethi" typeface="Nyala"/><a:font script="Beng" typeface="Vrinda"/><a:font script="Gujr" typeface="Shruti"/><a:font script="Khmr" typeface="MoolBoran"/><a:font script="Knda" typeface="Tunga"/><a:font script="Guru" typeface="Raavi"/><a:font script="Cans" typeface="Euphemia"/><a:font script="Cher" typeface="Plantagenet Cherokee"/><a:font script="Yiii" typeface="Microsoft Yi Baiti"/><a:font script="Tibt" typeface="Microsoft Himalaya"/><a:font script="Thaa" typeface="MV Boli"/><a:font script="Deva" typeface="Mangal"/><a:font script="Telu" typeface="Gautami"/><a:font script="Taml" typeface="Latha"/><a:font script="Syrc" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Orya" typeface="Kalinga"/><a:font script="Mlym" typeface="Kartika"/><a:font script="Laoo" typeface="DokChampa"/><a:font script="Sinh" typeface="Iskoola Pota"/><a:font script="Mong" typeface="Mongolian Baiti"/><a:font script="Viet" typeface="Times New Roman"/><a:font script="Uigh" typeface="Microsoft Uighur"/><a:font script="Geor" typeface="Sylfaen"/></a:majorFont><a:minorFont><a:latin typeface="Calibri" panose="020F0502020204030204"/><a:ea typeface=""/><a:cs typeface=""/><a:font script="Jpan" typeface="ＭＳ 明朝"/><a:font script="Hang" typeface="맑은 고딕"/><a:font script="Hans" typeface="宋体"/><a:font script="Hant" typeface="新細明體"/><a:font script="Arab" typeface="Arial"/><a:font script="Hebr" typeface="Arial"/><a:font script="Thai" typeface="Cordia New"/><a:font script="Ethi" typeface="Nyala"/><a:font script="Beng" typeface="Vrinda"/><a:font script="Gujr" typeface="Shruti"/><a:font script="Khmr" typeface="DaunPenh"/><a:font script="Knda" typeface="Tunga"/><a:font script="Guru" typeface="Raavi"/><a:font script="Cans" typeface="Euphemia"/><a:font script="Cher" typeface="Plantagenet Cherokee"/><a:font script="Yiii" typeface="Microsoft Yi Baiti"/><a:font script="Tibt" typeface="Microsoft Himalaya"/><a:font script="Thaa" typeface="MV Boli"/><a:font script="Deva" typeface="Mangal"/><a:font script="Telu" typeface="Gautami"/><a:font script="Taml" typeface="Latha"/><a:font script="Syrc" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Orya" typeface="Kalinga"/><a:font script="Mlym" typeface="Kartika"/><a:font script="Laoo" typeface="DokChampa"/><a:font script="Sinh" typeface="Iskoola Pota"/><a:font script="Mong" typeface="Mongolian Baiti"/><a:font script="Viet" typeface="Arial"/><a:font script="Uigh" typeface="Microsoft Uighur"/><a:font script="Geor" typeface="Sylfaen"/></a:minorFont></a:fontScheme><a:fmtScheme name="Office"><a:fillStyleLst><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:gradFill rotWithShape="1"><a:gsLst><a:gs pos="0"><a:schemeClr val="phClr"><a:lumMod val="110000"/><a:satMod val="105000"/><a:tint val="67000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="50000"><a:schemeClr val="phClr"><a:lumMod val="105000"/><a:satMod val="103000"/><a:tint val="73000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="100000"><a:schemeClr val="phClr"><a:lumMod val="105000"/><a:satMod val="109000"/><a:tint val="81000"/></a:schemeClr></a:gs></a:gsLst><a:lin ang="5400000" scaled="0"/></a:gradFill><a:gradFill rotWithShape="1"><a:gsLst><a:gs pos="0"><a:schemeClr val="phClr"><a:satMod val="103000"/><a:lumMod val="102000"/><a:tint val="94000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="50000"><a:schemeClr val="phClr"><a:satMod val="110000"/><a:lumMod val="100000"/><a:shade val="100000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="100000"><a:schemeClr val="phClr"><a:lumMod val="99000"/><a:satMod val="120000"/><a:shade val="78000"/></a:schemeClr></a:gs></a:gsLst><a:lin ang="5400000" scaled="0"/></a:gradFill></a:fillStyleLst><a:lnStyleLst><a:ln w="6350" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:miter lim="800000"/></a:ln><a:ln w="12700" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:miter lim="800000"/></a:ln><a:ln w="19050" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:miter lim="800000"/></a:ln></a:lnStyleLst><a:effectStyleLst><a:effectStyle><a:effectLst/></a:effectStyle><a:effectStyle><a:effectLst/></a:effectStyle><a:effectStyle><a:effectLst><a:outerShdw blurRad="57150" dist="19050" dir="5400000" algn="ctr" rotWithShape="0"><a:srgbClr val="000000"><a:alpha val="63000"/></a:srgbClr></a:outerShdw></a:effectLst></a:effectStyle></a:effectStyleLst><a:bgFillStyleLst><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"><a:tint val="95000"/><a:satMod val="170000"/></a:schemeClr></a:solidFill><a:gradFill rotWithShape="1"><a:gsLst><a:gs pos="0"><a:schemeClr val="phClr"><a:tint val="93000"/><a:satMod val="150000"/><a:shade val="98000"/><a:lumMod val="102000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="50000"><a:schemeClr val="phClr"><a:tint val="98000"/><a:satMod val="130000"/><a:shade val="90000"/><a:lumMod val="103000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="100000"><a:schemeClr val="phClr"><a:shade val="63000"/><a:satMod val="120000"/></a:schemeClr></a:gs></a:gsLst><a:lin ang="5400000" scaled="0"/></a:gradFill></a:bgFillStyleLst></a:fmtScheme></a:themeElements><a:objectDefaults/><a:extraClrSchemeLst/><a:extLst><a:ext uri="{05A4C25C-085E-4340-85A3-A5531E510DB2}"><thm15:themeFamily name="Office Theme" id="{62F939B6-93AF-4DB8-9C6B-D6C7DFDC589F}" vid="{4A3C46E8-61CC-4603-A589-7422A47A8E4A}" xmlns:thm15="http://schemas.microsoft.com/office/thememl/2012/main" xmlns=""/></a:ext></a:extLst></a:theme></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/media/image1.png" pkg:contentType="image/png" pkg:compression="store"><pkg:binaryData>iVBORw0KGgoAAAANSUhEUgAAAFgAAAAfCAYAAABjyArgAAAABHNCSVQICAgIfAhkiAAACpNJREFU
aIHtWm1sU9cZfu61iUYnPP/bJgdhhDbFkVYcCrR0tLHXrVNL01wvgQKhw2Za25V1SUoI20hiGwg0
JtTx+qVNa+y1q1oNKszX2oUO3xA0O3ESm9HiqFployQq1abZddBU4o+zH9f3cG9sJw5tlw71kY7u
8T3nPOfc57zn6z3G+++/rwJAvgyfSwAjRs70nQbLsmBZFgqFAiyrgIJlwSpyT5YFw7BgGQYMwwAM
AwAAISAgIFmCLMkimxVCJpMRntkMMpksstkMTcuSLM1PCMnREBq/FbCxdhOAnMCiuAqFQgis4kZc
oRDSWEVOZAYMw0r1zYmTEzYriJnJ5II0npGLnM1mqbBSoW8VbKzdBCUAubgKJZSypxBOnTgNn8+H
oaEhTCWnZERLVEuwdu1aGL9nRM3DDyGTVYBl00KHZFgwYCD05Q2QLBFGAiCMIUYQdzQYgvdNLyKR
iCy/TqcDV8dh1Zqqkj7ui8LDACB/Ofc2lEolFVWpVApBoUQ/fx6OZxyYnJwsqUEajQatv2pFdfW9
SGcyyGTSSKdzIZNGOp2hFi615A8nP8RzPc9jLDIGADAYDNDr9QCAcDgMnucBABW6Cuxs3IlvfPPr
Beu/+uFHeMH1wheCZ2PtJkHgd/rPQqlQ3hBWuQiLlEpY223wHvfSAmq1GhzHQavVorq6GgDQ39+P
WCwGr9eLRCJB83ImDi2tu7D4tsVIp9NIpdNIp1NIp9PyKYNk8XH8Y/z8iaeQTCbBcRycTie0Wq2s
sbFYDM3NzfB6vVCpVOh0dOZ91LXkNTTubPrC8IjzMDk3cI4M+M8Tf9BPhsNBcvHdMOFMHF0N1Wo1
sdlsJB6Pk9ngdruJWq2m5Sp0FeSCf4AMh4dJYNhPBvzniW/gHDnL95G3//oWOdN3mpx86wTR6XQE
ADGbzTI+kWdmHSL30RN/koUKXUVBHpfTSbY+svlT8YyPj5OA308Cfj8ZHx8viQcAYQFAkZuDlQoF
lAq55er1eoRCIVitVqjV6rxhIIXZbEY0GqVDaSwyhm7HEdlcztIdibAbCQaCiEQi4DgOrbt3z8ov
1sFxHMYiYxgNhuj70WAIY5ExrKqqwt13raPvf9PTg2ccDpw6cwZ7WnZjYmKiJB5pe/74yiswrL8H
DZu3oGHzFhjW34OzfX2z8khBBgIDJDAcIKMXR4jrORe1HL1eP6fVFkI8Hid6vZ7yuJ53kdG/j5LB
kQC5EBggvguCFb/1zp+JrlKw3mg0WjJ/NBolAIhOp6PWIo6Cim99m6xYpiXV311PnvjpYwQAsdls
5NDBQwQAOXb0aEk8YnsCfr/Ad+c68pPtFtK6q4WsWKYlK5ZpicvpLMpTwIIFK3Y84wAgzLdut3tO
qy0EtVoNn89HyzoOOXJ76ZwFM7k9NcsicjkCg8GQN8dZLBZq5RaLRZam1WphMBhkK3skIvDU1NRg
46ZNmJiYwNm+PqxYpsV/pq5h26PbcPm991BXX18Sj1arRTKZRCR0CQBQy/0Iv/f0oqv7MPZ2tAMA
PL3uojwiWAC5YStsxcTdQlNTEx3qNwO1Wg2n0wkAmJycxKmTp+mBRRCZodu0QvV4PJ6CcRGFyuj1
ejiOdOOQowuvvfE66urr8cGVGBxHurF06VJ4et2IXL5cEo+IzmcFg/vdH16m735w//0AgGQyiY+u
Xi3KA+QEFq3J5/MBEMRpbGykmXieh8lkgtFohNFohN1uL5rW09ND08xmM7Vi3zmfxHoZMOwNgT8P
3HnXXejqPozx8XG07mpB1Xdux5vHjqHmwQ1o2LyFzqGzQaVSweVy4TbVErz00ksF83zyyfVZOYSD
BsOAZRgMDQ0BADiOo8LwPA+j0SgrxPM8eJ5HY2MjTCZTXtrFixfhdrspl8fjwdDQkHACzAkriCsI
HA6H8xpmNpup5ZrN5rz0QmVmvksmkzjb14eu7sMwX7ag5sENAIDBQACDgQDKy8vBLFLOyrNIqURr
SwtuW7yYvhsMBGh8mXZZ0fYA1IKFDxZPaCtXrqQZmpubAQjzTDQahc/ng1arxfbt26kl6/V6RKNR
HD9+XLZHBkDjU8kpoR4wkidQWVkJnucRi8VkDRM7aGYcEPagPM9Dp9PRdzqdLo/nZ489js59+7Hq
9pVo2LwFH1yJoa6+Hl3dh9GwbVtJPBMTE7B1WLH1kc3o3Lcfnfv2o6OtDQCwe8+eou2RCQwGsuEq
nU/EnjGbzXQyj0ajMJvNNE08fHAcR9NESBcvwWjlx+aNjwiLjtiRpUDMy9Vx9J0Yl/J0dR+GZccO
XP3XP/GPaBQupxN7O9pRV18P+4H9qFqzek4ey44dsOzYAQBw9/bC3duL659cx4aah7ClYWvR9ojI
Hx//Y6xbvw66Sh28Xi8sFkuetc6EeHqq0FXI/ACr1lShQlch4ykvL8fejnZ8ZfFijI6M4BdNTTfF
s7ejHT984AFcuRIDIIw6XWXlrDwiBAsmci+WdD4Rrdnj8SCRSCAcDmP58uWw2+00TTwmS9NESIes
cDajrlKKdls7VCoVPB4PTCYTLUMkXrZYLAaTyYSenh6oVCrsbNyZ9zF7ft1akGfX7ha89sbrn4pn
9ZrVqKuvR119PXSVlSXxADlnT3B0CGVlZVh/9z2YSk7BbDZTS/J6vXkLGSBMGbW1tUXTxPLNzc3o
6enBEtUSXPjbAKanpzGdmkYqnUIqlRacQZk04v9O4KD9IN1L6vV66PV6qNVq8DxPO30uJ8215DV0
HXRQJ81C8lBnz+DIIMrKymDvsMN73Au1Wo14PE4z8jwPl8tFnTkGgwFWq5V2gMvlonmlaQCwfPly
xGIx3Pf9+3DE2Y3r09NIzRBY9BtnM1kEB4M4fmzh3YyfBQ8VODDsx6JFZbhw/gIanxL2v06nE02S
Oetm4PF46CnswMEDeHDDA5hOTWM6lUI6lUIqPUPgAg74/2dsrN0kzMHilY7BWA2NRgMAsNvteVun
+SCRSNDVVaPR5BzxuVuMbBbZ3FxMcldOtypYAMiSLDIZ4R5tf+c+AIJAJpNJ5uMtFYlEAkajkZZt
/WVrzsGeuSGy5MqILrIzFttbBQQAabO2keDoEAlfCpFHf/yozKMWCoXm5emSetI4E0fCl0IkODpE
9nXuW+hb3gW5WaY/mp5uJMOhIAnfhMM9Ho8Tm80mc7ivWbuGXHw3TIbDQdJmbVvoD12QQK/tRbRb
21Br4qBUKnHEcQSvvvIqTZvvlZF9vw3pdBqDg0N48vEnMRek04N4siSEyE6ZM38X4ylWRqyjVEdT
sTbNi2NmaLe2CZZ8KUR6PS8TjUZTco9pNBries5FwpdCZDgcJC/+9sWSyxJCZo1L383FM1f5UrgK
5ZkvR54Fi2h6uhEN2xroVQ/v68fJEydnvbZ/mHsYBkM1vdA8ceIkDtgPlNDHAgpZizRtPlbHMEzR
53ww01pnLsJz8RUVGABW3VGFdmsHypdqJLcRUncjZPtW8Y8nkxMTeLbbifP95+f9MZ9maijGAyBP
4PmKXaiTSuGYVWAR91bfiw01G3DH6jvwNZUq99cpsWahoo+TSYwMj+DMqTPzFlb6EbRhn4EFF/o9
n/lzrjXhMxP4S9w8WELIVxe6EbcwmP8CMXFifaoWQ3IAAAAASUVORK5CYII=</pkg:binaryData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/settings.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.settings+xml"><pkg:xmlData><w:settings mc:Ignorable="w14" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:sl="http://schemas.openxmlformats.org/schemaLibrary/2006/main"><w:zoom w:percent="110"/><w:proofState w:spelling="clean" w:grammar="clean"/><w:defaultTabStop w:val="708"/><w:hyphenationZone w:val="425"/><w:characterSpacingControl w:val="doNotCompress"/><w:hdrShapeDefaults><o:shapedefaults v:ext="edit" spidmax="2049"/></w:hdrShapeDefaults><w:footnotePr><w:footnote w:id="-1"/><w:footnote w:id="0"/></w:footnotePr><w:endnotePr><w:endnote w:id="-1"/><w:endnote w:id="0"/></w:endnotePr><w:compat><w:compatSetting w:name="compatibilityMode" w:uri="http://schemas.microsoft.com/office/word" w:val="14"/><w:compatSetting w:name="overrideTableStyleFontSizeAndJustification" w:uri="http://schemas.microsoft.com/office/word" w:val="1"/><w:compatSetting w:name="enableOpenTypeFeatures" w:uri="http://schemas.microsoft.com/office/word" w:val="1"/><w:compatSetting w:name="doNotFlipMirrorIndents" w:uri="http://schemas.microsoft.com/office/word" w:val="1"/></w:compat><w:rsids><w:rsidRoot w:val="00284AA3"/><w:rsid w:val="0002390D"/><w:rsid w:val="0005167D"/><w:rsid w:val="0011659B"/><w:rsid w:val="00134CEF"/><w:rsid w:val="00151F09"/><w:rsid w:val="001620CB"/><w:rsid w:val="001852C3"/><w:rsid w:val="001B3957"/><w:rsid w:val="001B54EF"/><w:rsid w:val="002012B4"/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:rsid w:val="00284AA3"/><w:rsid w:val="002C7868"/><w:rsid w:val="002F0194"/><w:rsid w:val="00364A3B"/><w:rsid w:val="00403B84"/><w:rsid w:val="00414190"/><w:rsid w:val="0044346C"/><w:rsid w:val="004518EA"/><w:rsid w:val="004B3FF4"/><w:rsid w:val="004D55B1"/><w:rsid w:val="004E087A"/><w:rsid w:val="00506CC1"/><w:rsid w:val="00513192"/><w:rsid w:val="00552DD3"/><w:rsid w:val="00585747"/><w:rsid w:val="0065636A"/><w:rsid w:val="006C2D27"/><w:rsid w:val="006C65DB"/><w:rsid w:val="006F20D3"/><w:rsid w:val="00733434"/><w:rsid w:val="00737CBC"/><w:rsid w:val="007B3571"/><w:rsid w:val="007B5A76"/><w:rsid w:val="008362B7"/><w:rsid w:val="00882057"/><w:rsid w:val="00895E5B"/><w:rsid w:val="008A6E15"/><w:rsid w:val="008D78C6"/><w:rsid w:val="009251A5"/><w:rsid w:val="00972B85"/><w:rsid w:val="00A26D7A"/><w:rsid w:val="00A312C2"/><w:rsid w:val="00A31C0F"/><w:rsid w:val="00A52DBC"/><w:rsid w:val="00A64CA0"/><w:rsid w:val="00A65314"/><w:rsid w:val="00B208D8"/><w:rsid w:val="00B228DF"/><w:rsid w:val="00B2753B"/><w:rsid w:val="00B653BB"/><w:rsid w:val="00B84925"/><w:rsid w:val="00B93B4D"/><w:rsid w:val="00B94EEA"/><w:rsid w:val="00B94FE1"/><w:rsid w:val="00BA12CF"/><w:rsid w:val="00BC5A86"/><w:rsid w:val="00C128F2"/><w:rsid w:val="00C667C1"/><w:rsid w:val="00C84A1A"/><w:rsid w:val="00D217A3"/><w:rsid w:val="00D44157"/><w:rsid w:val="00D7267F"/><w:rsid w:val="00D8175C"/><w:rsid w:val="00D82AB4"/><w:rsid w:val="00DB1053"/><w:rsid w:val="00DB35B7"/><w:rsid w:val="00DB6163"/><w:rsid w:val="00DC387C"/><w:rsid w:val="00DD0523"/><w:rsid w:val="00E623F4"/><w:rsid w:val="00E64988"/><w:rsid w:val="00E66037"/><w:rsid w:val="00E83C4C"/><w:rsid w:val="00EB36EF"/><w:rsid w:val="00EC3EA4"/><w:rsid w:val="00F0272B"/><w:rsid w:val="00F57859"/><w:rsid w:val="00F6636D"/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:rsid w:val="00FB4099"/></w:rsids><m:mathPr><m:mathFont m:val="Cambria Math"/><m:brkBin m:val="before"/><m:brkBinSub m:val="--"/><m:smallFrac m:val="0"/><m:dispDef/><m:lMargin m:val="0"/><m:rMargin m:val="0"/><m:defJc m:val="centerGroup"/><m:wrapIndent m:val="1440"/><m:intLim m:val="subSup"/><m:naryLim m:val="undOvr"/></m:mathPr><w:themeFontLang w:val="es-ES"/><w:clrSchemeMapping w:bg1="light1" w:t1="dark1" w:bg2="light2" w:t2="dark2" w:accent1="accent1" w:accent2="accent2" w:accent3="accent3" w:accent4="accent4" w:accent5="accent5" w:accent6="accent6" w:hyperlink="hyperlink" w:followedHyperlink="followedHyperlink"/><w:shapeDefaults><o:shapedefaults v:ext="edit" spidmax="2049"/><o:shapelayout v:ext="edit"><o:idmap v:ext="edit" data="1"/></o:shapelayout></w:shapeDefaults><w:decimalSymbol w:val=","/><w:listSeparator w:val=";"/></w:settings></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/styles.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.styles+xml"><pkg:xmlData><w:styles mc:Ignorable="w14" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml"><w:docDefaults><w:rPrDefault><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="minorHAnsi" w:eastAsiaTheme="minorHAnsi" w:hAnsiTheme="minorHAnsi" w:cstheme="minorBidi"/><w:sz w:val="22"/><w:szCs w:val="22"/><w:lang w:val="es-ES" w:eastAsia="en-US" w:bidi="ar-SA"/></w:rPr></w:rPrDefault><w:pPrDefault><w:pPr><w:spacing w:after="160" w:line="259" w:lineRule="auto"/></w:pPr></w:pPrDefault></w:docDefaults><w:latentStyles w:defLockedState="0" w:defUIPriority="99" w:defSemiHidden="1" w:defUnhideWhenUsed="1" w:defQFormat="0" w:count="267"><w:lsdException w:name="Normal" w:semiHidden="0" w:uiPriority="0" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 2" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 3" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 4" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 5" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 6" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 7" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 8" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 9" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="toc 1" w:uiPriority="39" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="toc 2" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 3" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 4" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 5" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 6" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 7" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 8" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 9" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="caption" w:uiPriority="35" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Title" w:semiHidden="0" w:uiPriority="10" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Default Paragraph Font" w:uiPriority="1"/><w:lsdException w:name="Subtitle" w:semiHidden="0" w:uiPriority="11" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Strong" w:semiHidden="0" w:uiPriority="22" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Emphasis" w:semiHidden="0" w:uiPriority="20" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid" w:semiHidden="0" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Placeholder Text" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="No Spacing" w:semiHidden="0" w:uiPriority="1" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Light Shading" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Revision" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="List Paragraph" w:semiHidden="0" w:uiPriority="34" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Quote" w:semiHidden="0" w:uiPriority="29" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Intense Quote" w:semiHidden="0" w:uiPriority="30" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Subtle Emphasis" w:semiHidden="0" w:uiPriority="19" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Intense Emphasis" w:semiHidden="0" w:uiPriority="21" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Subtle Reference" w:semiHidden="0" w:uiPriority="31" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Intense Reference" w:semiHidden="0" w:uiPriority="32" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Book Title" w:semiHidden="0" w:uiPriority="33" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Bibliography" w:uiPriority="37"/><w:lsdException w:name="TOC Heading" w:uiPriority="39" w:qFormat="1"/></w:latentStyles><w:style w:type="paragraph" w:default="1" w:styleId="Normal"><w:name w:val="Normal"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00F85942"/></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Ttulo1"><w:name w:val="heading 1"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:next w:val="Normal"/><w:link w:val="Ttulo1Car"/><w:uiPriority w:val="9"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00D217A3"/><w:pPr><w:keepNext/><w:keepLines/><w:spacing w:before="480" w:after="0"/><w:outlineLvl w:val="0"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="majorHAnsi" w:eastAsiaTheme="majorEastAsia" w:hAnsiTheme="majorHAnsi" w:cstheme="majorBidi"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="2E74B5" w:themeColor="accent1" w:themeShade="BF"/><w:kern w:val="2"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-AR"/><w14:ligatures w14:val="standardContextual"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:default="1" w:styleId="Fuentedeprrafopredeter"><w:name w:val="Default Paragraph Font"/><w:uiPriority w:val="1"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/></w:style><w:style w:type="table" w:default="1" w:styleId="Tablanormal"><w:name w:val="Normal Table"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:tblPr><w:tblInd w:w="0" w:type="dxa"/><w:tblCellMar><w:top w:w="0" w:type="dxa"/><w:left w:w="108" w:type="dxa"/><w:bottom w:w="0" w:type="dxa"/><w:right w:w="108" w:type="dxa"/></w:tblCellMar></w:tblPr></w:style><w:style w:type="numbering" w:default="1" w:styleId="Sinlista"><w:name w:val="No List"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="NormalWeb"><w:name w:val="Normal (Web)"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="100" w:afterAutospacing="1" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Textonotapie"><w:name w:val="footnote text"/><w:aliases w:val=" Car Car Car, Car Car, Car,Car Car Car,Car Car,Car"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="TextonotapieCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="TextonotapieCar"><w:name w:val="Texto nota pie Car"/><w:aliases w:val=" Car Car Car Car, Car Car Car1, Car Car1,Car Car Car Car,Car Car Car1,Car Car1"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Textonotapie"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:rPr><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:styleId="Refdenotaalpie"><w:name w:val="footnote reference"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:rPr><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Prrafodelista"><w:name w:val="List Paragraph"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="34"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:ind w:left="720"/><w:contextualSpacing/></w:pPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Piedepgina"><w:name w:val="footer"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="PiedepginaCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="center" w:pos="4513"/><w:tab w:val="right" w:pos="9026"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="PiedepginaCar"><w:name w:val="Pie de página Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Piedepgina"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="00F85942"/></w:style><w:style w:type="character" w:styleId="CdigoHTML"><w:name w:val="HTML Code"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Courier New" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Courier New" w:cs="Courier New"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="HTMLconformatoprevio"><w:name w:val="HTML Preformatted"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="HTMLconformatoprevioCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="916"/><w:tab w:val="left" w:pos="1832"/><w:tab w:val="left" w:pos="2748"/><w:tab w:val="left" w:pos="3664"/><w:tab w:val="left" w:pos="4580"/><w:tab w:val="left" w:pos="5496"/><w:tab w:val="left" w:pos="6412"/><w:tab w:val="left" w:pos="7328"/><w:tab w:val="left" w:pos="8244"/><w:tab w:val="left" w:pos="9160"/><w:tab w:val="left" w:pos="10076"/><w:tab w:val="left" w:pos="10992"/><w:tab w:val="left" w:pos="11908"/><w:tab w:val="left" w:pos="12824"/><w:tab w:val="left" w:pos="13740"/><w:tab w:val="left" w:pos="14656"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Courier New" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Courier New" w:cs="Courier New"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="HTMLconformatoprevioCar"><w:name w:val="HTML con formato previo Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="HTMLconformatoprevio"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Courier New" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Courier New" w:cs="Courier New"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Encabezado"><w:name w:val="header"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="EncabezadoCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00BC5A86"/><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="center" w:pos="4419"/><w:tab w:val="right" w:pos="8838"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="EncabezadoCar"><w:name w:val="Encabezado Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Encabezado"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="00BC5A86"/></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="Ttulo1Car"><w:name w:val="Título 1 Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Ttulo1"/><w:uiPriority w:val="9"/><w:rsid w:val="00D217A3"/><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="majorHAnsi" w:eastAsiaTheme="majorEastAsia" w:hAnsiTheme="majorHAnsi" w:cstheme="majorBidi"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="2E74B5" w:themeColor="accent1" w:themeShade="BF"/><w:kern w:val="2"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-AR"/><w14:ligatures w14:val="standardContextual"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="TtulodeTDC"><w:name w:val="TOC Heading"/><w:basedOn w:val="Ttulo1"/><w:next w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="39"/><w:unhideWhenUsed/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:pPr><w:spacing w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:outlineLvl w:val="9"/></w:pPr><w:rPr><w:kern w:val="0"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="TDC3"><w:name w:val="toc 3"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:next w:val="Normal"/><w:autoRedefine/><w:uiPriority w:val="39"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:pPr><w:spacing w:after="100"/><w:ind w:left="440"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="TDC1"><w:name w:val="toc 1"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:next w:val="Normal"/><w:autoRedefine/><w:uiPriority w:val="39"/><w:unhideWhenUsed/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:pPr><w:spacing w:after="100"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="character" w:styleId="Hipervnculo"><w:name w:val="Hyperlink"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:rPr><w:color w:val="0563C1" w:themeColor="hyperlink"/><w:u w:val="single"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Textodeglobo"><w:name w:val="Balloon Text"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="TextodegloboCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Tahoma" w:hAnsi="Tahoma" w:cs="Tahoma"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="TextodegloboCar"><w:name w:val="Texto de globo Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Textodeglobo"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Tahoma" w:hAnsi="Tahoma" w:cs="Tahoma"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:style></w:styles></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/customXml/itemProps1.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.customXmlProperties+xml" pkg:padding="32"><pkg:xmlData pkg:originalXmlStandalone="no"><ds:datastoreItem ds:itemID="{8DB938FD-A0DD-4944-85AD-1160B0DDECD2}" xmlns:ds="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/customXml"><ds:schemaRefs><ds:schemaRef ds:uri="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/bibliography"/></ds:schemaRefs></ds:datastoreItem></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/numbering.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.numbering+xml"><pkg:xmlData><w:numbering mc:Ignorable="w14 wp14" xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><w:abstractNum w:abstractNumId="0"><w:nsid w:val="5E982DF0"/><w:multiLevelType w:val="hybridMultilevel"/><w:tmpl w:val="377E4D30"/><w:lvl w:ilvl="0" w:tplc="200A000F"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="decimal"/><w:lvlText w:val="%1."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="720" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="1" w:tplc="200A0019" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%2."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="1440" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="2" w:tplc="200A001B" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerRoman"/><w:lvlText w:val="%3."/><w:lvlJc w:val="right"/><w:pPr><w:ind w:left="2160" w:hanging="180"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="3" w:tplc="200A000F" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="decimal"/><w:lvlText w:val="%4."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="2880" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="4" w:tplc="200A0019" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%5."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="3600" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="5" w:tplc="200A001B" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerRoman"/><w:lvlText w:val="%6."/><w:lvlJc w:val="right"/><w:pPr><w:ind w:left="4320" w:hanging="180"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="6" w:tplc="200A000F" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="decimal"/><w:lvlText w:val="%7."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="5040" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="7" w:tplc="200A0019" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%8."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="5760" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="8" w:tplc="200A001B" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerRoman"/><w:lvlText w:val="%9."/><w:lvlJc w:val="right"/><w:pPr><w:ind w:left="6480" w:hanging="180"/></w:pPr></w:lvl></w:abstractNum><w:num w:numId="1"><w:abstractNumId w:val="0"/></w:num></w:numbering></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/customXml/_rels/item1.xml.rels" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.relationships+xml" pkg:padding="256"><pkg:xmlData><Relationships xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships"><Relationship Id="rId1" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/customXmlProps" Target="itemProps1.xml"/></Relationships></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/customXml/item1.xml" pkg:contentType="application/xml" pkg:padding="32"><pkg:xmlData><b:Sources SelectedStyle="\APA.XSL" StyleName="APA" xmlns:b="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/bibliography" xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/bibliography"/></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/docProps/app.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.extended-properties+xml" pkg:padding="256"><pkg:xmlData><Properties xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/extended-properties" xmlns:vt="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/docPropsVTypes"><Template>Normal</Template><TotalTime>0</TotalTime><Pages>33</Pages><Words>8330</Words><Characters>45820</Characters><Application>Microsoft Office Word</Application><DocSecurity>0</DocSecurity><Lines>381</Lines><Paragraphs>108</Paragraphs><ScaleCrop>false</ScaleCrop><HeadingPairs><vt:vector size="2" baseType="variant"><vt:variant><vt:lpstr>Título</vt:lpstr></vt:variant><vt:variant><vt:i4>1</vt:i4></vt:variant></vt:vector></HeadingPairs><TitlesOfParts><vt:vector size="1" baseType="lpstr"><vt:lpstr/></vt:vector></TitlesOfParts><Company/><LinksUpToDate>false</LinksUpToDate><CharactersWithSpaces>54042</CharactersWithSpaces><SharedDoc>false</SharedDoc><HyperlinksChanged>false</HyperlinksChanged><AppVersion>14.0000</AppVersion></Properties></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/stylesWithEffects.xml" pkg:contentType="application/vnd.ms-word.stylesWithEffects+xml"><pkg:xmlData><w:styles mc:Ignorable="w14 wp14" xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><w:docDefaults><w:rPrDefault><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="minorHAnsi" w:eastAsiaTheme="minorHAnsi" w:hAnsiTheme="minorHAnsi" w:cstheme="minorBidi"/><w:sz w:val="22"/><w:szCs w:val="22"/><w:lang w:val="es-ES" w:eastAsia="en-US" w:bidi="ar-SA"/></w:rPr></w:rPrDefault><w:pPrDefault><w:pPr><w:spacing w:after="160" w:line="259" w:lineRule="auto"/></w:pPr></w:pPrDefault></w:docDefaults><w:latentStyles w:defLockedState="0" w:defUIPriority="99" w:defSemiHidden="1" w:defUnhideWhenUsed="1" w:defQFormat="0" w:count="267"><w:lsdException w:name="Normal" w:semiHidden="0" w:uiPriority="0" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 2" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 3" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 4" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 5" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 6" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 7" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 8" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 9" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="toc 1" w:uiPriority="39" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="toc 2" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 3" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 4" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 5" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 6" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 7" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 8" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="toc 9" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="caption" w:uiPriority="35" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Title" w:semiHidden="0" w:uiPriority="10" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Default Paragraph Font" w:uiPriority="1"/><w:lsdException w:name="Subtitle" w:semiHidden="0" w:uiPriority="11" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Strong" w:semiHidden="0" w:uiPriority="22" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Emphasis" w:semiHidden="0" w:uiPriority="20" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid" w:semiHidden="0" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Placeholder Text" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="No Spacing" w:semiHidden="0" w:uiPriority="1" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Light Shading" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Revision" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="List Paragraph" w:semiHidden="0" w:uiPriority="34" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Quote" w:semiHidden="0" w:uiPriority="29" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Intense Quote" w:semiHidden="0" w:uiPriority="30" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 1" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 2" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 3" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 4" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 5" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="60" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="61" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="62" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="63" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="64" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="65" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="66" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="67" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="68" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="69" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="70" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="71" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="72" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 6" w:semiHidden="0" w:uiPriority="73" w:unhideWhenUsed="0"/><w:lsdException w:name="Subtle Emphasis" w:semiHidden="0" w:uiPriority="19" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Intense Emphasis" w:semiHidden="0" w:uiPriority="21" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Subtle Reference" w:semiHidden="0" w:uiPriority="31" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Intense Reference" w:semiHidden="0" w:uiPriority="32" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Book Title" w:semiHidden="0" w:uiPriority="33" w:unhideWhenUsed="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Bibliography" w:uiPriority="37"/><w:lsdException w:name="TOC Heading" w:uiPriority="39" w:qFormat="1"/></w:latentStyles><w:style w:type="paragraph" w:default="1" w:styleId="Normal"><w:name w:val="Normal"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00F85942"/></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Ttulo1"><w:name w:val="heading 1"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:next w:val="Normal"/><w:link w:val="Ttulo1Car"/><w:uiPriority w:val="9"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00D217A3"/><w:pPr><w:keepNext/><w:keepLines/><w:spacing w:before="480" w:after="0"/><w:outlineLvl w:val="0"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="majorHAnsi" w:eastAsiaTheme="majorEastAsia" w:hAnsiTheme="majorHAnsi" w:cstheme="majorBidi"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="2E74B5" w:themeColor="accent1" w:themeShade="BF"/><w:kern w:val="2"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-AR"/><w14:ligatures w14:val="standardContextual"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:default="1" w:styleId="Fuentedeprrafopredeter"><w:name w:val="Default Paragraph Font"/><w:uiPriority w:val="1"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/></w:style><w:style w:type="table" w:default="1" w:styleId="Tablanormal"><w:name w:val="Normal Table"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:tblPr><w:tblInd w:w="0" w:type="dxa"/><w:tblCellMar><w:top w:w="0" w:type="dxa"/><w:left w:w="108" w:type="dxa"/><w:bottom w:w="0" w:type="dxa"/><w:right w:w="108" w:type="dxa"/></w:tblCellMar></w:tblPr></w:style><w:style w:type="numbering" w:default="1" w:styleId="Sinlista"><w:name w:val="No List"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="NormalWeb"><w:name w:val="Normal (Web)"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="100" w:afterAutospacing="1" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Textonotapie"><w:name w:val="footnote text"/><w:aliases w:val=" Car Car Car, Car Car, Car,Car Car Car,Car Car,Car"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="TextonotapieCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="TextonotapieCar"><w:name w:val="Texto nota pie Car"/><w:aliases w:val=" Car Car Car Car, Car Car Car1, Car Car1,Car Car Car Car,Car Car Car1,Car Car1"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Textonotapie"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:rPr><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:styleId="Refdenotaalpie"><w:name w:val="footnote reference"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:rPr><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Prrafodelista"><w:name w:val="List Paragraph"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="34"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:ind w:left="720"/><w:contextualSpacing/></w:pPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Piedepgina"><w:name w:val="footer"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="PiedepginaCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="center" w:pos="4513"/><w:tab w:val="right" w:pos="9026"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="PiedepginaCar"><w:name w:val="Pie de página Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Piedepgina"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="00F85942"/></w:style><w:style w:type="character" w:styleId="CdigoHTML"><w:name w:val="HTML Code"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Courier New" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Courier New" w:cs="Courier New"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="HTMLconformatoprevio"><w:name w:val="HTML Preformatted"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="HTMLconformatoprevioCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="916"/><w:tab w:val="left" w:pos="1832"/><w:tab w:val="left" w:pos="2748"/><w:tab w:val="left" w:pos="3664"/><w:tab w:val="left" w:pos="4580"/><w:tab w:val="left" w:pos="5496"/><w:tab w:val="left" w:pos="6412"/><w:tab w:val="left" w:pos="7328"/><w:tab w:val="left" w:pos="8244"/><w:tab w:val="left" w:pos="9160"/><w:tab w:val="left" w:pos="10076"/><w:tab w:val="left" w:pos="10992"/><w:tab w:val="left" w:pos="11908"/><w:tab w:val="left" w:pos="12824"/><w:tab w:val="left" w:pos="13740"/><w:tab w:val="left" w:pos="14656"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Courier New" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Courier New" w:cs="Courier New"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="HTMLconformatoprevioCar"><w:name w:val="HTML con formato previo Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="HTMLconformatoprevio"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="00F85942"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Courier New" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Courier New" w:cs="Courier New"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Encabezado"><w:name w:val="header"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="EncabezadoCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00BC5A86"/><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="center" w:pos="4419"/><w:tab w:val="right" w:pos="8838"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="EncabezadoCar"><w:name w:val="Encabezado Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Encabezado"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="00BC5A86"/></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="Ttulo1Car"><w:name w:val="Título 1 Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Ttulo1"/><w:uiPriority w:val="9"/><w:rsid w:val="00D217A3"/><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="majorHAnsi" w:eastAsiaTheme="majorEastAsia" w:hAnsiTheme="majorHAnsi" w:cstheme="majorBidi"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="2E74B5" w:themeColor="accent1" w:themeShade="BF"/><w:kern w:val="2"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-AR"/><w14:ligatures w14:val="standardContextual"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="TtulodeTDC"><w:name w:val="TOC Heading"/><w:basedOn w:val="Ttulo1"/><w:next w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="39"/><w:unhideWhenUsed/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:pPr><w:spacing w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:outlineLvl w:val="9"/></w:pPr><w:rPr><w:kern w:val="0"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/><w14:ligatures w14:val="none"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="TDC3"><w:name w:val="toc 3"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:next w:val="Normal"/><w:autoRedefine/><w:uiPriority w:val="39"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:pPr><w:spacing w:after="100"/><w:ind w:left="440"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="TDC1"><w:name w:val="toc 1"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:next w:val="Normal"/><w:autoRedefine/><w:uiPriority w:val="39"/><w:unhideWhenUsed/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:pPr><w:spacing w:after="100"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="character" w:styleId="Hipervnculo"><w:name w:val="Hyperlink"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:rPr><w:color w:val="0563C1" w:themeColor="hyperlink"/><w:u w:val="single"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Textodeglobo"><w:name w:val="Balloon Text"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="TextodegloboCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Tahoma" w:hAnsi="Tahoma" w:cs="Tahoma"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="TextodegloboCar"><w:name w:val="Texto de globo Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Textodeglobo"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:rsid w:val="00272FF6"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Tahoma" w:hAnsi="Tahoma" w:cs="Tahoma"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:style></w:styles></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/webSettings.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.webSettings+xml"><pkg:xmlData><w:webSettings mc:Ignorable="w14" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml"><w:divs><w:div w:id="2045329736"><w:bodyDiv w:val="1"/><w:marLeft w:val="0"/><w:marRight w:val="0"/><w:marTop w:val="0"/><w:marBottom w:val="0"/><w:divBdr><w:top w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:left w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:bottom w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:right w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/></w:divBdr></w:div></w:divs><w:optimizeForBrowser/><w:allowPNG/></w:webSettings></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/fontTable.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.fontTable+xml"><pkg:xmlData><w:fonts mc:Ignorable="w14" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml"><w:font w:name="Calibri"><w:panose1 w:val="020F0502020204030204"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="swiss"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E4002EFF" w:usb1="C000247B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Times New Roman"><w:panose1 w:val="02020603050405020304"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E0002EFF" w:usb1="C000785B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Calibri Light"><w:panose1 w:val="020F0302020204030204"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="swiss"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E4002EFF" w:usb1="C000247B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Courier New"><w:panose1 w:val="02070309020205020404"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="modern"/><w:pitch w:val="fixed"/><w:sig w:usb0="E0002EFF" w:usb1="C0007843" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Tahoma"><w:panose1 w:val="020B0604030504040204"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="swiss"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E1002EFF" w:usb1="C000605B" w:usb2="00000029" w:usb3="00000000" w:csb0="000101FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Adobe Garamond Pro"><w:altName w:val="Times New Roman"/><w:panose1 w:val="00000000000000000000"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:notTrueType/><w:pitch w:val="default"/></w:font><w:font w:name="Adobe Garamond"><w:altName w:val="Times New Roman"/><w:panose1 w:val="00000000000000000000"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:notTrueType/><w:pitch w:val="default"/></w:font><w:font w:name="font303"><w:altName w:val="Times New Roman"/><w:panose1 w:val="00000000000000000000"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:notTrueType/><w:pitch w:val="default"/></w:font><w:font w:name="Arial MT"><w:altName w:val="Arial"/><w:charset w:val="01"/><w:family w:val="swiss"/><w:pitch w:val="variable"/></w:font><w:font w:name="EB Garamond"><w:altName w:val="Cambria Math"/><w:panose1 w:val="00000000000000000000"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:notTrueType/><w:pitch w:val="default"/></w:font><w:font w:name="Arial"><w:panose1 w:val="020B0604020202020204"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="swiss"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E0002EFF" w:usb1="C000785B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Times"><w:panose1 w:val="02020603050405020304"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E0002EFF" w:usb1="C000785B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font></w:fonts></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/docProps/core.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.core-properties+xml" pkg:padding="256"><pkg:xmlData><cp:coreProperties xmlns:cp="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/metadata/core-properties" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:dcterms="http://purl.org/dc/terms/" xmlns:dcmitype="http://purl.org/dc/dcmitype/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"><dc:creator>Cuenta Microsoft</dc:creator><cp:lastModifiedBy>Usuario Publico IIH</cp:lastModifiedBy><cp:revision>2</cp:revision><dcterms:created xsi:type="dcterms:W3CDTF">2026-03-05T15:15:00Z</dcterms:created><dcterms:modified xsi:type="dcterms:W3CDTF">2026-03-05T15:15:00Z</dcterms:modified></cp:coreProperties></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/media/image10.png" pkg:contentType="image/png" pkg:compression="store"><pkg:binaryData>iVBORw0KGgoAAAANSUhEUgAAAFgAAAAfCAYAAABjyArgAAAABHNCSVQICAgIfAhkiAAACpNJREFU
aIHtWm1sU9cZfu61iUYnPP/bJgdhhDbFkVYcCrR0tLHXrVNL01wvgQKhw2Za25V1SUoI20hiGwg0
JtTx+qVNa+y1q1oNKszX2oUO3xA0O3ESm9HiqFployQq1abZddBU4o+zH9f3cG9sJw5tlw71kY7u
8T3nPOfc57zn6z3G+++/rwJAvgyfSwAjRs70nQbLsmBZFgqFAiyrgIJlwSpyT5YFw7BgGQYMwwAM
AwAAISAgIFmCLMkimxVCJpMRntkMMpksstkMTcuSLM1PCMnREBq/FbCxdhOAnMCiuAqFQgis4kZc
oRDSWEVOZAYMw0r1zYmTEzYriJnJ5II0npGLnM1mqbBSoW8VbKzdBCUAubgKJZSypxBOnTgNn8+H
oaEhTCWnZERLVEuwdu1aGL9nRM3DDyGTVYBl00KHZFgwYCD05Q2QLBFGAiCMIUYQdzQYgvdNLyKR
iCy/TqcDV8dh1Zqqkj7ui8LDACB/Ofc2lEolFVWpVApBoUQ/fx6OZxyYnJwsqUEajQatv2pFdfW9
SGcyyGTSSKdzIZNGOp2hFi615A8nP8RzPc9jLDIGADAYDNDr9QCAcDgMnucBABW6Cuxs3IlvfPPr
Beu/+uFHeMH1wheCZ2PtJkHgd/rPQqlQ3hBWuQiLlEpY223wHvfSAmq1GhzHQavVorq6GgDQ39+P
WCwGr9eLRCJB83ImDi2tu7D4tsVIp9NIpdNIp1NIp9PyKYNk8XH8Y/z8iaeQTCbBcRycTie0Wq2s
sbFYDM3NzfB6vVCpVOh0dOZ91LXkNTTubPrC8IjzMDk3cI4M+M8Tf9BPhsNBcvHdMOFMHF0N1Wo1
sdlsJB6Pk9ngdruJWq2m5Sp0FeSCf4AMh4dJYNhPBvzniW/gHDnL95G3//oWOdN3mpx86wTR6XQE
ADGbzTI+kWdmHSL30RN/koUKXUVBHpfTSbY+svlT8YyPj5OA308Cfj8ZHx8viQcAYQFAkZuDlQoF
lAq55er1eoRCIVitVqjV6rxhIIXZbEY0GqVDaSwyhm7HEdlcztIdibAbCQaCiEQi4DgOrbt3z8ov
1sFxHMYiYxgNhuj70WAIY5ExrKqqwt13raPvf9PTg2ccDpw6cwZ7WnZjYmKiJB5pe/74yiswrL8H
DZu3oGHzFhjW34OzfX2z8khBBgIDJDAcIKMXR4jrORe1HL1eP6fVFkI8Hid6vZ7yuJ53kdG/j5LB
kQC5EBggvguCFb/1zp+JrlKw3mg0WjJ/NBolAIhOp6PWIo6Cim99m6xYpiXV311PnvjpYwQAsdls
5NDBQwQAOXb0aEk8YnsCfr/Ad+c68pPtFtK6q4WsWKYlK5ZpicvpLMpTwIIFK3Y84wAgzLdut3tO
qy0EtVoNn89HyzoOOXJ76ZwFM7k9NcsicjkCg8GQN8dZLBZq5RaLRZam1WphMBhkK3skIvDU1NRg
46ZNmJiYwNm+PqxYpsV/pq5h26PbcPm991BXX18Sj1arRTKZRCR0CQBQy/0Iv/f0oqv7MPZ2tAMA
PL3uojwiWAC5YStsxcTdQlNTEx3qNwO1Wg2n0wkAmJycxKmTp+mBRRCZodu0QvV4PJ6CcRGFyuj1
ejiOdOOQowuvvfE66urr8cGVGBxHurF06VJ4et2IXL5cEo+IzmcFg/vdH16m735w//0AgGQyiY+u
Xi3KA+QEFq3J5/MBEMRpbGykmXieh8lkgtFohNFohN1uL5rW09ND08xmM7Vi3zmfxHoZMOwNgT8P
3HnXXejqPozx8XG07mpB1Xdux5vHjqHmwQ1o2LyFzqGzQaVSweVy4TbVErz00ksF83zyyfVZOYSD
BsOAZRgMDQ0BADiOo8LwPA+j0SgrxPM8eJ5HY2MjTCZTXtrFixfhdrspl8fjwdDQkHACzAkriCsI
HA6H8xpmNpup5ZrN5rz0QmVmvksmkzjb14eu7sMwX7ag5sENAIDBQACDgQDKy8vBLFLOyrNIqURr
SwtuW7yYvhsMBGh8mXZZ0fYA1IKFDxZPaCtXrqQZmpubAQjzTDQahc/ng1arxfbt26kl6/V6RKNR
HD9+XLZHBkDjU8kpoR4wkidQWVkJnucRi8VkDRM7aGYcEPagPM9Dp9PRdzqdLo/nZ489js59+7Hq
9pVo2LwFH1yJoa6+Hl3dh9GwbVtJPBMTE7B1WLH1kc3o3Lcfnfv2o6OtDQCwe8+eou2RCQwGsuEq
nU/EnjGbzXQyj0ajMJvNNE08fHAcR9NESBcvwWjlx+aNjwiLjtiRpUDMy9Vx9J0Yl/J0dR+GZccO
XP3XP/GPaBQupxN7O9pRV18P+4H9qFqzek4ey44dsOzYAQBw9/bC3duL659cx4aah7ClYWvR9ojI
Hx//Y6xbvw66Sh28Xi8sFkuetc6EeHqq0FXI/ACr1lShQlch4ykvL8fejnZ8ZfFijI6M4BdNTTfF
s7ejHT984AFcuRIDIIw6XWXlrDwiBAsmci+WdD4Rrdnj8SCRSCAcDmP58uWw2+00TTwmS9NESIes
cDajrlKKdls7VCoVPB4PTCYTLUMkXrZYLAaTyYSenh6oVCrsbNyZ9zF7ft1akGfX7ha89sbrn4pn
9ZrVqKuvR119PXSVlSXxADlnT3B0CGVlZVh/9z2YSk7BbDZTS/J6vXkLGSBMGbW1tUXTxPLNzc3o
6enBEtUSXPjbAKanpzGdmkYqnUIqlRacQZk04v9O4KD9IN1L6vV66PV6qNVq8DxPO30uJ8215DV0
HXRQJ81C8lBnz+DIIMrKymDvsMN73Au1Wo14PE4z8jwPl8tFnTkGgwFWq5V2gMvlonmlaQCwfPly
xGIx3Pf9+3DE2Y3r09NIzRBY9BtnM1kEB4M4fmzh3YyfBQ8VODDsx6JFZbhw/gIanxL2v06nE02S
Oetm4PF46CnswMEDeHDDA5hOTWM6lUI6lUIqPUPgAg74/2dsrN0kzMHilY7BWA2NRgMAsNvteVun
+SCRSNDVVaPR5BzxuVuMbBbZ3FxMcldOtypYAMiSLDIZ4R5tf+c+AIJAJpNJ5uMtFYlEAkajkZZt
/WVrzsGeuSGy5MqILrIzFttbBQQAabO2keDoEAlfCpFHf/yozKMWCoXm5emSetI4E0fCl0IkODpE
9nXuW+hb3gW5WaY/mp5uJMOhIAnfhMM9Ho8Tm80mc7ivWbuGXHw3TIbDQdJmbVvoD12QQK/tRbRb
21Br4qBUKnHEcQSvvvIqTZvvlZF9vw3pdBqDg0N48vEnMRek04N4siSEyE6ZM38X4ylWRqyjVEdT
sTbNi2NmaLe2CZZ8KUR6PS8TjUZTco9pNBries5FwpdCZDgcJC/+9sWSyxJCZo1L383FM1f5UrgK
5ZkvR54Fi2h6uhEN2xroVQ/v68fJEydnvbZ/mHsYBkM1vdA8ceIkDtgPlNDHAgpZizRtPlbHMEzR
53ww01pnLsJz8RUVGABW3VGFdmsHypdqJLcRUncjZPtW8Y8nkxMTeLbbifP95+f9MZ9maijGAyBP
4PmKXaiTSuGYVWAR91bfiw01G3DH6jvwNZUq99cpsWahoo+TSYwMj+DMqTPzFlb6EbRhn4EFF/o9
n/lzrjXhMxP4S9w8WELIVxe6EbcwmP8CMXFifaoWQ3IAAAAASUVORK5CYII=</pkg:binaryData></pkg:part></pkg:package>