<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
<?mso-application progid="Word.Document"?>
<pkg:package xmlns:pkg="http://schemas.microsoft.com/office/2006/xmlPackage"><pkg:part pkg:name="/_rels/.rels" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.relationships+xml" pkg:padding="512"><pkg:xmlData><Relationships xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships"><Relationship Id="rId3" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/extended-properties" Target="docProps/app.xml"/><Relationship Id="rId2" Type="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships/metadata/core-properties" Target="docProps/core.xml"/><Relationship Id="rId1" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/officeDocument" Target="word/document.xml"/></Relationships></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/_rels/document.xml.rels" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.relationships+xml" pkg:padding="256"><pkg:xmlData><Relationships xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships"><Relationship Id="rId8" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="mailto:esthermobilia@gmail.com" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId13" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/header" Target="header1.xml"/><Relationship Id="rId18" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/theme" Target="theme/theme1.xml"/><Relationship Id="rId3" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/styles" Target="styles.xml"/><Relationship Id="rId7" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/endnotes" Target="endnotes.xml"/><Relationship Id="rId12" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="https://dimes.rockarch.org/collections/PM8C27JgYRkXRJ843Tk9Lg" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId17" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/fontTable" Target="fontTable.xml"/><Relationship Id="rId2" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/numbering" Target="numbering.xml"/><Relationship Id="rId16" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/footer" Target="footer2.xml"/><Relationship Id="rId1" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/customXml" Target="../customXml/item1.xml"/><Relationship Id="rId6" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/footnotes" Target="footnotes.xml"/><Relationship Id="rId11" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1940v05/d437" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId5" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/webSettings" Target="webSettings.xml"/><Relationship Id="rId15" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/header" Target="header2.xml"/><Relationship Id="rId10" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1940v05/d435" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId4" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/settings" Target="settings.xml"/><Relationship Id="rId9" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="http://www.saber.ula.ve/handle/123456789/48268" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId14" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/footer" Target="footer1.xml"/></Relationships></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/document.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.document.main+xml"><pkg:xmlData><w:document xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:cx="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2014/chartex" xmlns:cx1="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2015/9/8/chartex" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape" mc:Ignorable="w14 w15 w16se wp14"><w:body><w:p w14:paraId="1F7D787A" w14:textId="2FB66893" w:rsidR="009E2119" w:rsidRPr="009E2119" w:rsidRDefault="00BA5B04" w:rsidP="00F937C6"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="0" w:name="_GoBack"/><w:bookmarkEnd w:id="0"/><w:r w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">El proyecto modernizador </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00352697" w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>venezolano y las relaciones con Estados Unidos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F937C6"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00352697" w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>El caso del empresario Nelson Rockefeller (1938-1958)</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="460F8392" w14:textId="77777777" w:rsidR="00352697" w:rsidRPr="00F16517" w:rsidRDefault="00352697" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:jc w:val="right"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="5C37613D" w14:textId="287EB5E0" w:rsidR="00352697" w:rsidRPr="009E2119" w:rsidRDefault="00352697" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="708"/><w:jc w:val="right"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="32"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="32"/></w:rPr><w:t>Esther Mobilia</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DA0348" w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="32"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Diotaiuti</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BD3678" w:rsidRPr="00825FDA"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="32"/><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="1"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="20142480" w14:textId="0AA36E34" w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="009E2119" w:rsidRDefault="003E2CB8" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:pStyle w:val="TITULOS"/><w:jc w:val="right"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b w:val="0"/><w:i/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink r:id="rId8" w:history="1"><w:r w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b w:val="0"/><w:i/></w:rPr><w:t>esthermobilia@gmail.com</w:t></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="300D50D2" w14:textId="60EFD19E" w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="009E2119" w:rsidRDefault="00F16517" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:keepNext/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="708"/><w:tab w:val="left" w:pos="1416"/><w:tab w:val="left" w:pos="2124"/><w:tab w:val="left" w:pos="2832"/><w:tab w:val="left" w:pos="3540"/><w:tab w:val="left" w:pos="4248"/><w:tab w:val="left" w:pos="4956"/><w:tab w:val="left" w:pos="5664"/><w:tab w:val="left" w:pos="6372"/><w:tab w:val="left" w:pos="7080"/><w:tab w:val="left" w:pos="7788"/><w:tab w:val="left" w:pos="8496"/><w:tab w:val="left" w:pos="9204"/><w:tab w:val="left" w:pos="9912"/><w:tab w:val="left" w:pos="10620"/><w:tab w:val="left" w:pos="11328"/><w:tab w:val="left" w:pos="12036"/><w:tab w:val="left" w:pos="12744"/><w:tab w:val="left" w:pos="13452"/><w:tab w:val="left" w:pos="14160"/><w:tab w:val="left" w:pos="14868"/><w:tab w:val="left" w:pos="15576"/><w:tab w:val="left" w:pos="16284"/><w:tab w:val="left" w:pos="16992"/><w:tab w:val="left" w:pos="17700"/><w:tab w:val="left" w:pos="18408"/><w:tab w:val="left" w:pos="19116"/><w:tab w:val="left" w:pos="19824"/><w:tab w:val="left" w:pos="20532"/><w:tab w:val="left" w:pos="21240"/><w:tab w:val="left" w:pos="21948"/><w:tab w:val="left" w:pos="22656"/><w:tab w:val="left" w:pos="23364"/><w:tab w:val="left" w:pos="24072"/><w:tab w:val="left" w:pos="24780"/><w:tab w:val="left" w:pos="25488"/><w:tab w:val="left" w:pos="26196"/><w:tab w:val="left" w:pos="26904"/><w:tab w:val="left" w:pos="27612"/><w:tab w:val="left" w:pos="28320"/></w:tabs><w:suppressAutoHyphens/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="280" w:lineRule="atLeast"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>ORCID:</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> 0000-0002-4424-5689</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7E20C3BA" w14:textId="4AFC9596" w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="009E2119" w:rsidRDefault="00F16517" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="4248"/><w:tab w:val="left" w:pos="26196"/><w:tab w:val="left" w:pos="26904"/><w:tab w:val="left" w:pos="27612"/><w:tab w:val="left" w:pos="28320"/></w:tabs><w:suppressAutoHyphens/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="280" w:lineRule="atLeast"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Univ</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00061783" w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>ersidad Central de Venezuela</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00CA1A27" w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>, Caracas, Venezuela</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00061783" w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="36B6CA3E" w14:textId="77777777" w:rsidR="009E2119" w:rsidRPr="009E2119" w:rsidRDefault="009E2119" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="708"/><w:tab w:val="left" w:pos="1416"/><w:tab w:val="left" w:pos="2124"/><w:tab w:val="left" w:pos="2832"/><w:tab w:val="left" w:pos="3540"/><w:tab w:val="left" w:pos="4248"/><w:tab w:val="left" w:pos="4956"/><w:tab w:val="left" w:pos="5664"/><w:tab w:val="left" w:pos="6372"/><w:tab w:val="left" w:pos="7080"/><w:tab w:val="left" w:pos="7788"/><w:tab w:val="left" w:pos="8496"/><w:tab w:val="left" w:pos="9204"/><w:tab w:val="left" w:pos="9912"/><w:tab w:val="left" w:pos="10620"/><w:tab w:val="left" w:pos="11328"/><w:tab w:val="left" w:pos="12036"/><w:tab w:val="left" w:pos="12744"/><w:tab w:val="left" w:pos="13452"/><w:tab w:val="left" w:pos="14160"/><w:tab w:val="left" w:pos="14868"/><w:tab w:val="left" w:pos="15576"/><w:tab w:val="left" w:pos="16284"/><w:tab w:val="left" w:pos="16992"/><w:tab w:val="left" w:pos="17700"/><w:tab w:val="left" w:pos="18408"/><w:tab w:val="left" w:pos="19116"/><w:tab w:val="left" w:pos="19824"/><w:tab w:val="left" w:pos="20532"/><w:tab w:val="left" w:pos="21240"/><w:tab w:val="left" w:pos="21948"/><w:tab w:val="left" w:pos="22656"/><w:tab w:val="left" w:pos="23364"/><w:tab w:val="left" w:pos="24072"/><w:tab w:val="left" w:pos="24780"/><w:tab w:val="left" w:pos="25488"/><w:tab w:val="left" w:pos="26196"/><w:tab w:val="left" w:pos="26904"/><w:tab w:val="left" w:pos="27612"/><w:tab w:val="left" w:pos="28320"/></w:tabs><w:suppressAutoHyphens/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="280" w:lineRule="atLeast"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="1D7982C5" w14:textId="77777777" w:rsidR="009E2119" w:rsidRPr="009E2119" w:rsidRDefault="009E2119" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:keepNext/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="708"/><w:tab w:val="left" w:pos="1416"/><w:tab w:val="left" w:pos="2124"/><w:tab w:val="left" w:pos="2832"/><w:tab w:val="left" w:pos="3540"/><w:tab w:val="left" w:pos="4248"/><w:tab w:val="left" w:pos="4956"/><w:tab w:val="left" w:pos="5664"/><w:tab w:val="left" w:pos="6372"/><w:tab w:val="left" w:pos="7080"/><w:tab w:val="left" w:pos="7788"/><w:tab w:val="left" w:pos="8496"/><w:tab w:val="left" w:pos="9204"/><w:tab w:val="left" w:pos="9912"/><w:tab w:val="left" w:pos="10620"/><w:tab w:val="left" w:pos="11328"/><w:tab w:val="left" w:pos="12036"/><w:tab w:val="left" w:pos="12744"/><w:tab w:val="left" w:pos="13452"/><w:tab w:val="left" w:pos="14160"/><w:tab w:val="left" w:pos="14868"/><w:tab w:val="left" w:pos="15576"/><w:tab w:val="left" w:pos="16284"/><w:tab w:val="left" w:pos="16992"/><w:tab w:val="left" w:pos="17700"/><w:tab w:val="left" w:pos="18408"/><w:tab w:val="left" w:pos="19116"/><w:tab w:val="left" w:pos="19824"/><w:tab w:val="left" w:pos="20532"/><w:tab w:val="left" w:pos="21240"/><w:tab w:val="left" w:pos="21948"/><w:tab w:val="left" w:pos="22656"/><w:tab w:val="left" w:pos="23364"/><w:tab w:val="left" w:pos="24072"/><w:tab w:val="left" w:pos="24780"/><w:tab w:val="left" w:pos="25488"/><w:tab w:val="left" w:pos="26196"/><w:tab w:val="left" w:pos="26904"/><w:tab w:val="left" w:pos="27612"/><w:tab w:val="left" w:pos="28320"/></w:tabs><w:suppressAutoHyphens/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="280" w:lineRule="atLeast"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="28"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Calibri" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Calibri" w:cs="Times New Roman"/><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:inline distT="0" distB="0" distL="0" distR="0" wp14:anchorId="15A0DA25" wp14:editId="2E71B469"><wp:extent cx="5598795" cy="2343150"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="20955" b="19050"/><wp:docPr id="1" name="Cuadro de texto 1"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvSpPr txBox="1"><a:spLocks/></wps:cNvSpPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="5598795" cy="2343150"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="rect"><a:avLst/></a:prstGeom><a:solidFill><a:srgbClr val="FFFFFF"/></a:solidFill><a:ln w="19050"><a:solidFill><a:srgbClr val="000000"/></a:solidFill><a:miter lim="800000"/><a:headEnd/><a:tailEnd/></a:ln></wps:spPr><wps:txbx><w:txbxContent><w:p w14:paraId="64260C85" w14:textId="77777777" w:rsidR="009E2119" w:rsidRPr="00267EA9" w:rsidRDefault="009E2119" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:sz w:val="28"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00267EA9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/></w:rPr><w:t>Resumen</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="66DD35BA" w14:textId="77777777" w:rsidR="00BE3AA8" w:rsidRDefault="00BE3AA8" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BE3AA8"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Las relaciones entre Venezuela y Estados Unidos en el siglo XX tuvieron como factor determinante el interés por desarrollar un proyecto que permitiera la modernización de la sociedad, especialmente por lo que Venezuela representar en el marco del American way of live. En esta empresa, la renta petrolera fue considerada como el elemento catalizador de las transformaciones gracias a su inversión en áreas estratégicas para la economía y el comercio del país y a la participación de los capitales extranjeros, fundamentalmente estadounidenses. Si bien el proyecto no siempre logró los objetivos propuestos, resultaba claro que las relaciones entre los países resultaban estratégicas para políticos e inversionistas de ambas nacionalidades. Del interés de estos empresarios extranjeros en el país, tanto antes como después de la Segunda Guerra Mundial, destaca Nelson Rockefeller, quien logró desarrollar una red de contactos que facilitó la inversión en áreas como producción de alimentos y comercio, con el objetivo de crear un proyecto de negocios rentable, mucho más luego de que la amenaza del Eje fuera vencida. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="02E39799" w14:textId="67002840" w:rsidR="009E2119" w:rsidRPr="00267EA9" w:rsidRDefault="009E2119" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00267EA9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>Palabras clave:</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00267EA9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BE3AA8" w:rsidRPr="00BE3AA8"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>modernización, Rockefeller, Venezuela, Estados Unidos, guerra, petróleo, empresarios.</w:t></w:r></w:p></w:txbxContent></wps:txbx><wps:bodyPr rot="0" vert="horz" wrap="square" lIns="91440" tIns="45720" rIns="91440" bIns="45720" anchor="t" anchorCtr="0" upright="1"><a:noAutofit/></wps:bodyPr></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic></wp:inline></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:shapetype w14:anchorId="15A0DA25" id="_x0000_t202" coordsize="21600,21600" o:spt="202" path="m,l,21600r21600,l21600,xe"><v:stroke joinstyle="miter"/><v:path gradientshapeok="t" o:connecttype="rect"/></v:shapetype><v:shape id="Cuadro de texto 1" o:spid="_x0000_s1026" type="#_x0000_t202" style="width:440.85pt;height:184.5pt;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:char;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:line;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;v-text-anchor:top" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQCz8LPYIQIAAEIEAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysU9tu2zAMfR+wfxD0vjhJkzUx4hRbugwD&#xA;ugvQ7QMYSY6FyaImKbG7ry8lp2mwDXsY5gdBtA4PyUNyddO3hh2VDxptxSejMWfKCpTa7iv+7ev2&#xA;1YKzEMFKMGhVxR9U4Dfrly9WnSvVFBs0UnlGJDaUnat4E6MriyKIRrUQRuiUpccafQuRTL8vpIeO&#xA;2FtTTMfj10WHXjqPQoVAf2+HR77O/HWtRPxc10FFZipOucV8+nzu0lmsV1DuPbhGi1Ma8A9ZtKAt&#xA;BT1T3UIEdvD6N6pWC48B6zgS2BZY11qoXANVMxn/Us19A07lWkic4M4yhf9HKz4dv3imJfWOMwst&#xA;tWhzAOmRScWi6iOySRKpc6Ek7L0jdOzfYp8cUsHB3aH4HghSXGAGh5DQu+4jSqKFQ8Ts0de+TZ5U&#xA;PCMa6srDuRMUkAn6OZ8vF9fLOWeC3qZXs6vJPPeqgPLJ3fkQ3ytsWbpU3FOrMz0c70JM6UD5BMl5&#xA;otFyq43Jht/vNsazI9BYbPOXiiSXcAkzlnVU53JMwf/OMc7fnzhaHWnAjW4rvjiDoGwUyHdWUlAo&#xA;I2gz3CkBY09KJvEGGWO/6wmY5N2hfCBNPQ6DTItHlwb9T846GuKKhx8H8Ioz88HSlCwns1ma+mzM&#xA;5tdTMvzly+7yBawgqopHzobrJg6bcnBe7xuKNLTc4hvqZa2zys9ZnfKmQc1KnpYqbcKlnVHPq79+&#xA;BAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEA4Fjtyd0AAAAFAQAADwAAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbEyPQUvD&#xA;QBCF74L/YRnBi7SbKtQYsylFqATspdXep9kxG8zOLtltm/rrXb3Uy8DjPd77plyMthdHGkLnWMFs&#xA;moEgbpzuuFXw8b6a5CBCRNbYOyYFZwqwqK6vSiy0O/GGjtvYilTCoUAFJkZfSBkaQxbD1Hni5H26&#xA;wWJMcmilHvCUym0v77NsLi12nBYMenox1HxtD1ZBfV5vurudWflljXl4W9f++7VW6vZmXD6DiDTG&#xA;Sxh+8RM6VIlp7w6sg+gVpEfi301ens8eQewVPMyfMpBVKf/TVz8AAAD//wMAUEsBAi0AFAAGAAgA&#xA;AAAhALaDOJL+AAAA4QEAABMAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAFtDb250ZW50X1R5cGVzXS54bWxQSwEC&#xA;LQAUAAYACAAAACEAOP0h/9YAAACUAQAACwAAAAAAAAAAAAAAAAAvAQAAX3JlbHMvLnJlbHNQSwEC&#xA;LQAUAAYACAAAACEAs/Cz2CECAABCBAAADgAAAAAAAAAAAAAAAAAuAgAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWxQ&#xA;SwECLQAUAAYACAAAACEA4Fjtyd0AAAAFAQAADwAAAAAAAAAAAAAAAAB7BAAAZHJzL2Rvd25yZXYu&#xA;eG1sUEsFBgAAAAAEAAQA8wAAAIUFAAAAAA==&#xA;" strokeweight="1.5pt"><v:path arrowok="t"/><v:textbox><w:txbxContent><w:p w14:paraId="64260C85" w14:textId="77777777" w:rsidR="009E2119" w:rsidRPr="00267EA9" w:rsidRDefault="009E2119" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:sz w:val="28"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00267EA9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/></w:rPr><w:t>Resumen</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="66DD35BA" w14:textId="77777777" w:rsidR="00BE3AA8" w:rsidRDefault="00BE3AA8" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BE3AA8"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Las relaciones entre Venezuela y Estados Unidos en el siglo XX tuvieron como factor determinante el interés por desarrollar un proyecto que permitiera la modernización de la sociedad, especialmente por lo que Venezuela representar en el marco del American way of live. En esta empresa, la renta petrolera fue considerada como el elemento catalizador de las transformaciones gracias a su inversión en áreas estratégicas para la economía y el comercio del país y a la participación de los capitales extranjeros, fundamentalmente estadounidenses. Si bien el proyecto no siempre logró los objetivos propuestos, resultaba claro que las relaciones entre los países resultaban estratégicas para políticos e inversionistas de ambas nacionalidades. Del interés de estos empresarios extranjeros en el país, tanto antes como después de la Segunda Guerra Mundial, destaca Nelson Rockefeller, quien logró desarrollar una red de contactos que facilitó la inversión en áreas como producción de alimentos y comercio, con el objetivo de crear un proyecto de negocios rentable, mucho más luego de que la amenaza del Eje fuera vencida. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="02E39799" w14:textId="67002840" w:rsidR="009E2119" w:rsidRPr="00267EA9" w:rsidRDefault="009E2119" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00267EA9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>Palabras clave:</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00267EA9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BE3AA8" w:rsidRPr="00BE3AA8"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/></w:rPr><w:t>modernización, Rockefeller, Venezuela, Estados Unidos, guerra, petróleo, empresarios.</w:t></w:r></w:p></w:txbxContent></v:textbox><w10:anchorlock/></v:shape></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r></w:p><w:p w14:paraId="599A75AA" w14:textId="77777777" w:rsidR="009E2119" w:rsidRPr="009E2119" w:rsidRDefault="009E2119" w:rsidP="009E2119"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="32"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="009E2119"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="32"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="791DA4AC" w14:textId="77777777" w:rsidR="00BE3AA8" w:rsidRDefault="00BE3AA8" w:rsidP="00BE3AA8"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="3A475701" w14:textId="4EAE8F74" w:rsidR="00BE3AA8" w:rsidRPr="00BE3AA8" w:rsidRDefault="00BE3AA8" w:rsidP="00BE3AA8"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BE3AA8"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>The Venezuelan modernization project and relations with the United States</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="67F2CFC7" w14:textId="0091F451" w:rsidR="00E96125" w:rsidRDefault="00BE3AA8" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BE3AA8"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>The case of businessman Nelson Rockefeller (1938-1958)</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7A5673DB" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:bCs/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="2F0EF01E" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="00C65180" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="32"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:inline distT="0" distB="0" distL="0" distR="0" wp14:anchorId="0D708C56" wp14:editId="32DF61AF"><wp:extent cx="5598795" cy="2352675"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="20955" b="28575"/><wp:docPr id="2" name="Cuadro de texto 2"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvSpPr txBox="1"><a:spLocks/></wps:cNvSpPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="5598795" cy="2352675"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="rect"><a:avLst/></a:prstGeom><a:solidFill><a:srgbClr val="FFFFFF"/></a:solidFill><a:ln w="19050"><a:solidFill><a:srgbClr val="000000"/></a:solidFill><a:miter lim="800000"/><a:headEnd/><a:tailEnd/></a:ln></wps:spPr><wps:txbx><w:txbxContent><w:p w14:paraId="16EA7352" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="00D7130C" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:bCs/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D7130C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:bCs/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>Abstract</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7AD96F2C" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>Relations between Venezuela and the United States in the 20th century were largely determined by an interest in developing a project that would enable the modernization of society, especially given Venezuela's role in the American way of life. In this endeavor, oil revenues were seen as the catalyst for change, thanks to their investment in areas strategic to the country's economy and trade and the participation of foreign capital, mainly from the United States. Although the project did not always achieve its objectives, it was clear that relations between the two countries were strategic for politicians and investors of both nationalities. Among the foreign businessmen interested in the country, both before and after World War II, Nelson Rockefeller stands out. He managed to develop a network of contacts that facilitated investment in areas such as food production and trade, with the aim of creating a profitable business project, even more so after the threat of the Axis was defeated.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="0AA8B6E5" w14:textId="4B729481" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="00D7130C" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D7130C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>Keywords:</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D7130C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>modernization, Rockefeller, Venezuela, United States, war, oil, businessmen.</w:t></w:r></w:p></w:txbxContent></wps:txbx><wps:bodyPr rot="0" vert="horz" wrap="square" lIns="91440" tIns="45720" rIns="91440" bIns="45720" anchor="t" anchorCtr="0" upright="1"><a:noAutofit/></wps:bodyPr></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic></wp:inline></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:shape w14:anchorId="0D708C56" id="Cuadro de texto 2" o:spid="_x0000_s1027" type="#_x0000_t202" style="width:440.85pt;height:185.25pt;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:char;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:line;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;v-text-anchor:top" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQANKIq+JQIAAEkEAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysVNuO2yAQfa/Uf0C8N3bceDex4qzabFNV&#xA;2l6kbT+AAI5RgaFAYqdfv2OcpOntpaofEMMcDjNzZry8640mB+mDAlvT6SSnRFoOQtldTb983ryY&#xA;UxIis4JpsLKmRxno3er5s2XnKllAC1pIT5DEhqpzNW1jdFWWBd5Kw8IEnLTobMAbFtH0u0x41iG7&#xA;0VmR5zdZB144D1yGgKf3o5OuEn/TSB4/Nk2QkeiaYmwxrT6t22HNVktW7TxzreKnMNg/RGGYsvjo&#xA;heqeRUb2Xv1GZRT3EKCJEw4mg6ZRXKYcMJtp/ks2jy1zMuWCxQnuUqbw/2j5h8MnT5SoaUGJZQYl&#xA;Wu+Z8ECEJFH2EUgxFKlzoULso0N07F9Dj2KnhIN7AP41ICS7wowXwoDedu9BIC3bR0g3+saboVSY&#xA;PEEaVOV4UQIfJBwPy3Ixv12UlHD0FS/L4ua2HMLIWHW+7nyIbyUYMmxq6lHqRM8ODyGO0DNkeC2A&#xA;VmKjtE6G323X2pMDw7bYpO/E/hNMW9Jhnou8zMdc/8qRp+9PHEZFbHCtTE3nFxCrWsnEGyswTlZF&#xA;pvS4x/S0PVVyKN5Yxthv+yTR9KzEFsQRS+th7GecP9y04L9T0mEv1zR82zMvKdHvLDbLYjqbDc2f&#xA;jFl5W6Dhrz3baw+zHKlqGikZt+s4DszeebVr8aVReQuvUNJGpWIP2o9RncLHfk1ynWZrGIhrO6F+&#xA;/AFWTwAAAP//AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhADC7AZDdAAAABQEAAA8AAABkcnMvZG93bnJldi54bWxM&#xA;j0FLw0AQhe+C/2EZwYu0myraELMpRagE7KXV3qfZMRvMzi7ZbZv661291MvA4z3e+6ZcjLYXRxpC&#xA;51jBbJqBIG6c7rhV8PG+muQgQkTW2DsmBWcKsKiur0ostDvxho7b2IpUwqFABSZGX0gZGkMWw9R5&#xA;4uR9usFiTHJopR7wlMptL++z7Ela7DgtGPT0Yqj52h6sgvq83nR3O7Pyyxrz8Lau/fdrrdTtzbh8&#xA;BhFpjJcw/OIndKgS094dWAfRK0iPxL+bvDyfzUHsFTzMs0eQVSn/01c/AAAA//8DAFBLAQItABQA&#xA;BgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAABbQ29udGVudF9UeXBlc10ueG1s&#xA;UEsBAi0AFAAGAAgAAAAhADj9If/WAAAAlAEAAAsAAAAAAAAAAAAAAAAALwEAAF9yZWxzLy5yZWxz&#xA;UEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAA0oir4lAgAASQQAAA4AAAAAAAAAAAAAAAAALgIAAGRycy9lMm9Eb2Mu&#xA;eG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhADC7AZDdAAAABQEAAA8AAAAAAAAAAAAAAAAAfwQAAGRycy9kb3du&#xA;cmV2LnhtbFBLBQYAAAAABAAEAPMAAACJBQAAAAA=&#xA;" strokeweight="1.5pt"><v:path arrowok="t"/><v:textbox><w:txbxContent><w:p w14:paraId="16EA7352" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="00D7130C" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:bCs/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D7130C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:bCs/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>Abstract</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7AD96F2C" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>Relations between Venezuela and the United States in the 20th century were largely determined by an interest in developing a project that would enable the modernization of society, especially given Venezuela's role in the American way of life. In this endeavor, oil revenues were seen as the catalyst for change, thanks to their investment in areas strategic to the country's economy and trade and the participation of foreign capital, mainly from the United States. Although the project did not always achieve its objectives, it was clear that relations between the two countries were strategic for politicians and investors of both nationalities. Among the foreign businessmen interested in the country, both before and after World War II, Nelson Rockefeller stands out. He managed to develop a network of contacts that facilitated investment in areas such as food production and trade, with the aim of creating a profitable business project, even more so after the threat of the Axis was defeated.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="0AA8B6E5" w14:textId="4B729481" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="00D7130C" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:ind w:left="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D7130C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>Keywords:</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D7130C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro"/><w:sz w:val="18"/><w:szCs w:val="18"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t>modernization, Rockefeller, Venezuela, United States, war, oil, businessmen.</w:t></w:r></w:p></w:txbxContent></v:textbox><w10:anchorlock/></v:shape></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r></w:p><w:p w14:paraId="53694F6C" w14:textId="25F2101E" w:rsidR="00DA0348" w:rsidRPr="00E96125" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="32"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C65180"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="32"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:sdt><w:sdtPr><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="minorHAnsi" w:eastAsiaTheme="minorHAnsi" w:hAnsiTheme="minorHAnsi" w:cstheme="minorBidi"/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="22"/><w:szCs w:val="22"/><w:lang w:val="es-ES"/></w:rPr><w:id w:val="1223569487"/><w:docPartObj><w:docPartGallery w:val="Table of Contents"/><w:docPartUnique/></w:docPartObj></w:sdtPr><w:sdtEndPr><w:rPr><w:b/><w:bCs/></w:rPr></w:sdtEndPr><w:sdtContent><w:p w14:paraId="25D71593" w14:textId="0C14ECA2" w:rsidR="00816634" w:rsidRDefault="00816634" w:rsidP="00816634"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:ind w:firstLine="0"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:b/><w:bCs/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="22"/><w:lang w:val="es-ES" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:b/><w:bCs/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="22"/><w:lang w:val="es-ES" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>ÍNDICE</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="19C6B92D" w14:textId="77777777" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="00816634" w:rsidP="00816634"><w:pPr><w:rPr><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="17D90FCF" w14:textId="1F4FEFCE" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="00816634"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> TOC \o "1-3" \h \z \u </w:instrText></w:r><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403987" w:history="1"><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Introducción</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403987 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>131</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="7D403EDA" w14:textId="7F939F65" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="440"/><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403988" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>1.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>Petróleo: el catalizador</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403988 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>133</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="24B83C6A" w14:textId="6717F275" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="440"/><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403989" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>2.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>La gran familia americana</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403989 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>136</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="4AF274DD" w14:textId="28261B1D" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="440"/><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403990" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>3.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:noProof/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>La aspiración de modernizar un país</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403990 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>141</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="527A31A1" w14:textId="46A41F75" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="440"/><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403991" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>4.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Una modernización agridulce</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403991 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>147</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="34CEC42E" w14:textId="3B240A7E" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403992" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Conclusiones</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403992 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>152</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="7B48F89E" w14:textId="2D5FF318" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC1"/><w:tabs><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403993" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Bibliografía</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403993 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>155</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="3976B26B" w14:textId="23E9FE74" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC2"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="660"/><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403994" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>a.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Fuentes primarias</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403994 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>155</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="19A797CD" w14:textId="624EC3FB" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC2"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="660"/><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403995" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>b.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Documentos oficiales y recopilaciones documentales</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403995 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>155</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="4D7760A6" w14:textId="505BE580" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC2"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="660"/><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403996" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>c.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Prensa</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403996 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>155</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="77C39D96" w14:textId="04DC47FD" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC2"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="660"/><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403997" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>d.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Libros y revistas especializadas</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403997 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>155</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="2681892B" w14:textId="68C6FFAC" w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634" w:rsidRDefault="003E2CB8"><w:pPr><w:pStyle w:val="TDC2"/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="660"/><w:tab w:val="right" w:leader="dot" w:pos="8494"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr></w:pPr><w:hyperlink w:anchor="_Toc208403998" w:history="1"><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>e.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Hipervnculo"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:noProof/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Documentos digitales</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:instrText xml:space="preserve"> PAGEREF _Toc208403998 \h </w:instrText></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="000136FB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:t>157</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634" w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:noProof/><w:webHidden/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:hyperlink></w:p><w:p w14:paraId="47637847" w14:textId="33557E0E" w:rsidR="00816634" w:rsidRDefault="00816634"><w:r w:rsidRPr="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:p></w:sdtContent></w:sdt><w:p w14:paraId="710EF2BD" w14:textId="23B4A698" w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="00F16517" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="640D1FF3" w14:textId="687AD23F" w:rsidR="00DA0348" w:rsidRPr="00E96125" w:rsidRDefault="00DA0348" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="284" w:hanging="284"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="1" w:name="_Toc208403987"/><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Introducción</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="1"/></w:p><w:p w14:paraId="07C8D691" w14:textId="26DC83E1" w:rsidR="002E272D" w:rsidRPr="00E96125" w:rsidRDefault="00352697" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">La idea de transformar las bases de las sociedades, especialmente las occidentales, ha sido </w:t></w:r><w:r w:rsidR="004429F9" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">una aspiración recurrente en las repúblicas latinoamericanas. Incluso desde antes de la consolidación del proceso de independencia, bajo el ideal ilustrado del progreso, los imperios coloniales </w:t></w:r><w:r w:rsidR="002E272D" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">asumieron la tarea de impulsar la modernización de las sociedades como demostración del compromiso de su élite con los nuevos tiempos. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="1E0F6D44" w14:textId="79D18297" w:rsidR="00BD50E4" w:rsidRPr="00E96125" w:rsidRDefault="002E272D" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Durante el siglo XIX, las políticas modernizadoras en </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E23C41" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Venezuela</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> también sirvieron como marco de referencia de tiempos cambiantes, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0090598C" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">enlazados </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>con el desarrollo de la industrialización</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0090598C" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en el marco de la Segunda Revolución Industrial</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> y de las conexiones con las redes capitalistas globales.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0090598C" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> En este sentido, y de cara a las alianzas internacionales, los caudillos de turno </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B370AE" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">procuraron proyectar su </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B370AE" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>auctoritas</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B370AE" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> a través de la creación de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000113CC" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>directrices</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B370AE" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000113CC" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">con sentido </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B370AE" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">modernizante y el financiamiento de iniciativas que los vincularan, en alguna medida, con las </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000113CC" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>reformas</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B370AE" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> que tenían lugar en otras latitudes</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F245E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Tal es el caso</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D737A7" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, por ejemplo,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F245E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> del presidente Antonio Guzmán Blanco, cuya gestión intentaba proyectarlo como el gran agente transformador de Venezuela gracias</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BD50E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> a la aplicación de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D737A7" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>proyectos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BD50E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> que </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001D0B97" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>intentaron</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BD50E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001D0B97" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>mejorar</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BD50E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> la administración del Estado y</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F245E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> a la importación de bienes y servicios </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F245E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>modernos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F245E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> que procuraban marcar una diferencia con </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D737A7" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>respecto al pasado</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F245E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00141147" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009D0FD5" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En el siglo XX, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00141147" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>la explotación petrolera se convirtió en el elemento catalizador</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BD50E4" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> del tránsito hacia la modernización de la sociedad venezolana por todo lo que la renta podía financiar en términos reales y los negocios derivados de esa administración de nuevos capitales. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001D0B97" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Su incursión en materia de hidrocarburos hizo del país una alternativa para la extracción pacífica del oro negro y, al mismo tiempo, en un escenario para el desarrollo de otros negocios que resultaban igualmente atractivos en </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D737A7" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>diversos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001D0B97" w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> ramos de la economía, incluso para empresarios como Nelson Rockefeller, heredero de un emporio petrolero con más de 60 años de historia.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="2AD7881B" w14:textId="372C3A3F" w:rsidR="00F94E7D" w:rsidRDefault="00BD50E4" w:rsidP="00F94E7D"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El presente trabajo intenta comprender cómo los líderes venezolanos del siglo XX concibieron el proyecto de modernizar al país sirviéndose de las alianzas que habían construido con Estados, organizaciones y personas a lo largo del tiempo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007550A2" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, especialmente a través de la cooperación con estadounidenses. Junto con ello, se intenta identificar cómo, en la medida en que se desarrollan las diversas actividades en el país, tiene lugar </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007550A2" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">un proceso de construcción </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>las bases de un orden que abraza</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D72DEB" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>b</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>a los valores</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007550A2" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> representativos d</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>el paradigma de modernidad tal como lo concebían los hombres de mediados del siglo XX</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D72DEB" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de este lado del mundo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="36C34E6A" w14:textId="77777777" w:rsidR="00F94E7D" w:rsidRDefault="00F94E7D"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="23A17FE8" w14:textId="1741E795" w:rsidR="007550A2" w:rsidRPr="00F94E7D" w:rsidRDefault="00CE50E4" w:rsidP="00F94E7D"><w:pPr><w:pStyle w:val="Prrafodelista"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="1"/></w:numPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="0" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:outlineLvl w:val="0"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="2" w:name="_Toc208403988"/><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Petróleo: el catalizador</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="2"/></w:p><w:p w14:paraId="055101AE" w14:textId="41246CEC" w:rsidR="00461975" w:rsidRPr="00F94E7D" w:rsidRDefault="007550A2" w:rsidP="00F94E7D"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Si ya Estados Unidos era cons</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E24690" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">iderada una potencia a inicios del siglo XX, con el advenimiento de la Segunda Guerra Mundial, el Estado había alcanzado una condición hegemónica tanto en los diversos frentes de batalla como en las áreas de influencia de la república. En el caso del continente americano, la </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>proyección estadounidense se había fortalecido paulatinamente desde el siglo XIX, tanto a través de</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> las inversiones del</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> capital privado </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>y</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">l desempeño </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">del Estado </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>a propósito de</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> enfrentamientos con otros actores europeos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. En este sentido destacan los conflictos con</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> España</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> por el control del Caribe</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (1898), Reino Unido y Alemania</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> a propósito del bloqueo a las costas venezolanas</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (1902-1903)</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> y los conflictos con </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">repúblicas como México (1847-1848), Colombia (1899-1902), </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00234EA1" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>entre otr</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>a</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00234EA1" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>s</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001E18BA" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, en donde </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Estados Unidos logró imponerse</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001E18BA" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>gracias a su superioridad</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001E18BA" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> militar y</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> su accionar</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001E18BA" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> diplomátic</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>o</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00234EA1" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00461975" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Más aún, a</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00234EA1" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>poyado en su reinterpretación del Destino Manifiesto y en la posibilidad de convertirse en una potencia hegemónica para inicios del siglo XX, al contrario de lo que refieren ciertas versiones de la historia ofici</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00461975" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>a</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00234EA1" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">l de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0076269A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>esa</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00234EA1" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> república</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0076269A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="2"/></w:r><w:r w:rsidR="00234EA1" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Estados Unidos fue una potencia presente en América Latina</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00461975" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, especialmente en Centroamérica y el Caribe, la cual reforzaba su influencia a través del financiamiento de proyectos, intervenciones militares, alianzas con la élite política de la región, especialmente con los </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00461975" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>caudillos consulares</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00461975" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de Carlos Rangel</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00EA293A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="3"/></w:r><w:r w:rsidR="00461975" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> y el afianzamiento de sus áreas estratégicas de influencia.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="2F2DF24E" w14:textId="078E5D4B" w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D" w:rsidRDefault="00461975" w:rsidP="00F94E7D"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Para el siglo XX, la participación en ambas guerras mundiales </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00EC62A5" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>hizo de Estados Unidos una potencia hegemónica con rango global</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B5315D" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001C017B" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En este contexto, debido a las necesidades de las economías, la industria de los hidrocarburos cre</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00AA7A34" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>c</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001C017B" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>ía a un ritmo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001404D1" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> vertiginoso</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001C017B" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, convirtiéndose en la principal fuente de energía</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005B4127" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de las economías del mundo. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BF7C17" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En cuanto a las inversiones norteamericanas</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005B4127" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, las e</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0046189B" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">mpresas del ramo construyeron, así como sus antecesores, una red de negocios en América Latina que buscaba la conducción de las actividades en contextos pacíficos apoyados </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C67909" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>por las alianzas con las élites políticas latinoamericanas.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001C017B" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005B4127" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En este </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00AA7A34" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>sentido</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005B4127" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, la relación construida </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005B4127" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>con Venezuela resultó de vital importancia para los negocios petroleros, especialmente para la</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00AA7A34" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>s</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005B4127" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> empresa</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00AA7A34" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>s</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005B4127" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Standard Oil </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00AA7A34" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">(Nueva Jersey y California) </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005B4127" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>y sus filiales en el país. Durante las primeras décadas del siglo XX,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C493F" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> la empresa Creole Petroleum Corporation, filial de la Standar</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005D5B35" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>d</w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C493F" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Oil de Nueva Jersey</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00893E1C" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C493F" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005D5B35" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">había ampliado sus negocios en Venezuela </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E429E0" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">especialmente </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001D12D5" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>desde finales de la década de 1920 por los conflictos con el Estado mexicano, su principal socio en la región, quien en 1938 efectivamente nacionalizaría la industria petrolera.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="1C6C6BFE" w14:textId="0801B39E" w:rsidR="001D12D5" w:rsidRPr="00F94E7D" w:rsidRDefault="00B93F6A" w:rsidP="00F94E7D"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Derivado de ello</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, el crecimiento petrolero en Venezuela mantuvo una tendencia favorable durante las décadas de 1920 y 1930. Si para 1917, el país no era conocido por ser una referencia en </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">el área </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">de hidrocarburos, ya para 1922 la producción de Venezuela se encontraba por el orden de los 2 millones de barriles (valores similares a los de Colombia) y solo 6 años después </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>el total nacional</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> había superado los 104.620.000 barriles</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="4"/></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Durante este período, la Standard Oil se destacó como la compañía con la mayor proyección en el país, tanto en sus actividades en el oriente como el occidente del país. En su desempeño en Venezuela, resulta significativo el proceso de ajustes que tuvo lugar en 1932 cuando la Standard de Nueva Jersey adquirió las propiedades en el exterior de la empresa Standard de Indiana por un total de 135 millones de dólares</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="5"/></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Esto significó la reconfiguración de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00826C99"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>las actividades</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A90D77" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> del conglomerado estadounidense en el país, además que implicó para la filial de la costa este una presencia importante en materia petrolera en uno de los Estados con mayor crecimiento en el ramo en América.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="501836CF" w14:textId="1EE9FC75" w:rsidR="001D12D5" w:rsidRPr="00F94E7D" w:rsidRDefault="003F2F46" w:rsidP="00F94E7D"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Para el primer semestre de 1933, la exportación venezolana a Estados Unidos estaba por el orden de los Bs. 50.720.878,25, de los cuales, Bs. 36.766.893 correspondían al comercio de hidrocarburos. Junto con ello, en el balance de los últimos seis años (nos referimos al período 1927-1932), según los datos del Ministerio de Hacienda de Venezuela, el monto total ingresado al fisco como consecuencia de la </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>mencionada actividad fue de Bs. 279.271.496,90</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="6"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Por lo tanto, no es una actividad deleznable para el Estado venezolano, sino todo lo contrario. El gobierno gomecista se encargó de la administración de la renta buscando una mayor cooperación con los capitales extranjeros, una política que a la larga diferenciaría a Venezuela de otros potenciales mercados como México y Colombia y resultaría </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A867EE" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>estratégica</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> para el balance económico del país. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="44A7BCED" w14:textId="4D6B3F33" w:rsidR="00F94E7D" w:rsidRDefault="00893E1C" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:spacing w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000" w:themeColor="text1"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Al frente de esta institución estaba el empresario Nelson Rockefeller, quien </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0074374A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">había cultivado relaciones con políticos y empresarios venezolanos y era, de alguna forma, la imagen de Estados Unidos en </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A867EE" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>el país</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0074374A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A607F7" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Junto con ello, d</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">e la construcción de los negocios petroleros en </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0074374A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>el país</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, con el paso de las décadas, la relación </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0074374A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>entre ambos Estados abrió oportunidades</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A867EE" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en otros ámbitos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0074374A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. En el caso de Estados Unidos, la afluencia de la renta petrolera y l</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A867EE" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>as actividades</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0074374A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en el país fueron el primer paso para el desarrollo de otros proyectos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A867EE" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. El objetivo era intentar </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0074374A" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">llenar un vacío presente en la economía a través de la creación de empresas en las áreas de producción y transporte de alimentos, iniciativas que, al mismo tiempo, se vinculaban con las aspiraciones de construir una sociedad moderna, coincidente con los valores del capitalismo y del libre mercado que caracterizaban al mundo occidental y a Estados Unidos. En el caso de Venezuela, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00AA1D87" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">la aspiración de sentar las bases de un nuevo orden económico y social también resultaban atractivas. Gracias a la renta, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="008C7792" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>la élite venezolana veía la posibilidad de sembrar</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B3639E" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> el petróleo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="008C7792" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B3639E" w:rsidRPr="00F94E7D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>y con ello iniciar un proceso de modernización económica que se proyectaba a largo plazo con la cooperación de actores de diversas nacionalidades</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00B3639E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000" w:themeColor="text1"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="26645D52" w14:textId="77777777" w:rsidR="00F94E7D" w:rsidRDefault="00F94E7D"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000" w:themeColor="text1"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000" w:themeColor="text1"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="75884AF0" w14:textId="208B81A9" w:rsidR="00DA0348" w:rsidRPr="002C23D1" w:rsidRDefault="00D86CC8" w:rsidP="002C23D1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Prrafodelista"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="1"/></w:numPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="0" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:outlineLvl w:val="0"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:bookmarkStart w:id="3" w:name="_Toc208403989"/><w:r w:rsidR="00DA0348" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>La gran familia americana</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DA0348" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="7"/></w:r><w:bookmarkEnd w:id="3"/></w:p><w:p w14:paraId="5B539899" w14:textId="246FF73C" w:rsidR="00DA0348" w:rsidRPr="002C23D1" w:rsidRDefault="008026A4" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Cuando Nelson Rockefeller regresó a Estados Unidos luego de su viaje</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> por América Latina</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en 1939</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> del otro lado del Atlántico</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, en menos de una generación,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>una</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> guerra</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> volvía a empezar</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Como un empresario consolidado y con presencia en diversas regiones del continente</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, Rockefeller sabía que la expansión </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>d</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">el Tercer Reich </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>no se ceñiría solo a las fronteras europeas y que, tal como había sucedido durante los años anteriores, en medio del conflicto la huella del fascismo podía ampliarse en América Latina causando distorsiones para la hegemonía estadounidense en términos políticos y económicos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="68E720DF" w14:textId="593FF7BE" w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="00AA66BF" w:rsidRDefault="00625A3D" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Ante esto, Rockefeller concluyó que era necesario combatir “</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>fuego con fuego</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="8"/></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> a los alemanes, manteniendo buenas relaciones con los políticos latinoamericanos, aprovechando las potencialidades de la región para el desarrollo de otras iniciativas que generaran tanto beneficios a los inversionistas estadounidenses como a la sociedad y, de esta manera, frenar la influencia que los nazis</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00752A33"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="9"/></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> podrían alcanzar en la región. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00990148" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Para poder lograr estos objetivos, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Rockefeller</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00990148" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, junto con otros políticos y empresarios concibió la posibilidad de crear una división dentro del Departamento de Estado </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>centrada en la concreción de dichos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00CD1EAC" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> propósitos y que también</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00990148" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> incluyera </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00CD1EAC" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>tanto a</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00990148" w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> funcionarios del sector público como empresarios privados trabajando por un mismo propósito regional</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="002C23D1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. De esa manera nació la Oficina de Coordinación de Asuntos Interamericanos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="45299749" w14:textId="252AA111" w:rsidR="000015D7" w:rsidRPr="007F2601" w:rsidRDefault="00625A3D" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En concordancia con esto, en agosto de 1940, mientras los alemanes estaban centrados en el</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00990148" w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> bombardeo de las</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> islas británicas, en Estados Unidos se creaba la Oficina de Coordinación de las Relaciones Comerciales y Culturales entre las Repúblicas Americanas (OCCCRBAR, en sus siglas en inglés), que luego sería </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">conocida con el nombre de Oficina del Coordinador de los Asuntos Interamericanos (OIAA, en inglés). Ya desde inicios del verano había varias propuestas con respecto a qué tipo de política desarrollar en aras de fortalecer la relación con las repúblicas hispanoamericanas. En un memorando del 12 de junio de 1940, el Jefe de la División de las Repúblicas Americanas, Laurence Duggan, planteaba la posibilidad de crear un programa económico para las Américas, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00267B43" w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>inspirado en la propuesta</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de Nelson Rockefeller.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="10"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Para el 15 de junio, el propio presidente</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00267B43" w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Teodoro</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Roosevelt esperaba por la decisión de los miembros del Departamento de Estado, Tesoro, Agricultura y Comercio sobre cuál sería el mejor camino </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00267B43" w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>a</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> seguir</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="11"/></w:r><w:r w:rsidR="00267B43" w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> y solo unas semanas después, el 16 de agosto, sería creada la OIAA a través de una orden ejecutiva</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00267B43" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="12"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00CD1EAC" w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">El espíritu detrás de este proyecto es la Política del Buen Vecino, constructo que resume el accionar de Estados Unidos </w:t></w:r><w:r w:rsidR="008562E2" w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>durante el gobierno del presidente Franklin D. Roosevelt que se resume en el impulso a iniciativas comerciales con América Latina evitando el empleo de mecanismos de intervención militar</w:t></w:r><w:r w:rsidR="008562E2" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="13"/></w:r><w:r w:rsidR="008562E2" w:rsidRPr="00AA66BF"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="26C381C0" w14:textId="4B5AC269" w:rsidR="000015D7" w:rsidRPr="00002678" w:rsidRDefault="000015D7" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:pStyle w:val="HTMLconformatoprevio"/><w:spacing w:before="240" w:after="160" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="919"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Luego del ataque a Pearl Harbor el 7 de diciembre de 1941, y de lo que fue declarado por el presidente Roosevelt como una “</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>fecha que vivirá en la infamia</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="14"/></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> la situación toma un rumbo </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001A7478" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>mucho más activo</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> para Estados Unidos. De esta manera, el tema del estrechamiento de la re</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001A7478" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>lación con América Latina</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en contra del extranjero invasor, resulta determinante en la definición de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001A7478" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>las</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> funciones</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001A7478" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de Rockefeller, ahora como funcionario de Estado, y del resto de la administración</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Es así como para 1942, el</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00002678"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">semanario </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The New Yorker</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, destaca la misión de la OIAA bajo los términos de “</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">proveer para el desarrollo de las relaciones comerciales y culturales entre las Repúblicas </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Americanas y así aumentar la solidaridad de este Hemisferio y promover el espíritu de cooperación entre las Américas en interés de la defensa del Hemisferio</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="15"/></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Desde sus inicios, a diferencia de otras políticas emprendidas en el pasado entre los Estados americanos, esta </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00900E8D" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">era la primera </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>oficina</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00900E8D" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> creada</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> con el propósito específico de diseñar iniciativas para la </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001A7478" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>cooperación hemisférica, logrando, al mismo tiempo, distanciar al Eje de los asuntos de este lado del mundo</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="16"/></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00002678"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF" w:themeFill="background1"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="6AAAA9A5" w14:textId="07FA7CFE" w:rsidR="00D46EE1" w:rsidRPr="006C3138" w:rsidRDefault="000A049D" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">La magnitud del trabajo realizado por la OIAA requería de una organización que tomara en cuenta las diversas aristas que </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00116C88" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>debían ser atendidas en América Latina, específicamente vinculadas con las áreas de</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> información, propaganda, economía y defensa</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00116C88" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00900E8D" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Una de las primeras dependencias en iniciar sus actividades fue el Comité Ejecutivo, creado en 1940. En ese mismo año vieron la luz las secciones de Desarrollo Económico y Financiero y la de Materias Primas y Comodities. Con el paso de los meses se le incorporaron las de Cultura y Comunicaciones. Durante el año 1941, la organización inicial se perfeccionó: surgió la División Comercial y Financiera de la fusión de las dos secciones anteriores: la división cultural pasó a llamarse Relaciones Culturales y se crearon las divisiones de Salud y Saneamiento, Agricultura y Actividades regionales. A finales de 1941, la estructura estaba encabezada por el coordinador, el asistente a la coordinación, un consejo general y una secretaría ejecutiva.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00900E8D" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00900E8D" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="17"/></w:r><w:r w:rsidR="00900E8D" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Luego del ingreso de Estados Unidos a la guerra la organización sufrió </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C2668E" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">algunos cambios como la creación de división de Economía Básica, así como corporaciones subsidiarias que asumieron de manera relativamente independiente el desarrollo de ciertos proyectos de la OIAA. Nos referimos al Instituto de Asuntos </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C2668E" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Interamericanos, la Corporación Interamericana de Navegación, Precinradio, el Instituto Interamericano de Transporte y la Fundación Educativa Interamericana.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C2668E" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="18"/></w:r><w:r w:rsidR="00C2668E" w:rsidRPr="007F2601"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">  </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="5062C572" w14:textId="310F5537" w:rsidR="00625A3D" w:rsidRPr="006C3138" w:rsidRDefault="00D53180" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>A lo largo de los años la trayectoria d</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">e la OIAA en América Latina tuvo un tránsito accidentado. De acuerdo con la revista </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The New Yorker</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, su presencia en la región no siempre fue vista de manera favorable, ya que “</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>estos esfuerzos necesariamente han parecido en muchos casos, sintéticos, oportunistas y condescendientes</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="19"/></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, con dificultades para concretar los proyectos con sus vecinos del sur, especialmente luego de décadas de relaciones tensas. En algunos casos, ciertas posturas intransigentes de los hombres de Washington, en ve</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F502FA" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>z</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de atraer a los latinoamericanos, lograron el efecto contrario. De ahí las declaraciones del Ministro de Asuntos Exteriores de Brasil, Oswaldo Aranha miembro del gabinete del presidente Getulio Vargas, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00575D1E" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>quien tuvo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> con respecto a la OIAA unas palabras tan contundentes al afirmar: “</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>La próxima misión de buena voluntad que llegue a Río, Brasil, le declarará la guerra a Estados Unidos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.”</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FB76D2" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="20"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="5B29198F" w14:textId="29B20ADB" w:rsidR="005D7F72" w:rsidRPr="00E8357E" w:rsidRDefault="00B62899" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En el caso de Venezuela, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D34E01" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>el período de la Segunda Guerra Mundial fue una oportunidad para estrechar las relaciones</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0025391E" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> con</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D34E01" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Estados Unidos en términos petroleros. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A27529" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Si bien </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00986A97" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">oficialmente </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005D7F72" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>el gobierno del presidente Isaías Medina Angarita</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A27529" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> mantuvo una postura neutral hasta 1941 </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005D7F72" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">y </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A27529" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>luego se definió como un “</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A27529" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>estado de beligerancia</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A27529" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A27529" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="21"/></w:r><w:r w:rsidR="00A27529" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, en la práctica el país se sumó a la tarea por la defensa americana en contra de la incursión de las fuerzas del Eje</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A27529" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="22"/></w:r><w:r w:rsidR="00A27529" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005D7F72" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">De esta manera, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D34E01" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Durante esta época, el crudo procedente del país caribeño fue estratégico para mantener andando toda la maquinaria civil y militar </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005D7F72" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>para</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D34E01" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> la satisfacción de las necesidades de los diversos frentes de batalla</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005D7F72" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> del bando aliado</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D34E01" w:rsidRPr="006C3138"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="4B1F60EF" w14:textId="6E37AFFA" w:rsidR="00E8357E" w:rsidRDefault="005D7F72" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Culminada la guerra y en las primeras etapas de la recuperación del</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F339FF" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> statu anterior </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">en el continente americano, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F339FF" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Venezuela y Estados Unidos mantuvieron como base de sus relaciones “</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F339FF" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>los temas del reconocimiento de los gobiernos venezolanos y los gobiernos comerciales. Sin embargo, también se le añadían los problemas de seguridad mundial, dado el valor estratégico del petróleo, en el marco de la Guerra Fría</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F339FF" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F339FF" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="23"/></w:r><w:r w:rsidR="00D11C64" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00717AC5" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>De esta manera, con el paso de los meses, Nelson Rockefeller, luego de culminada su experiencia como coordinador de la OIAA, contempla la posibilidad de invertir en Venezuela en un proyecto de alianzas que incluye la participación del gobierno nacional como de los empresarios en áreas de la economía no vinculadas con la explotación de hidrocarburos. De los proyectos impulsados desde la OIAA en tiempos de guerra, Venezuela fue considerad</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00740D66" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>a</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00717AC5" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> como</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00740D66" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> un país que había mantenido relaciones estables con Estados Unidos y que, al mismo tiempo, presentaba oportunidades de emprendimiento </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00575D1E" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">que </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00740D66" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>podían generar ganancias en diversos ámbitos y</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00575D1E" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00740D66" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">que permitirían, al menos en el papel, dar inicio a un proceso de transformaciones de la sociedad que </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00575D1E" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>podía</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00740D66" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> enrumbarla hacia los nuevos tiempos de la postguerra. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00717AC5" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7E4312DD" w14:textId="4D3ED089" w:rsidR="00B62899" w:rsidRPr="00E8357E" w:rsidRDefault="00E8357E" w:rsidP="00E8357E"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="3B6A68F7" w14:textId="43962912" w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00E8357E" w:rsidRDefault="00D86CC8" w:rsidP="00E8357E"><w:pPr><w:pStyle w:val="Prrafodelista"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="1"/></w:numPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="0" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:outlineLvl w:val="0"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:bookmarkStart w:id="8" w:name="_Toc208403990"/><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:b/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr><w:t>La aspiración de modernizar un país</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="8"/></w:p><w:p w14:paraId="11BC0101" w14:textId="477B1AB0" w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00E8357E" w:rsidRDefault="007C4030" w:rsidP="00E8357E"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En las primeras décadas del siglo XX, imaginar una Venezuela moderna se convirtió en una posibilidad cada vez más tangible una vez que la renta petrolera empezó a fluir hacia la economía nacional. En las primeras de cambio se caracterizó por ser un proyecto para beneficio de pocos, entre los que se encontraban Juan Vicente Gómez y sus allegados, los beneficiarios de las concesiones petroleras. En la medida en que el negocio se hizo cada vez más rentable la dinámica cambió. Por un lado, el ascenso al poder de Eleazar López Contreras y las reformas a la Ley de Hidrocarburos permitieron el incremento de los ingresos al Estado por concepto de impuestos; por otro lado, la congregación de inversionistas de diversas nacionalidades, en su mayoría estadounidenses, con contactos, capital y experiencia, vieron en la extracción de petróleo un primer paso para otros proyectos con la venia del liderazgo político.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="512253DC" w14:textId="1DD6C38E" w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00E8357E" w:rsidRDefault="007C4030" w:rsidP="00E8357E"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En este sentido, modernizar a la sociedad venezolana, para los inversionistas estadounidenses, tiene como parámetro referencial su tierra de origen. De cara al estatus conseguido por parte de Estados Unidos luego de la Primera y de la Segunda Guerra Mundial (esta última con un balance mucho más favorable en términos de influencia y posicionamiento global para los norteamericanos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00EE2077" w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>en sus negocios en el exterior), las banderas del capitalismo y el libre comercio sirvieron tanto como referencia de su estilo de negocios como de proyección del poder del Estado fuera de sus fronteras. De esta manera, invertir en el exterior, especialmente en Venezuela, implicó, no siempre de forma consiente, desarrollar negocios bajo los parámetros de aquellos que tenían lugar en Estados Unidos, bajo relaciones de poder similares, así como roles sociales y condiciones básicas.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="2CF809D9" w14:textId="77777777" w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00E8357E" w:rsidRDefault="007C4030" w:rsidP="00E8357E"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Tal como se observa en un anuncio publicitario de la empresa </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Republic Steel Corporation</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de la revista Selecciones del </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Reader’s Digest</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E8357E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en su edición latinoamericana de octubre de 1943, del esfuerzo conjunto durante la Segunda Guerra Mundial, para las clases medias latinoamericanas, especialmente venezolanas, el proyecto de modernizar al país en alianza con Estados Unidos podía representar un salto cualitativo de calidad. No era solamente una cuestión de comprar artículos de línea blanca, sino una oportunidad de cambio importante: </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="429E8507" w14:textId="77777777" w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00850392" w:rsidRDefault="007C4030" w:rsidP="00850392"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="708"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="5662240D" w14:textId="6B7D0DD8" w:rsidR="007C4030" w:rsidRDefault="007C4030" w:rsidP="00850392"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:keepNext w:val="0"/><w:keepLines w:val="0"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:before="0"/><w:ind w:left="851" w:right="851" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr><w:t>¡Mire, señora, la casa que tendrá tras la Victoria! / He aquí la cocina de mañana. Mírela bien, que es el símbolo de la elegancia, la limpieza y la comodidad que caracterizarán la casa de usted cuando se gane la guerra (…) Pero esa nueva era no vendrá sino después de la victoria, y para obtenerla es necesario que los países de América se unan en un esfuerzo supremo para exterminar cuanto antes las fuerzas de la tiranía y del vandalismo.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="24"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="3788FFFF" w14:textId="77777777" w:rsidR="00850392" w:rsidRPr="00850392" w:rsidRDefault="00850392" w:rsidP="00850392"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="708"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="44FCAB07" w14:textId="2F08A432" w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00850392" w:rsidRDefault="007C4030" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Este proyecto de país moderno puede entenderse como la construcción en América Latina del </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>American way of life</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, el paradigma que reafirmaba todo lo que las inversiones con Estados Unidos podían generar en términos de cambios sociales (consumo, competencia, libertad, ascenso social, entre otros), y que se había venido reforzando a partir de la </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Política del Buen Vecino</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> del presidente estadounidense Franklin D. Roosevelt. En ese contexto, Nelson Rockefeller había tenido un papel estratégico</w:t></w:r><w:r w:rsidR="003B56C2" w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> a través de su cargo como </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C2668E" w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>coordinador de la OIAA</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="003B56C2" w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> ya que proyectaba la oferta estadounidense para América Latina</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F903A1" w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en términos favorables</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Por lo tanto, no resulta extraño que, una vez superada la amenaza bélica y abandonado su trabajo como miembro del Departamento de Estado, Nelson Rockefeller haya logrado con éxito desarrollar una serie de inversiones y, al mismo tiempo, haya podido constituir sociedades con empresarios </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F903A1" w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>latinoamericanos</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="30988A06" w14:textId="4EDB8667" w:rsidR="001C1862" w:rsidRDefault="001C1862" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Con respecto a Venezuela, después de la guerra tendrá lugar una alianza estratégica entre el gobierno nacional y los empresarios estadounidenses en la etapa conocida como Trienio Adeco (1945-1948). De l</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F903A1" w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>os vínculos</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> entre el presidente Rómulo Betancourt y el empresario Nelson Rockefeller se comienza a construir un proyecto de económico que procuraría acelerar la modernización de la sociedad venezolana, bajo el parámetro liberal, en donde el Estado fungiría como gran promotor y director de las inversiones. Así lo manifiesta Betancourt cuando afirma: </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="56BFED4A" w14:textId="77777777" w:rsidR="002546FE" w:rsidRPr="00850392" w:rsidRDefault="002546FE" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="66F3DC8C" w14:textId="77777777" w:rsidR="001C1862" w:rsidRDefault="001C1862" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:spacing w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="3460D4EE" w14:textId="76E0AEE5" w:rsidR="001C1862" w:rsidRPr="00850392" w:rsidRDefault="001C1862" w:rsidP="00850392"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:keepNext w:val="0"/><w:keepLines w:val="0"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:before="0"/><w:ind w:left="851" w:right="851" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00850392"><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Los gobernantes venezolanos de 1946 estábamos -y estamos- convencidos de que nuestro país no puede saltar la etapa de desarrollo capitalista de su economía. El estadio que atravesamos reclamaba una transformación nacional-revolucionaria y no una ajustada a modelos socialistas, o comunistas. El problema planteado no era el de solicitar riqueza sino de producirla, permanente y nacional, porque la existente en el país actualmente es, en forma substancial, perecedera y manipulada por consorcios extranjeros.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="25"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="3DFD1196" w14:textId="77777777" w:rsidR="001C1862" w:rsidRPr="00C67E9D" w:rsidRDefault="001C1862" w:rsidP="00C67E9D"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:keepNext w:val="0"/><w:keepLines w:val="0"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:before="0"/><w:ind w:left="851" w:right="851" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="1D916417" w14:textId="586C9644" w:rsidR="007C4030" w:rsidRDefault="00B01F63" w:rsidP="00C67E9D"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">De esta manera </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">inicia </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>luego de 1945</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> la promesa que fue vendida a través de la propaganda política en tiempos de guerra: desde su concepción y financiamiento por parte de la OIAA, ahora en tiempos de paz</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Estados Unidos debía honrar la promesa de una modernización con pocos traumas a través de la construcción del </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>American Way of Live</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F66DC7" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Así lo ratifica Nelson Rockefeller en sus declaraciones a la prensa en Caracas en 1946 cuando afirmaba que “</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F66DC7" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>los esfuerzos hechos por las naciones unidas para ganar la guerra, deben ahora traducirse en la consecución de un mayor bienestar para todos los pueblos, haciendo posible por el mutuo intercambio y ya (sic) ayuda recíproca que el hombre de todas las latitudes disponga de alimentos suficientes y de otros bienes esenciales a su subsistencia normal</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F66DC7" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.”</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F66DC7" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="26"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="1F45B4D2" w14:textId="32FF318F" w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="00C67E9D" w:rsidRDefault="007C4030" w:rsidP="00C67E9D"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Luego de la guerra, una de las primeras preocupaciones era la organización de los diversos </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00974A95" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>negocios</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> que habían sido concebidos por la OIAA. Es así como, a la cabeza de este proyecto modernizador hemisférico se mantuvo a la Corporación Internacional de Economía Básica (IBEC, en sus siglas en inglés), una organización compuesta por capital privado, fundada en 1941, y que se centraría en “</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>mejorar las ‘economías básicas’ de las naciones menos desarrolladas mediante la reducción de los precios de los alimentos, la construcción de viviendas sólidas, la movilización de ahorros y el fomento de la industrialización</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”. La base de esta experiencia era hacer “</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>que el negocio fuera rentable y sustentable, y alentar a otros, especialmente a los nacionales, a establecer negocios competitivos y así establecer un efecto de desarrollo ‘multiplicador’</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="27"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="211E4B57" w14:textId="066FA086" w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="00C67E9D" w:rsidRDefault="00B01F63" w:rsidP="00C67E9D"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>E</w:t></w:r><w:r w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">ste proyecto inicial </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00A87501" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">de inversiones en América Latina que Rockefeller había concebido </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00946C44" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>durante la década se apoyó desde 1946 en la</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> labor</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00946C44" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Asociación Americana Internacional para el Desarrollo Social y Económico (AIA en sus siglas en inglés)</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, la cual serviría como órgano asesor en término de estudios de las condiciones de los países aliados y de la viabilidad de los negocios. Un año después</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0062359A" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> sus representantes llegaron a Venezuela </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">para hacer un diagnóstico de las condiciones del aparato productivo nacional y las oportunidades de emprendimiento. De los hallazgos de la AIA, especialmente del trabajo realizado por la químico y economista estadounidense Louise Stanley titulado </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Report and Recommendations on Nutrition and Social Service Studies in Venezuela and Brazil</w:t></w:r><w:r w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, se puede concluir que </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="223D17F5" w14:textId="77777777" w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="00C67E9D" w:rsidRDefault="009B45E1" w:rsidP="00C67E9D"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:keepNext w:val="0"/><w:keepLines w:val="0"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:before="0"/><w:ind w:left="851" w:right="851" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="1CCCD332" w14:textId="77777777" w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="00C67E9D" w:rsidRDefault="009B45E1" w:rsidP="00C67E9D"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:keepNext w:val="0"/><w:keepLines w:val="0"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:before="0"/><w:ind w:left="851" w:right="851" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr><w:t>La situación alimentaria en Venezuela es incuestionablemente mala: hay un suministro insuficiente de todos los alimentos y especialmente de ciertos alimentos esenciales de alto valor nutritivo, productos lácteos, huevos y verduras. Éstos suelen recomendarse para la producción local debido a su forma voluminosa y a su naturaleza perecedera. Suponiendo una distribución media de los alimentos, lo que dista mucho de ser el caso, el suministro per cápita no proporcionaría una dieta adecuada a la población.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C67E9D"><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="28"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="5D18F28F" w14:textId="77777777" w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="00C67E9D" w:rsidRDefault="009B45E1" w:rsidP="00C67E9D"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:keepNext w:val="0"/><w:keepLines w:val="0"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:before="0"/><w:ind w:left="851" w:right="851" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="70BA41A2" w14:textId="5732DCA0" w:rsidR="00D952E9" w:rsidRPr="008D1B43" w:rsidRDefault="0062359A" w:rsidP="008D1B43"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El trabajo preliminar de la AIA sirvió como base para las actividades futuras de Nelson Rockefeller en la IBEC. En Venezuela, considerando la</w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> magnitud</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> del proyecto que se tenía en ciernes, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">se creó una empresa </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>subsidiaria: la Corporación Venezolana de Economía Básica (VBEC, en sus siglas en inglés)</w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, compuesta por inversión extranjera y nacional</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. De acuerdo con Rómulo Betancourt, para la creación de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>esta filial</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, la Creole Petroleum Corporation otorgó $8 millones de dólares, la Royal Dutch-Shell, $ 4.2 millones, y la Mene Grande Oil Company contribuyó con $ 3 millones</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="29"/></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. La base de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">estas actividades estaba sustentada en la </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">creación de empresas centradas en la </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">producción </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>y distribución de alimentos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">: </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>PESCA</w:t></w:r><w:r w:rsidR="009B45E1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (1948)</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, encargada</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de conservar, distribuir y vender </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>pescado</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007C4030" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>; CADA</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (1948), centrada en la venta y </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>comercio</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de alimentos; </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>SILSA</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (194</w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>6</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>),</w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>dedicada a la producción de lácteos y sus derivados</w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, así como su similar INLACA (1949), netamente de inversión privada y</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> C.A. INVEGA (1948), </w:t></w:r><w:r w:rsidR="004D6B33" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">también privada, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">cuyas principales actividades fueron la cría de ganado y la venta de carne y </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009078F1" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>cueros.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005C0D67" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="30588BDE" w14:textId="07E12EBB" w:rsidR="00D86CC8" w:rsidRPr="008D1B43" w:rsidRDefault="00D952E9" w:rsidP="008D1B43"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>A finales de 1947, después de las primeras operaciones, los representantes de Rockefeller en el país tenían razones para evaluar de forma optimista los avances alcanzados, especialmente por la labor del empresario John Camp, miembro de VBEC en Venezuela y uno de los principales contactos en el país. A nivel general, su desempeño generó una “</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>espléndida reacción de logro y progreso</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (…) </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>hacia la puesta en marcha de las operaciones</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”. Sin embargo, a lo largo de los meses sucesivos resultó claro para los empresarios que era necesario realizar algunos ajustes para no perder de vista cuáles eran los verdaderos objetivos, especialmente porque en el papel la alianza entre “</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>VBEC - Venezuela tiene el punto de vista gubernamental más que el empresarial, lo que se refleja en una actitud poco realista hacia los gastos de personal, salarios y gastos en general</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="30"/></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7F784BA1" w14:textId="6894034D" w:rsidR="002546FE" w:rsidRDefault="00002579" w:rsidP="008D1B43"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Derivado de ello, el proyecto de transformar a Venezuela no siempre fue tan expedito como había sido considerado por sus protagonistas. Las dificultades llevaron a Rockefeller a </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00974A95" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>hacer cambios estratégicos, con una visión más pragmática y menos idealista de los negocios</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00105A6E" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>A lo largo de las décadas sucesivas, si bien las actividades fueron rentables para los inversionistas de ambas nacional</w:t></w:r><w:r w:rsidR="008D26D2" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>idad</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00105A6E" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">es, quedó claro que no siempre las relaciones entre los empresarios trajeron los resultados esperados, considerando las particularidades del negocio y las condiciones de la economía </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00105A6E" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">nacional. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001B66E5" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">De ahí que la modernización a la que se aspiraba tuvo que </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00CE3AF8" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>ser vista a través de un lente más realista luego del optimismo de los primeros años de la Guerra Fría</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001B66E5" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="1366C4AE" w14:textId="0F8A9541" w:rsidR="008D1B43" w:rsidRDefault="002546FE" w:rsidP="002546FE"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="0BC69A0D" w14:textId="62FB4655" w:rsidR="00E2024C" w:rsidRPr="008D1B43" w:rsidRDefault="0062359A" w:rsidP="008D1B43"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="1"/></w:numPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="0" w:firstLine="0"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="9" w:name="_Toc208403991"/><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Una modernización agridulce</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="9"/></w:p><w:p w14:paraId="4D3B0EE8" w14:textId="216B98AF" w:rsidR="00320720" w:rsidRPr="008D1B43" w:rsidRDefault="00686B24" w:rsidP="008D1B43"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El proyecto de transformación de las bases de la sociedad venez</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C67D65" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>olana a través de la cooperación con los capitales estadounidenses podía parecer atractivo en el papel, sin embargo, en la práctica resultó un esfuerzo retador. Si bien existía la voluntad de hacer negocios, aspecto</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00036238" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C67D65" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>que se evidencia tanto en las declaraciones públicas de sus protagonistas</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00036238" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C67D65" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> como en los proyectos y en la práctica del día a día, a la postre no siempre se lograron concretar los objetivos inicialmente planificados. En el balance general, el desempeño de las empresas creadas demuestra cómo, para poder gerenciar un </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00036238" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>negocio</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C67D65" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de esta envergadura en Venezuela, se requiere, además de los conocimientos teóricos, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00320720" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>la experiencia que proporciona la práctica en el mercado nacional</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00036238" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7D938381" w14:textId="2B174C4D" w:rsidR="0060261C" w:rsidRPr="008D1B43" w:rsidRDefault="00AA7194" w:rsidP="008D1B43"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Cuando se hace un balance general</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00036238" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> se puede comprender que inicialmente</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C67D65" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> los negocios</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00036238" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en Venezuela</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C67D65" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> entre empresarios de diversas nacionalidades se mostraron más difíciles de lo que se había considerado, en parte por las diferencias idiosincráticas de los actores involucrados</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00036238" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Por un lado, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Esto pasa por la comprensión de la historia de América Latina y el papel que Estados Unidos había desempeñado en el pasado, especialmente en lo que tiene que ver con las intervenciones y guerras libradas a lo largo de Centroamérica y el Caribe, alterand</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0060261C" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>o el estatus y proyectando sus inversiones y presencia al sur del continente.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00036238" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Por otro lado, entender la forma en cómo en Venezuela se hacían los negocios no siempre fue el punto fuerte de los extranjeros. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0060261C" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="49157CF6" w14:textId="4DA415D7" w:rsidR="00686B24" w:rsidRPr="00A17146" w:rsidRDefault="0060261C" w:rsidP="00A17146"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Es por ello que, derivado de la preocupación de la influencia de los</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA7CF8" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> empresarios</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> extranjeros en el país, en </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>el Boletín de la Cámara de Comercio de Caracas</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> se publica un comentario sobre el peso financiero en la economía venezolana de los capitales foráneos, especialmente de cara al rol de la empresa IBEC en el país, ya que “</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Es trascendental que la organización sea netamente venezolana. Hemos vivido siempre dentro de una economía colonial o semi-colonial y depende mucho la superación definitiva de esa larga etapa de nuestra vida económica del valor y seguridad que despleguemos en nosotros mismos</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="31"/></w:r><w:r w:rsidR="0058375A" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Esta dinámica hacía apremiante la necesidad de concretar alianzas entre los empresarios de ambas </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00484E07" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">nacionalidades y considerar estas </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00484E07" w:rsidRPr="008D1B43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">iniciativas como un primer paso para un rol cada vez más protagónico de los venezolanos en detrimento de los extranjeros. Visto desde esta perspectiva, el proyecto desarrollado por Nelson Rockefeller y la IBEC debía fungir como una plataforma económica, no como un fin en sí mismo. </w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="02F26797" w14:textId="5600C3D4" w:rsidR="00B01C97" w:rsidRPr="00A17146" w:rsidRDefault="00966014" w:rsidP="00A17146"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>En la gestión empresarial resultaba apremiante el conocimiento de la dinámica económica y política venezolana en aras de garantizar el éxito esperado. Hombres como William Coles, amigo de Nelson Rockefeller desde sus tiempos en la universidad de Dartmouth, resultó una figura estratégica en el país</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0068493D" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> para los fines del proyecto de inversiones</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. No solo como abogado, sino también como el gerente del Hotel Ávila, en funcionamiento desde 1942 y con el reconocimiento de ser una de las primeras obras de Rockefeller en el país; director del Daily Journal, órgano de difusión </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0068493D" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>de información bilingüe más importante de Venezuela y</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> presidente de la Cámara de Comercio Americana</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0068493D" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Coles se definiría como “</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0068493D" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>casi un venezolano</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0068493D" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0068493D" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="32"/></w:r><w:r w:rsidR="0068493D" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, luego de pasar más de tres décadas en el país como representante de Nelson Rockefeller.  Esa trayectoria le permitió construir una reputación ante el gobierno y los inversionistas estadounidenses</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DF53AB" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> que al mismo tiempo fue de la mano con un proceso de adaptación. De manera específica, durante el gobierno de la Junta Militar, los empresarios extranjeros asumieron el reto de emprender con los venezolanos, aprendiendo a conocer incluso sus estilos gerenciales y cómo el proceso de toma de decisiones de sus contrapartes estaba definido no por las líneas estratégicas de sus proyectos sino por la experiencia y adaptación a la realidad en el día a día.  En otras palabras, las particularidades de la economía venezolana y del comportamiento del mercado nacional llevaron, en más de una ocasión, a aplicar ajustes a las ideas inicialmente concebidas. En la óptica de los estadounidenses, estos cambios circunstanciales no siempre eran bien recibidos e implicaron</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0019165E" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, ocasionalmente,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DF53AB" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> ciertas desavenencias entre los diversos accionistas. En este contexto, el papel de William Coles fue estratégico, precisamente por la construcción del vínculo entre los diversos actores involucrados, lo cual a la postre fue vital para la continuidad de las inversiones en Venezuela, incluso a pesar de los inconvenientes</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DF53AB" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="33"/></w:r><w:r w:rsidR="00DF53AB" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">.   </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DF53AB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="54E77000" w14:textId="20D311DD" w:rsidR="00B01C97" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="00325DDA" w:rsidP="00CF260E"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>A nivel de la gerencia general, los sinsabores de la gestión estadounidense resultaron evidentes ya desde inicios de la década de 1950. No todas las empresas que había proyectado Rockefeller en el sector de alimentario lograron generar ingresos de la forma en cómo se había concebido. Tal es el caso de la Productora Agropecuaria Compañía Anónima (PACA)</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, a través de la cual se invirtió dinero para dinamizar la cría de ganado y </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA7CF8" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>la</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> producción agrícola, incluso a partir de la compra de maquinaria, haciendo estudios de cruces de especies e introducción de nuevas especies animales para mejorar los rendimientos en la producción de carne y leche. Sin embargo, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA7CF8" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>a finales de la década de 1940,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> la producción de ganado venezolano </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA7CF8" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>se vio afectada por</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> epidemias y desastres naturales, sobre todo inundaciones, que afectaron el rendimiento</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="34"/></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Como consecuencia de ello, los ganaderos presionaron para que el gobierno venezolano les otorgara créditos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="35"/></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> y creara fondos para investigaciones científicas</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="36"/></w:r><w:r w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00A17146"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> que los ayudaran a subsanar dichas dificultades.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="56EF2334" w14:textId="64054BD8" w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="006743F1" w:rsidP="00CF260E"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>De la misma manera, PACA tuvo que hacer frente a ciertas reacciones por parte de los dueños de haciendas y hatos, especialmente en el centro del país, para los cuales la presencia de los capitales estadounidenses no era vista como algo favorable, sino como una amenaza para la estabilidad de las ganancias de los venezolanos. Así se refiere William Coles en una misiva en la que menciona que corrían informaciones sobre que “</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>la empresa echaba a los agricultores locales de la propiedad, invadía cementerios, destruía santuarios y despojaba a la gente de sus hogares</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="37"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Junto con ello, también se evidenciaron algunas protestas de trabajadores de PACA, quienes demandaban mejores condiciones laborales. Darlene Rivas reseña que, en la negociación con los empleados, Nelson Rockefeller intentó mantener condiciones que resultaban más o menos equiparables a aquellas de las haciendas circundantes</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="38"/></w:r><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, aunque en la práctica las relaciones con los empleados fueron un reto importante.  </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="5A2FAC17" w14:textId="22E12179" w:rsidR="005753A5" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="006743F1" w:rsidP="00CF260E"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">Con el paso del tiempo, resultó evidente que el rendimiento de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00AA6162" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">PACA </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009A3038" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>no rindió los frutos que se había</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0025419F" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>n</w:t></w:r><w:r w:rsidR="009A3038" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> proyectado. En alguna medida, lo mismo sucedió con Pesquerías Caribe Compañía Anónima (PESCA), empresa centrada en el comercio </w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C29CF" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>de pescado</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0025419F" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> con un capital inicial de un millón de dólares</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0025419F" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="39"/></w:r><w:r w:rsidR="003C29CF" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, un rubro fundamental para la sociedad venezolana, especialmente por el bajo nivel </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007E737A" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>de proteínas ingerido por los habitantes.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0025419F" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Para el desarrollo de los negocios, los empresarios concibieron dos líneas de acción importantes: la construcción de una flota mercante</w:t></w:r><w:r w:rsidR="004002CE" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> y</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005753A5" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0025419F" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>el incremento de la producción de hielo para la conservación del pescado</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0025419F" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="40"/></w:r><w:r w:rsidR="005753A5" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, de manera de mejorar las condiciones generales de trabajo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E461B8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="41"/></w:r><w:r w:rsidR="00E461B8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Si bien </w:t></w:r><w:r w:rsidR="004002CE" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">inicialmente </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E461B8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>s</w:t></w:r><w:r w:rsidR="004002CE" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>onaba</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E461B8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> atractivo, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="004002CE" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>en el día a día</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E461B8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> no siempre se lograron los objetivos planteados con los márgenes de ganancia esperados, especialmente porque los pescadores beneficiarios, en diversas ocasiones, no cumplieron con los acuerdos fijados con los inversionistas de PESCA para mejorar sus embarcaciones, sino que muchos de ellos se dedicaron a actividades de contrabando</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E461B8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="42"/></w:r><w:r w:rsidR="00E461B8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7235F7FB" w14:textId="7D165E1A" w:rsidR="00451431" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="00CD1781" w:rsidP="00CF260E"><w:pPr><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En el proceso de producción y venta de pescado, la empresa tuvo que hacer frente a las ciertas reacciones como consecuencia del incremento del precio del producto en el mercado, el cual se hizo evidente en el editorial del periodista Federico Pacheco Soublette en donde afirma que el dinero y las inversiones de Rockefeller terminaban </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001353A8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">beneficiando a los extranjeros y, al mismo </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005415F5" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>era la oferta</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001353A8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001353A8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>menos barata para el cliente</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001353A8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>”</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001353A8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="43"/></w:r><w:r w:rsidR="00E841C0" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Junto con ello, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00451431" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>resultó retador para PESCA las relaciones entre el personal de la empresa, conformado por individuos venezolanos y estadounidenses (de Florida en su gran mayoría)</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00451431" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:vertAlign w:val="superscript"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="44"/></w:r><w:r w:rsidR="00451431" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, especialmente por todo lo que implicaban las cuestiones idiomáticas e idiosincráticas. En el papel, esta plantilla extranjera podía ser muy favorable para la producción, especialmente por su experiencia en el manejo de nuevas tecnologías. Sin </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00451431" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">embargo, en la práctica, la cooperación entre los trabajadores de ambas nacionalidades trajo más inconvenientes que aciertos. El propio Nelson Rockefeller resumió la situación en los siguientes términos: </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="1B7757F0" w14:textId="77777777" w:rsidR="00451431" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="00451431" w:rsidP="00CF260E"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:keepNext w:val="0"/><w:keepLines w:val="0"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:before="0"/><w:ind w:left="851" w:right="851" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="4C75607D" w14:textId="589C4E1C" w:rsidR="00451431" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="00451431" w:rsidP="00CF260E"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:keepNext w:val="0"/><w:keepLines w:val="0"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:before="0"/><w:ind w:left="851" w:right="851" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr><w:t>“Intentamos imponer métodos estadounidenses en una situación local y, aunque no estuvieran adaptados a la población local, que no lo estaban, lo que es más grave, no estaban adaptados a los peces locales, de modo que obtuvimos el resentimiento y la resistencia de la población y no atrajimos a los peces.”</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr><w:footnoteReference w:id="45"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7F6D805A" w14:textId="55EB8CCA" w:rsidR="00EB6772" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="00EB6772" w:rsidP="00CF260E"><w:pPr><w:pStyle w:val="TtuloTDC"/><w:keepNext w:val="0"/><w:keepLines w:val="0"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:spacing w:before="0"/><w:ind w:left="851" w:right="851" w:firstLine="0"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="nfasis"/><w:sz w:val="22"/></w:rPr></w:pPr></w:p><w:p w14:paraId="183228B8" w14:textId="669345EA" w:rsidR="003808F9" w:rsidRDefault="00EB6772" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">De las inversiones de Rockefeller, el rendimiento de empresas como INLACA, CADA, e INVEGA demuestra que a lo largo de los años el </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005113D6" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">desempeño </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>tuvo sus altos y bajos. Sin embargo, no puede dejarse de lado que la mayoría de las dificultades</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00EE377F" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en las inversiones venezolanas vinieron dadas por la falta de conocimiento de la realidad nacional y del estilo de los hombres de negocios venezolanos. De ahí que resulta aleccionador para un gerente, tanto en el pasado como en el presente, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00FE4AB8" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>el conocimiento de la sociedad</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0020412A" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, así como de los valores y pautas de conducta de su gente. Modernizar un país es una tarea retadora, pero intentarlo hacer de espaldas a las condiciones de la sociedad que dará ese salto cualitativo, o que se espera que lo de, resulta no solo difícil sino ingenuo. En alguna medida, los empresarios estadounidenses consideraron que los elementos que definían el progreso eran recursos suficientes para impulsar el cambio. En la </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005415F5" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>realidad</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0020412A" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, el cambio no fue </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00680495" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">generalizado; el sabor agridulce de un proyecto construido a medias termina siendo una lección digna de recordar. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0020412A" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="3A5B95EC" w14:textId="645FCF05" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="003808F9" w:rsidP="003808F9"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="558CF1E5" w14:textId="166132AA" w:rsidR="00DF73C0" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00CF260E"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="284" w:hanging="284"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="10" w:name="_Toc208403992"/><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Conclusiones</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="10"/></w:p><w:p w14:paraId="07943FB4" w14:textId="680A3331" w:rsidR="00DC47DB" w:rsidRPr="00CF260E" w:rsidRDefault="00CE310C" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Concebir un proyecto para modernizar a la sociedad venezolana es una tarea encomiable y a la vez retadora.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00024E91" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Culminada la Segunda Guerra Mundial, Estados Unidos adquiere un estatus de potencia global que le permite ampliar la proyección de su influencia</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00120AF2" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> económica y social. En América Latina, Venezuela se convierte en un socio estratégico para re</w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C42B9" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">forzar lo que se define como el </w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C42B9" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>American way of live</w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C42B9" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, y de esta manera, se involucra con el beneplácito de la élite venezolana en u</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E87445" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">na iniciativa </w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C42B9" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>de inversiones en el país que s</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E87445" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">e pensaba </w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C42B9" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>que p</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E87445" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>odía</w:t></w:r><w:r w:rsidR="003C42B9" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> marcar la diferencia en términos de producción, consumo y reconfiguración de roles sociales concordantes con el modelo norteamericano. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DC47DB" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Dentro de ello</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, pensar en la posibilidad de establecer alianzas estables entre los inversionistas venezolanos y estadounidenses </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DC47DB" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">podía considerarse atractiva, pero necesariamente debía apelarse a la cordura para ser lograble. La élite venezolana consideraba los negocios con los empresarios norteamericanos una oportunidad para vincularse con las redes comerciales en otros sectores no petroleros, así como acceder a maquinaria y oportunidades de aliados, créditos y mercados de mayor envergadura que podían representar una diferencia. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E87445" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Sin embargo, e</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005A5C70" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">l capital por sí solo no </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E87445" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>marcaría el paso a un país moderno</w:t></w:r><w:r w:rsidR="005A5C70" w:rsidRPr="00CF260E"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, era necesaria la vocación de querer desarrollar negocios rentables. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="14814836" w14:textId="774C45FF" w:rsidR="00DF73C0" w:rsidRPr="00322915" w:rsidRDefault="00DC47DB" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">La influencia de los capitales extranjeros en la primera mitad del siglo XX en el país se incrementó gracias al desarrollo de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006B1814" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>emprendimientos en</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001F7935" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> hidrocarburos</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">.  </w:t></w:r><w:r w:rsidR="007430A7" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Si bien el petróleo fue un negocio que le permitió a Venezuela dar un salto cualitativo, el proyecto de modernizar al país debía </w:t></w:r><w:r w:rsidR="005045F8" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">apoyarse en inversiones en otras áreas de la economía, especialmente aquellas identificadas como estratégicas: la producción y distribución de alimentos. Este sería el primer paso para </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006B1814" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">transformar las condiciones de Venezuela, iniciando, en teoría, una nueva etapa en su historia. Para los empresarios extranjeros, la posibilidad de invertir en un país con el que ya había hecho negocios de otra naturaleza y contar con el beneplácito de la élite nacional facilitaba el proceso. Para los hombres de gobierno, este proyecto podía ser estratégico para su desempeño político y la construcción de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E87445" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>sus</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006B1814" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> bases del poder en el país. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="6FA6C14B" w14:textId="788D38A0" w:rsidR="000C0B21" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00DF73C0" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>La coyuntura de la Segunda Guerra Mundial puso en perspectiva las actividades de los empresarios estadounidenses en América Latina. La necesidad de contrarrestar la influencia de los regímenes fascistas en la región, paralel</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F10B25" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>a</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> al trabajo hemisférico de construir relaciones armónicas con las repúblicas latinoamericanas en el contexto de la Política del Buen Vecino fue determinante</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002B3528" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> para el proyecto guiado por la Oficina de Coordinación de Asuntos Interamericanos</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002B3528" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> La gerencia de Nelson Rockefeller y la construcción de unas líneas estratégicas de acción que incluían cooperación cultural e inversiones en diversos sectores fueron un primer ensayo para el </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C232B4" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>plan</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002B3528" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> que el empresario estadounidense desarrollaría a título personal en países como Venezuela y Brasil una vez terminada la guerra. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00560300" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">En el caso del primero, la trayectoria de los inversionistas estadounidenses y el interés en la profundización de los contactos permitió el inicio de los emprendimientos posteriores. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7217ADB3" w14:textId="3C764837" w:rsidR="00EF0D91" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00662026" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">El desarrollo de las inversiones estadounidenses fue interpretado de formas diversas por los venezolanos. En términos de la élite política y económica, su presencia y negocios sería importante para el financiamiento del proyecto de modernización de la sociedad, gracias a la experiencia, contactos, capital y auctoritas que los extranjeros portarían, empezando por Nelson Rockefeller. Pero esa no fue una percepción generalizada. Ciertos sectores observaban en esta presencia un indicio de la vocación imperialista estadounidense reconfigurada en </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00EF0D91" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>tiempos de la Guerra Fría. A pesar de las resistencias, los proyectos económicos desarrollados por Nelson Rockefeller, y su alianza con los empresarios venezolanos, fueron la tarjeta de presentación de lo que el capital estadounidense podía representar para la economía venezolana.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="70530670" w14:textId="0969E74B" w:rsidR="00966014" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00EF0D91" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">A lo largo del tiempo, los contrastes entre los empresarios </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00544244" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">de ambas nacionalidades fueron un aspecto que incidió en el rendimiento de los negocios. Resultó evidente que </w:t></w:r><w:r w:rsidR="001221AC" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">falta de conocimiento de las </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00CA13D6" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>características</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001221AC" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> del mercado venezolano pudo incidir</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00CA13D6" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, tal como se evidencia en el caso de las empresas PACA y PESCA. De la misma manera, los diversos estilos gerenciales entre venezolanos, acostumbrados a tomar decisiones improvisadas cuando la realidad cambiante afecta el negocio, y los estadounidenses, más dados a seguir planes generales con una limitada capacidad para los ajustes sobre la marcha, afect</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00EA1369" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>aron</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00CA13D6" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> el desempeño de los proyectos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="653C8DB6" w14:textId="18DD7492" w:rsidR="00BB7196" w:rsidRDefault="00CA13D6" w:rsidP="00322915"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">Construir una sociedad moderna no sucede de la noche a la mañana. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E92ABE" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Sin embargo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E53D2D" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E92ABE" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> la semilla plantada a través de la alianza entre inversionistas venezolanos y estadounidenses en las primeras décadas de la Guerra Fría potenció el proceso de crecimiento del empresariado venezolano y de los negocios en el país. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E53D2D" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>D</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E92ABE" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">e esta experiencia, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00512EC1" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Venezuela continuará</w:t></w:r><w:r w:rsidR="001133CD" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> en las siguientes décadas por</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00512EC1" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> una senda de crecimiento económico y de transformaciones políticas y sociales</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00577069" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, ahora en épocas de democracia, en donde el propósito de crear un país moderno no será </w:t></w:r><w:r w:rsidR="009B3114" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>una aspiración</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00577069" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> sino una necesidad para los diversos sectores de la sociedad</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00512EC1" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="02CDC9AD" w14:textId="77777777" w:rsidR="00BB7196" w:rsidRDefault="00BB7196"><w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:br w:type="page"/></w:r></w:p><w:p w14:paraId="65355602" w14:textId="66EC4843" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00B01C97" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:pStyle w:val="Ttulo1"/><w:suppressAutoHyphens/><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="200" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="284" w:hanging="284"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="11" w:name="_Toc208403993"/><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="auto"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Bibliografía</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="11"/></w:p><w:p w14:paraId="140ACFF5" w14:textId="611CF572" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="009B3114" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:pStyle w:val="Prrafodelista"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="2"/></w:numPr><w:spacing w:after="0" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709" w:hanging="284"/><w:outlineLvl w:val="1"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="12" w:name="_Toc208403994"/><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Fuentes primarias</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="12"/></w:p><w:p w14:paraId="7DD8954F" w14:textId="369AC103" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="13" w:name="_Hlk168917265"/><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Archivo </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">del </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Ministerio de Relaciones Exteriores, Caracas, Venezuela.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="78E4F773" w14:textId="77777777" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Franklin D. Roosevelt Library, Nueva York (NY), Estados Unidos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="02F5EB72" w14:textId="77777777" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>National Archives and Records Service, Washington D.C., Estados Unidos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="2F5620D9" w14:textId="77777777" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Office of the Historian, Department of State, Washington D.C., Estados Unidos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="1BEABE22" w14:textId="0C817646" w:rsidR="00AA7926" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00AA7926"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Rockefeller Archive Center, papers of Nelson Rockefeller, Tarrytown, NY, Estados Unidos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="705F284A" w14:textId="72996AA2" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:pStyle w:val="Prrafodelista"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="2"/></w:numPr><w:spacing w:after="0" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709" w:hanging="284"/><w:outlineLvl w:val="1"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="14" w:name="_Toc208403995"/><w:bookmarkStart w:id="15" w:name="_Hlk168917310"/><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Documentos oficiales y recopilaciones documentales</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="14"/></w:p><w:bookmarkEnd w:id="15"/><w:p w14:paraId="5559F020" w14:textId="5B5940C3" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00AA7926" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00AA7926"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Boletín de la Cámara de Comercio de Caracas</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Caracas, Venezuela.</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="13"/></w:p><w:p w14:paraId="765DE545" w14:textId="2FCDD263" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:pStyle w:val="Prrafodelista"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="2"/></w:numPr><w:spacing w:after="0" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709" w:hanging="284"/><w:outlineLvl w:val="1"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="16" w:name="_Toc208403996"/><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Prensa</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="16"/></w:p><w:p w14:paraId="0B318C9E" w14:textId="77777777" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El Heraldo,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Caracas, Venezuela.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="06EC4951" w14:textId="77777777" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>El Nacional</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Caracas, Venezuela.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="31C55994" w14:textId="77777777" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Fortune Magazine</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Nueva York, Estados Unidos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="7B0A6298" w14:textId="77777777" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>La Esfera</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Caracas, Venezuela.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="58756DA2" w14:textId="77777777" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The New York Times</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Nueva York, Estados Unidos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="2BFBC8FA" w14:textId="77777777" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The New Yorker</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Nueva York, Estados Unidos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="3E0AE5B1" w14:textId="32770C68" w:rsidR="00AA7926" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00AA7926"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Time Magazine</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Nueva York, Estados Unidos.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="54DD0D7F" w14:textId="72D3C1BA" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00BB7196" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00BB7196"><w:pPr><w:pStyle w:val="Prrafodelista"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="2"/></w:numPr><w:spacing w:after="0" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709" w:hanging="284"/><w:outlineLvl w:val="1"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="17" w:name="_Toc208403997"/><w:r w:rsidRPr="00BB7196"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Libros y revistas especializadas</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="17"/></w:p><w:p w14:paraId="38D694AC" w14:textId="089FA0C7" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00884507"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Betancourt, Rómulo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Venezuela, política y petróleo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Academia de Ciencias Políticas y Sociales</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Caracas:</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Universidad Católica Andrés Bello y Fundación Rómulo Betancourt</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F16517" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Sexta edición, 2007.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="1B126A3F" w14:textId="6C767BF9" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00884507"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t>Blasier, Cole</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The Hovering Giant: U.S. Responses to Revolutionary Change in Latin América</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> University of Pittsburgh Press, 1976.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="2C82AB9C" w14:textId="6244206F" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="006E1731"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Coles, William F</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Jottings</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Arranged for publication by Eleanor Coles, s.f.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="2BFE4668" w14:textId="15CEAA99" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00884507"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Glik, Sol</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>“Sueños para después de la guerra: la promesa del American Way of Life para América Latina (1940-1945)”, en Cristian Ferrer González y Joel Sans Molas (coord.)</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Fronteras Contemporáneas. Identidades, pueblos, mujeres y poder</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Actas del V Encuentro de Jóvenes Investigadores en Historia Contemporánea</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>V</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>olumen 2</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Barcelona (España): </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Departament d’Història Moderna i Contemporània de la Universitat Autònoma de Barcelona</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>2017</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="54DFC93D" w14:textId="3036E31E" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00884507"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>McConahay, Mary Jo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The Tango War. The struggle for the hearts, minds and riches of Latin America during World War II</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. New York:</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> St. Martin’s Press, 2018.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="2838119D" w14:textId="63D91D87" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="006E1731"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Mobilia Diotaiuti, Esther</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “Nelson Rockefeller y el hemisferio: Los negocios y la gestión pública durante la Segunda Guerra Mundial (1940-1942)”</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Cuadernos GEVEU</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, Mérida (Venezuela),</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Universidad de Los Andes</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>2022</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">), </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId9" w:history="1"><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>http://www.saber.ula.ve/handle/123456789/48268</w:t></w:r></w:hyperlink><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (consultado el 12 de febrero de 202</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00044CB5" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>3</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>).</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="10529CBE" w14:textId="6B7CF65F" w:rsidR="00DA5B16" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00DA5B16" w:rsidP="00884507"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Pike, Frederick B. FDR’s </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Good Neighbor Policy. Sixty Year of Generally Gentle Chaos</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Austin: University of Texas Press, 2010.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="0A086F75" w14:textId="23124E4D" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="006E1731"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Polanco Alcántara, Tomás, Simón Alberto Consalvi y Edgardo Mondolfi Gudat</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Venezuela y Estados Unidos a través de dos siglos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Caracas:</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Venamcham,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>2000.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="28A227BA" w14:textId="6FDAD772" w:rsidR="00EA293A" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00EA293A" w:rsidP="00884507"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Rangel, Carlos. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Del buen salvaje al buen revolucionario. Mitos y realidades de América Latina</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Caracas: Libros de Monte Ávila, 1976.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="00A8908F" w14:textId="27274581" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00884507" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00884507"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Rankin, Monica</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “The United States in El Oro: The OCIAA and the Diplomacy of Emergency Rehabilitation during WWII”</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The Latin Americanist</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00884507"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>, junio de 2019, pp. 163-188.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="5DBE6223" w14:textId="5378044C" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00D9191D"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Rivas Darlene</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Missionary Capitalist</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Chapel Hill: </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The University of North Carolina Press, 2002.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="6BC7CEA7" w14:textId="05E763F3" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00D9191D"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:lastRenderedPageBreak/><w:t xml:space="preserve">Romero, Carlos A., “Venezuela y Estados Unidos: unas relaciones complejas”, Pedro Cunill Grau (coord.), </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>GeoVenezuela</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Caracas: </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Fundación Empresas Polar, 2007</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00480DAB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="3ED3E18F" w14:textId="1F117804" w:rsidR="00CE759C" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidRDefault="00633D79" w:rsidP="00D9191D"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Spiller, John. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The United States, 1763-2001</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Londres: Routledge, 2005. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="68A21F76" w14:textId="57ECB1A3" w:rsidR="00CE759C" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidRDefault="00CE759C" w:rsidP="00D9191D"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Stokes. Doug y Michael Cox. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>US Foreign Policy</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. Londres: OPU Oxford, 2012.</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="0D9902FD" w14:textId="12810505" w:rsidR="00AA7926" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidRDefault="00DA5B16" w:rsidP="00AA7926"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Wood, Bryce.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> La política del buen vecino</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Austin: Unión Tipográfica Editorial Hispano Americana, 1967. </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="6D417DBA" w14:textId="57125D08" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00D9191D"><w:pPr><w:pStyle w:val="Prrafodelista"/><w:numPr><w:ilvl w:val="0"/><w:numId w:val="2"/></w:numPr><w:spacing w:after="0" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="709" w:hanging="284"/><w:outlineLvl w:val="1"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:bookmarkStart w:id="18" w:name="_Toc208403998"/><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Documentos digitales</w:t></w:r><w:bookmarkEnd w:id="18"/><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Bookman Old Style"/><w:bCs/><w:i/><w:iCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="04812D81" w14:textId="5C2A67F2" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00D9191D"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Foreign Relations of the United States</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, Diplomatic Papers, 1940, The American Republics, Volume V, Document, 435, June 12th 1940. </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId10" w:history="1"><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1940v05/d435</w:t></w:r></w:hyperlink><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>. (Consultado e</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>l 17 de enero de 2022</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>).</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="6ABB54C0" w14:textId="3C4FF5BA" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00D9191D"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>Foreign Relations of the United States</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, Diplomatic Papers, 1940, The American Republics, Volume V, Document, 437, June 15th 1940. </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId11" w:history="1"><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1940v05/d437</w:t></w:r></w:hyperlink><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>(Consultado el 17 de enero de 2022).</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="674A398C" w14:textId="34BE117D" w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidRDefault="00AC5067" w:rsidP="00D9191D"><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:line="360" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="709"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“International Basic Economy Corporation (IBEC) records”, en DIMES.ROCHARCH.ORG, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>The Online Collection and Catalog of Rockefeller Archive Center</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId12" w:history="1"><w:r w:rsidR="002D54AB" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>https://dimes.rockarch.org/collections/PM8C27JgYRkXRJ843Tk9Lg</w:t></w:r></w:hyperlink><w:r w:rsidR="00A705AA" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond" w:cs="Times New Roman"/><w:bCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">(Consultado el </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00642AAA" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>30</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00642AAA" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>junio</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de 202</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00642AAA" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>1</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="00D9191D"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond" w:eastAsia="font303" w:hAnsi="Adobe Garamond"/><w:bCs/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><w:t>).</w:t></w:r></w:p><w:sectPr w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00D9191D" w:rsidSect="00066907"><w:headerReference w:type="default" r:id="rId13"/><w:footerReference w:type="default" r:id="rId14"/><w:headerReference w:type="first" r:id="rId15"/><w:footerReference w:type="first" r:id="rId16"/><w:pgSz w:w="11906" w:h="16838"/><w:pgMar w:top="1418" w:right="1701" w:bottom="1418" w:left="1701" w:header="709" w:footer="709" w:gutter="0"/><w:pgNumType w:start="128"/><w:cols w:space="708"/><w:titlePg/><w:docGrid w:linePitch="360"/></w:sectPr></w:body></w:document></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/footer2.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.footer+xml"><pkg:xmlData><w:ftr xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:cx="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2014/chartex" xmlns:cx1="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2015/9/8/chartex" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape" mc:Ignorable="w14 w15 w16se wp14"><w:p w14:paraId="14C427C9" w14:textId="0673BEB0" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="003F7112" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="1992"/></w:tabs><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="003F7112"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:anchor distT="0" distB="0" distL="114300" distR="114300" simplePos="0" relativeHeight="251663360" behindDoc="0" locked="0" layoutInCell="1" allowOverlap="1" wp14:anchorId="44371566" wp14:editId="0D9CAE49"><wp:simplePos x="0" y="0"/><wp:positionH relativeFrom="margin"><wp:posOffset>100965</wp:posOffset></wp:positionH><wp:positionV relativeFrom="page"><wp:posOffset>10067925</wp:posOffset></wp:positionV><wp:extent cx="5612130" cy="466725"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="0" b="9525"/><wp:wrapNone/><wp:docPr id="4" name="Rectángulo 2"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvSpPr><a:spLocks noChangeArrowheads="1"/></wps:cNvSpPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="5612130" cy="466725"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="rect"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln><a:noFill/></a:ln></wps:spPr><wps:txbx><w:txbxContent><w:p w14:paraId="09B7C6E8" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="000C1EB9" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="142"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000C1EB9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Montalbán N.º </w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>66</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="6A5675F0" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="003F7112" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="142"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000C1EB9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Semestre </w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>Julio – Diciembre 2025</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="11F77938" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="000C1EB9" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="142"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000C1EB9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>ISSN: 0252-9076</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="5DF20493" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="003F7112" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="142"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr></w:p></w:txbxContent></wps:txbx><wps:bodyPr rot="0" vert="horz" wrap="square" lIns="91440" tIns="0" rIns="91440" bIns="45720" anchor="t" anchorCtr="0" upright="1"><a:noAutofit/></wps:bodyPr></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic><wp14:sizeRelH relativeFrom="margin"><wp14:pctWidth>100000</wp14:pctWidth></wp14:sizeRelH><wp14:sizeRelV relativeFrom="bottomMargin"><wp14:pctHeight>0</wp14:pctHeight></wp14:sizeRelV></wp:anchor></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:rect w14:anchorId="44371566" id="Rectángulo 2" o:spid="_x0000_s1028" style="position:absolute;margin-left:7.95pt;margin-top:792.75pt;width:441.9pt;height:36.75pt;z-index:251663360;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-width-percent:1000;mso-height-percent:0;mso-wrap-distance-left:9pt;mso-wrap-distance-top:0;mso-wrap-distance-right:9pt;mso-wrap-distance-bottom:0;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:margin;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:page;mso-width-percent:1000;mso-height-percent:0;mso-width-relative:margin;mso-height-relative:bottom-margin-area;v-text-anchor:top" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQD0NAWb9QEAALsDAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysU1GO0zAQ/UfiDpb/aZqQdiFqulrtahHS&#xA;AisWDuA6TmKReMzYaVJuw1n2YoydtuzCH+LH8ozHz++9GW8up75je4VOgyl5ulhypoyESpum5F+/&#xA;3L56w5nzwlSiA6NKflCOX25fvtiMtlAZtNBVChmBGFeMtuSt97ZIEidb1Qu3AKsMHdaAvfAUYpNU&#xA;KEZC77skWy7XyQhYWQSpnKPszXzItxG/rpX0n+raKc+6khM3H1eM6y6syXYjigaFbbU80hD/wKIX&#xA;2tCjZ6gb4QUbUP8F1WuJ4KD2Cwl9AnWtpYoaSE26/EPNQyusilrIHGfPNrn/Bys/7u+R6arkOWdG&#xA;9NSiz2Ta40/TDB2wLBg0WldQ3YO9xyDR2TuQ3xwzcN0K06grRBhbJSqilYb65NmFEDi6ynbjB6gI&#xA;XwweoldTjX0AJBfYFFtyOLdETZ5JSq7WaZa+ps5JOsvX64tsFZ8Qxem2ReffKehZ2JQciX1EF/s7&#xA;5wMbUZxKwmMGbnXXxbZ35lmCCkMmsg+EZ+F+2k1HD3ZQHUgHwjxFNPW0aQF/cDbSBJXcfR8EKs66&#xA;94a8eJvmeRi5GNAGn2Z3MchXFxmdCCMJpuT+tL3284gOFnXT0itplGTgiryrdZQVfJ0ZHTnThES1&#xA;x2kOI/g0jlW//9z2FwAAAP//AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhAHZX/eTfAAAADAEAAA8AAABkcnMvZG93&#xA;bnJldi54bWxMjzFPwzAQhXck/oN1SGzUSVFKEuJUCKkbCyEDoxubOGCfI9ttAr+e6wTT6d09vfte&#xA;s1+dZWcd4uRRQL7JgGkcvJpwFNC/He5KYDFJVNJ61AK+dYR9e33VyFr5BV/1uUsjoxCMtRRgUppr&#xA;zuNgtJNx42eNdPvwwclEMoxcBblQuLN8m2U77uSE9MHIWT8bPXx1JydgPCz5T5eHnuP2/XO9N3k/&#xA;v1ghbm/Wp0dgSa/pzwwXfEKHlpiO/oQqMku6qMh5mWVRACNHWVUPwI602hVVBrxt+P8S7S8AAAD/&#xA;/wMAUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhALaDOJL+AAAA4QEAABMAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAFtDb250ZW50&#xA;X1R5cGVzXS54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEAOP0h/9YAAACUAQAACwAAAAAAAAAAAAAAAAAvAQAA&#xA;X3JlbHMvLnJlbHNQSwECLQAUAAYACAAAACEA9DQFm/UBAAC7AwAADgAAAAAAAAAAAAAAAAAuAgAA&#xA;ZHJzL2Uyb0RvYy54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEAdlf95N8AAAAMAQAADwAAAAAAAAAAAAAAAABP&#xA;BAAAZHJzL2Rvd25yZXYueG1sUEsFBgAAAAAEAAQA8wAAAFsFAAAAAA==&#xA;" filled="f" stroked="f"><v:textbox inset=",0"><w:txbxContent><w:p w14:paraId="09B7C6E8" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="000C1EB9" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="142"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000C1EB9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Montalbán N.º </w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>66</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="6A5675F0" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="003F7112" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="142"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000C1EB9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Semestre </w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>Julio – Diciembre 2025</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="11F77938" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="000C1EB9" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="142"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000C1EB9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>ISSN: 0252-9076</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="5DF20493" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="003F7112" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="142"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr></w:p></w:txbxContent></v:textbox><w10:wrap anchorx="margin" anchory="page"/></v:rect></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r><w:r w:rsidRPr="003F7112"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wpg"><w:drawing><wp:anchor distT="0" distB="0" distL="114300" distR="114300" simplePos="0" relativeHeight="251664384" behindDoc="0" locked="0" layoutInCell="1" allowOverlap="1" wp14:anchorId="04A74BB7" wp14:editId="5BCDC7EE"><wp:simplePos x="0" y="0"/><wp:positionH relativeFrom="rightMargin"><wp:align>left</wp:align></wp:positionH><wp:positionV relativeFrom="page"><wp:align>bottom</wp:align></wp:positionV><wp:extent cx="36830" cy="658495"/><wp:effectExtent l="19050" t="0" r="1270" b="2540"/><wp:wrapNone/><wp:docPr id="5" name="Grupo 3"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup"><wpg:wgp><wpg:cNvGrpSpPr><a:grpSpLocks/></wpg:cNvGrpSpPr><wpg:grpSpPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="36830" cy="658495"/><a:chOff x="2820" y="4935"/><a:chExt cx="60" cy="1320"/></a:xfrm></wpg:grpSpPr><wps:wsp><wps:cNvPr id="6" name="Autoforma 2"/><wps:cNvCnPr><a:cxnSpLocks noChangeShapeType="1"/></wps:cNvCnPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="2820" y="4935"/><a:ext cx="0" cy="1320"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="straightConnector1"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln w="38100" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:sysClr val="windowText" lastClr="000000"><a:shade val="95000"/><a:satMod val="105000"/></a:sysClr></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:headEnd/><a:tailEnd/></a:ln><a:effectLst/></wps:spPr><wps:bodyPr/></wps:wsp><wps:wsp><wps:cNvPr id="7" name="Autoforma 3"/><wps:cNvCnPr><a:cxnSpLocks noChangeShapeType="1"/></wps:cNvCnPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="2880" y="4935"/><a:ext cx="0" cy="1320"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="straightConnector1"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln w="38100" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:sysClr val="windowText" lastClr="000000"><a:shade val="95000"/><a:satMod val="105000"/></a:sysClr></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:headEnd/><a:tailEnd/></a:ln><a:effectLst/></wps:spPr><wps:bodyPr/></wps:wsp></wpg:wgp></a:graphicData></a:graphic><wp14:sizeRelH relativeFrom="page"><wp14:pctWidth>0</wp14:pctWidth></wp14:sizeRelH><wp14:sizeRelV relativeFrom="bottomMargin"><wp14:pctHeight>78000</wp14:pctHeight></wp14:sizeRelV></wp:anchor></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:group w14:anchorId="0E5B6C55" id="Grupo 3" o:spid="_x0000_s1026" style="position:absolute;margin-left:0;margin-top:0;width:2.9pt;height:51.85pt;z-index:251664384;mso-height-percent:780;mso-position-horizontal:left;mso-position-horizontal-relative:right-margin-area;mso-position-vertical:bottom;mso-position-vertical-relative:page;mso-height-percent:780;mso-height-relative:bottom-margin-area" coordorigin="2820,4935" coordsize="60,1320" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQBf4fzemgIAANwHAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWzsVU1vGyEQvVfqf0Dcm/Xaseusso4qJ/El&#xA;bS0l/QETYD9UFhBgr/3vO8DaSZ1WlVK1vXQPK2CYx8ybN3B5tesk2QrrWq1Kmp+NKBGKad6quqRf&#xA;Hm7fzSlxHhQHqZUo6V44erV4++ayN4UY60ZLLixBEOWK3pS08d4UWeZYIzpwZ9oIhcZK2w48Tm2d&#xA;cQs9oncyG49Gs6zXlhurmXAOV6+TkS4iflUJ5j9XlROeyJJibD7+bfw/hn+2uISitmCalg1hwCui&#xA;6KBVeOgR6ho8kI1tX0B1LbPa6cqfMd1luqpaJmIOmE0+OslmZfXGxFzqoq/NkSak9oSnV8OyT9u1&#xA;JS0v6ZQSBR2WaGU3RpNJoKY3dYE7Vtbcm7VN+eHwTrOvDs3ZqT3M67SZPPYfNUc42HgdqdlVtgsQ&#xA;mDTZxQrsjxUQO08YLk5m8wmWiaFlNp2fX0xTgViDVQxO4/kYzWg9v5gcbTeD82zwzCe4KYQHRToz&#xA;xjnEFZJCqbknNt3vsXnfgBGxSC5wNbA5O7D5AdOP8iXjxGjctVSJTrZTA51E6WUDqhYR72FvkLo8&#xA;ZhHiReDkEiYOa/FLen/A1IHkn9EEhbHOr4TuSBiU1HkLbd34pVYKO0nbPBYStnfOJ34PDqGuSt+2&#xA;UuI6FFKRHos5z0fhLMC+riR4HHYGleZUTQnIGi8M5m2EdFq2PLgHb7d3S2nJFrBnsdW57h8wdEok&#xA;OI8GFE38kmMDXKStF1NcTnpx4FF8aTkfHdZRDwk6SuO7I0Me1+Ca5BJNCakRwG8Uj1l5aGUaI5JU&#xA;IVQRr5iBjkNtksQeNd+vbaBpENxfUt77l8obevmZjKD4k8qbn/bof+X9Y+XFGxCfkKj84bkLb9Tz&#xA;eVTq06O8+AYAAP//AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhAA7Ahh7bAAAAAwEAAA8AAABkcnMvZG93bnJldi54&#xA;bWxMj0tPwzAQhO9I/Adrkbgg6vBGIU5V8TjQC7Tkwm0bb5OIeB3Fbmv667twgctKoxnNflNMk+vV&#xA;lsbQeTZwMclAEdfedtwYqD5ezu9BhYhssfdMBr4pwLQ8Piowt37HC9ouY6OkhEOOBtoYh1zrULfk&#xA;MEz8QCze2o8Oo8ix0XbEnZS7Xl9m2a122LF8aHGgx5bqr+XGGXifP79ePy1m+ypV87Q+e7P4uY/G&#xA;nJ6k2QOoSCn+heEHX9ChFKaV37ANqjcgQ+LvFe9GRqwkkl3dgS4L/Z+9PAAAAP//AwBQSwECLQAU&#xA;AAYACAAAACEAtoM4kv4AAADhAQAAEwAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnht&#xA;bFBLAQItABQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAAAAAAAAAAAAAAC8BAABfcmVscy8ucmVs&#xA;c1BLAQItABQABgAIAAAAIQBf4fzemgIAANwHAAAOAAAAAAAAAAAAAAAAAC4CAABkcnMvZTJvRG9j&#xA;LnhtbFBLAQItABQABgAIAAAAIQAOwIYe2wAAAAMBAAAPAAAAAAAAAAAAAAAAAPQEAABkcnMvZG93&#xA;bnJldi54bWxQSwUGAAAAAAQABADzAAAA/AUAAAAA&#xA;"><v:shapetype id="_x0000_t32" coordsize="21600,21600" o:spt="32" o:oned="t" path="m,l21600,21600e" filled="f"><v:path arrowok="t" fillok="f" o:connecttype="none"/><o:lock v:ext="edit" shapetype="t"/></v:shapetype><v:shape id="Autoforma 2" o:spid="_x0000_s1027" type="#_x0000_t32" style="position:absolute;left:2820;top:4935;width:0;height:1320;visibility:visible;mso-wrap-style:square" o:connectortype="straight" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQDb4fbL7gAAAIUBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbHyQz07DMAyH&#xA;70i8Q+QralM4IITa7kDhCAiNB7ASt43WOlEcyvb2pNu4IODoPz9/n1xv9vOkForiPDdwXVagiI23&#xA;jocG3rdPxR0oScgWJ8/UwIEENu3lRb09BBKV0ywNjCmFe63FjDSjlD4Q50nv44wpl3HQAc0OB9I3&#xA;VXWrjedEnIq03oC27qjHjympx31un0wiTQLq4bS4shrAECZnMGVTvbD9QSnOhDInjzsyuiBXWQP0&#xA;r4R18jfgnHvJr4nOknrFmJ5xzhraRtHWf3Kkpfz/yGo5S+H73hkquyhdjr3R8m2lj09svwAAAP//&#xA;AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhAFr0LFu/AAAAFQEAAAsAAABfcmVscy8ucmVsc2zPwWrDMAwG4Ptg72B0&#xA;X5TuUMaI01uh19I+gLGVxCy2jGSy9e1nemrHjpL4P0nD4SetZiPRyNnCruvBUPYcYp4tXC/Htw8w&#xA;Wl0ObuVMFm6kcBhfX4Yzra62kC6xqGlKVgtLreUTUf1CyWnHhXKbTCzJ1VbKjMX5LzcTvvf9HuXR&#xA;gPHJNKdgQU5hB+ZyK23zHztFL6w81c5zQp6m6P9TMfB3PtPWFCczVQtB9N4U2rp2HOA44NMz4y8A&#xA;AAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQANw2S6wQAAANoAAAAPAAAAZHJzL2Rvd25yZXYueG1sRI9LiwIx&#xA;EITvwv6H0AveNLMeREaj6DLCHvawPvDcTNp5pjNOojPurzeC4LGoqq+oxao3tbhR6wrLCr7GEQji&#xA;1OqCMwXHw3Y0A+E8ssbaMim4k4PV8mOwwFjbjnd02/tMBAi7GBXk3jexlC7NyaAb24Y4eGfbGvRB&#xA;tpnULXYBbmo5iaKpNFhwWMixoe+c0mp/NQrKXtqmuyTJb1aeqs0MXfX375QafvbrOQhPvX+HX+0f&#xA;rWAKzyvhBsjlAwAA//8DAFBLAQItABQABgAIAAAAIQDb4fbL7gAAAIUBAAATAAAAAAAAAAAAAAAA&#xA;AAAAAABbQ29udGVudF9UeXBlc10ueG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAFr0LFu/AAAAFQEAAAsAAAAA&#xA;AAAAAAAAAAAAHwEAAF9yZWxzLy5yZWxzUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAA3DZLrBAAAA2gAAAA8AAAAA&#xA;AAAAAAAAAAAABwIAAGRycy9kb3ducmV2LnhtbFBLBQYAAAAAAwADALcAAAD1AgAAAAA=&#xA;" strokeweight="3pt"/><v:shape id="Autoforma 3" o:spid="_x0000_s1028" type="#_x0000_t32" style="position:absolute;left:2880;top:4935;width:0;height:1320;visibility:visible;mso-wrap-style:square" o:connectortype="straight" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQDb4fbL7gAAAIUBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbHyQz07DMAyH&#xA;70i8Q+QralM4IITa7kDhCAiNB7ASt43WOlEcyvb2pNu4IODoPz9/n1xv9vOkForiPDdwXVagiI23&#xA;jocG3rdPxR0oScgWJ8/UwIEENu3lRb09BBKV0ywNjCmFe63FjDSjlD4Q50nv44wpl3HQAc0OB9I3&#xA;VXWrjedEnIq03oC27qjHjympx31un0wiTQLq4bS4shrAECZnMGVTvbD9QSnOhDInjzsyuiBXWQP0&#xA;r4R18jfgnHvJr4nOknrFmJ5xzhraRtHWf3Kkpfz/yGo5S+H73hkquyhdjr3R8m2lj09svwAAAP//&#xA;AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhAFr0LFu/AAAAFQEAAAsAAABfcmVscy8ucmVsc2zPwWrDMAwG4Ptg72B0&#xA;X5TuUMaI01uh19I+gLGVxCy2jGSy9e1nemrHjpL4P0nD4SetZiPRyNnCruvBUPYcYp4tXC/Htw8w&#xA;Wl0ObuVMFm6kcBhfX4Yzra62kC6xqGlKVgtLreUTUf1CyWnHhXKbTCzJ1VbKjMX5LzcTvvf9HuXR&#xA;gPHJNKdgQU5hB+ZyK23zHztFL6w81c5zQp6m6P9TMfB3PtPWFCczVQtB9N4U2rp2HOA44NMz4y8A&#xA;AAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQBij8EhwwAAANoAAAAPAAAAZHJzL2Rvd25yZXYueG1sRI9Ba8JA&#xA;FITvBf/D8oTe6sYeWonZiEoKHjxYWzw/ss8kJvs2Ztck+uu7hUKPw8x8wySr0TSip85VlhXMZxEI&#xA;4tzqigsF318fLwsQziNrbCyTgjs5WKWTpwRjbQf+pP7oCxEg7GJUUHrfxlK6vCSDbmZb4uCdbWfQ&#xA;B9kVUnc4BLhp5GsUvUmDFYeFElvalpTXx5tRcBmlbYdrlu2Ly6neLNDVh4dT6nk6rpcgPI3+P/zX&#xA;3mkF7/B7JdwAmf4AAAD//wMAUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhANvh9svuAAAAhQEAABMAAAAAAAAAAAAA&#xA;AAAAAAAAAFtDb250ZW50X1R5cGVzXS54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEAWvQsW78AAAAVAQAACwAA&#xA;AAAAAAAAAAAAAAAfAQAAX3JlbHMvLnJlbHNQSwECLQAUAAYACAAAACEAYo/BIcMAAADaAAAADwAA&#xA;AAAAAAAAAAAAAAAHAgAAZHJzL2Rvd25yZXYueG1sUEsFBgAAAAADAAMAtwAAAPcCAAAAAA==&#xA;" strokeweight="3pt"/><w10:wrap anchorx="margin" anchory="page"/></v:group></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r></w:p><w:p w14:paraId="3ACF7E37" w14:textId="51CED2A4" w:rsidR="00E96125" w:rsidRDefault="00E96125"><w:pPr><w:pStyle w:val="Piedepgina"/></w:pPr></w:p></w:ftr></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/header1.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.header+xml"><pkg:xmlData><w:hdr xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:cx="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2014/chartex" xmlns:cx1="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2015/9/8/chartex" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape" mc:Ignorable="w14 w15 w16se wp14"><w:p w14:paraId="4F15D404" w14:textId="3D209ECE" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="00342D77" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:spacing w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>El proyecto modernizador venezolano y las relaciones con Estados Unidos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00342D77"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>El caso del empresario Nelson Rockefeller (1938-1958)</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:i/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:inline distT="0" distB="0" distL="0" distR="0" wp14:anchorId="44B7E4E3" wp14:editId="5DD4A9B0"><wp:extent cx="5615940" cy="0"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="0" b="0"/><wp:docPr id="16" name="Conector recto 16"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvCnPr><a:cxnSpLocks/></wps:cNvCnPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm flipH="1" flipV="1"><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="5615940" cy="0"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="line"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln w="12700"><a:solidFill><a:sysClr val="windowText" lastClr="000000"><a:lumMod val="100000"/><a:lumOff val="0"/></a:sysClr></a:solidFill><a:miter lim="800000"/><a:headEnd/><a:tailEnd/></a:ln></wps:spPr><wps:bodyPr/></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic></wp:inline></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:line w14:anchorId="5FE0B591" id="Conector recto 16" o:spid="_x0000_s1026" style="flip:x y;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:char;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:line;mso-left-percent:-10001;mso-top-percent:-10001" from="0,0" to="442.2pt,0" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQAv7lvj7wEAAMoDAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysU8Fu2zAMvQ/YPwi6L3aCNeuMOD2k63bo&#xA;tgDtdmckORYmiYKkxM7fj5LTtN1uw3yQJZJ6JN+jVjejNeyoQtToWj6f1ZwpJ1Bqt2/5j8e7d9ec&#xA;xQROgkGnWn5Skd+s375ZDb5RC+zRSBUYgbjYDL7lfUq+qaooemUhztArR84Og4VEx7CvZICB0K2p&#xA;FnW9rAYM0gcUKkay3k5Ovi74XadE+t51USVmWk61pbKGsu7yWq1X0OwD+F6LcxnwD1VY0I6SXqBu&#xA;IQE7BP0XlNUiYMQuzQTaCrtOC1V6oG7m9R/dPPTgVemFyIn+QlP8f7Di23EbmJak3ZIzB5Y02pBS&#xA;ImFgIf8YOYilwceGgjduG3KfYnQP/h7Fr0i+6pUzH6In1N3wFSXhwSFhIWfsgmWd0f4LpeNl9zPv&#xA;MiBRwcaiy+miixoTE2S8Ws6vPr4n+cSTr4Img+WLPsT0WaFledNyo12mDBo43seUi3sOyWaHd9qY&#xA;IrtxbKD0iw91XW5ENFpmb46Lp7gxgR2BBofmTeLwSOVwZiAmclCN5SsXzcFSp1PsfDJPCQ6Wpm+y&#xA;l1GjWibcUtarfFYneghG25Zfv4DoFchPTha4BNpMe8Ix7sx7pnqSZ4fytA255SwBDUzJch7uPJEv&#xA;zyXq+QmufwMAAP//AwBQSwMEFAAGAAgAAAAhAJpyfXLaAAAAAgEAAA8AAABkcnMvZG93bnJldi54&#xA;bWxMj8FOwzAQRO9I/IO1SNyoA6pQSONUFYIcqnJoi9TrNl7iiHid2m4b+HpcLnAZaTSrmbflfLS9&#xA;OJEPnWMF95MMBHHjdMetgvft610OIkRkjb1jUvBFAebV9VWJhXZnXtNpE1uRSjgUqMDEOBRShsaQ&#xA;xTBxA3HKPpy3GJP1rdQez6nc9vIhyx6lxY7TgsGBng01n5ujVdA8reo3v32pjVusv3dLXNarw0Gp&#xA;25txMQMRaYx/x3DBT+hQJaa9O7IOoleQHom/mrI8n05B7C9WVqX8j179AAAA//8DAFBLAQItABQA&#xA;BgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAABbQ29udGVudF9UeXBlc10ueG1s&#xA;UEsBAi0AFAAGAAgAAAAhADj9If/WAAAAlAEAAAsAAAAAAAAAAAAAAAAALwEAAF9yZWxzLy5yZWxz&#xA;UEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAC/uW+PvAQAAygMAAA4AAAAAAAAAAAAAAAAALgIAAGRycy9lMm9Eb2Mu&#xA;eG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAJpyfXLaAAAAAgEAAA8AAAAAAAAAAAAAAAAASQQAAGRycy9kb3du&#xA;cmV2LnhtbFBLBQYAAAAABAAEAPMAAABQBQAAAAA=&#xA;" strokeweight="1pt"><v:stroke joinstyle="miter"/><o:lock v:ext="edit" shapetype="f"/><w10:anchorlock/></v:line></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r></w:p><w:p w14:paraId="1C2E6239" w14:textId="1D35222F" w:rsidR="00E96125" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:pStyle w:val="Encabezado"/><w:jc w:val="right"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00E96125"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr><w:t>Esther Mobilia Diotaiuti</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="1A6D1FD2" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:pStyle w:val="Encabezado"/><w:jc w:val="right"/></w:pPr></w:p></w:hdr></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/endnotes.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.endnotes+xml"><pkg:xmlData><w:endnotes xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:cx="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2014/chartex" xmlns:cx1="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2015/9/8/chartex" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape" mc:Ignorable="w14 w15 w16se wp14"><w:endnote w:type="separator" w:id="-1"><w:p w14:paraId="0B677A22" w14:textId="77777777" w:rsidR="003E2CB8" w:rsidRDefault="003E2CB8" w:rsidP="006E4E92"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:r><w:separator/></w:r></w:p></w:endnote><w:endnote w:type="continuationSeparator" w:id="0"><w:p w14:paraId="71F40F40" w14:textId="77777777" w:rsidR="003E2CB8" w:rsidRDefault="003E2CB8" w:rsidP="006E4E92"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:r><w:continuationSeparator/></w:r></w:p></w:endnote></w:endnotes></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/footnotes.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.footnotes+xml"><pkg:xmlData><w:footnotes xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:cx="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2014/chartex" xmlns:cx1="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2015/9/8/chartex" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape" mc:Ignorable="w14 w15 w16se wp14"><w:footnote w:type="separator" w:id="-1"><w:p w14:paraId="48CD084D" w14:textId="77777777" w:rsidR="003E2CB8" w:rsidRDefault="003E2CB8" w:rsidP="006E4E92"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:r><w:separator/></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:type="continuationSeparator" w:id="0"><w:p w14:paraId="0F27B88F" w14:textId="77777777" w:rsidR="003E2CB8" w:rsidRDefault="003E2CB8" w:rsidP="006E4E92"><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:r><w:continuationSeparator/></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="1"><w:p w14:paraId="163BB01F" w14:textId="3F09CD67" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00BD3678" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00825FDA"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00825FDA"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00825FDA"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00825FDA" w:rsidRPr="00825FDA"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00825FDA"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Doctora en Historia (UCAB). Actualmente es Directora de la Escuela</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> de Estudios Internacionales (F</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00816634"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:t>A</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00825FDA"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>CES, UCV). En el año 2021 obtuvo el Premio Rafael María Baralt por su investigación "Una mitra para el Estado. La personalidad histórica del arzobispo Silvestre Guevara y Lira (1836-1876)". Es autora de trabajos en el área de Historia de las Relaciones Internacionales.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="2"><w:p w14:paraId="1C81C991" w14:textId="6E7C8123" w:rsidR="0076269A" w:rsidRPr="00C7515A" w:rsidRDefault="0076269A" w:rsidP="00C7515A"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C7515A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Nos referimos a las tesis del aislacionismo estadounidense, de inspiración eurocéntrica, que intenta explicar el desempeño del Estado especialmente durante el siglo XIX hasta el inicio de la Primera Guerra Mundial. Para mayor información, Spiller, John. The United States, 1763-2001. Londres: Routledge, 2005. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000D7B4A" w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Stokes. Doug y Michael Cox. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000D7B4A" w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>US Foreign Policy</w:t></w:r><w:r w:rsidR="000D7B4A" w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. Londres: OPU Oxford, 2012</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00CE759C" w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="3"><w:p w14:paraId="6B745BA1" w14:textId="3EC7973E" w:rsidR="00EA293A" w:rsidRPr="00EA293A" w:rsidRDefault="00EA293A" w:rsidP="00C7515A"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C7515A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Rangel, Carlos. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Del buen salvaje al buen revolucionario</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. Mitos y realidades de América Latina. Caracas: Libros de Monte Ávila, 1976.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="4"><w:p w14:paraId="64C34599" w14:textId="697A6ECF" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00C7515A" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00C7515A"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C7515A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“Comercio de Venezuela con los Estados Unidos”, en </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Boletín de la Cámara de Comercio de Caracas</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, 1 de mayo de 1929, año XVII, número 186,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00044CB5" w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Caracas,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F16CF2" w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>4388.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="5"><w:p w14:paraId="1B91AE72" w14:textId="1D931FFC" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="008E6D94" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00C7515A"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C7515A"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“Creole Petroleum: business embassy”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00F7391F"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Fortune Magazine</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, vol. 39, núm 2, febrero de 1949, en </w:t></w:r><w:r w:rsidR="008E6D94" w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Betancourt, Rómulo. Venezuela, política y petróleo. Caracas: Academia de Ciencias Políticas y Sociales, Universidad Católica Andrés Bello y Fundación Rómulo Betancourt. Sexta edición, 2007,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F16CF2" w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C7515A"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>32.</w:t></w:r><w:r><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="6"><w:p w14:paraId="724DAB7B" w14:textId="36102285" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="000714A1" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000714A1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000714A1" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Urrutia, Claudio, “Apuntes sobre la industria petrolera en Venezuela y su influencia en la vida económica del país”, en </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Boletín de la Cámara de Comercio de Caracas</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, mayo de 1934, año XXIII, número 246, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00044CB5" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Caracas,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> 6147-6150.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="7"><w:p w14:paraId="1A1648B2" w14:textId="15D6146E" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="000714A1" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000714A1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000714A1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Una versión de este apartado y el siguiente fue publicada como un avance del proyecto de investigación bajo el título</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00044CB5" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Mobilia Diotaiuti, Esther,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Nelson Rockefeller y el hemisferio. Los negocios, y la gestión pública durante la Segunda Guerra Mundial (1940-1942)</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Cuadernos GEVEU, Ediciones GEVEU-ULA, Mérida, Venezuela</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00044CB5" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>2022</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00044CB5" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">), </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId1" w:history="1"><w:r w:rsidR="0061451E" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>http://www.saber.ula.ve/handle/123456789/48268</w:t></w:r></w:hyperlink><w:r w:rsidR="0061451E" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> (consultado el 12 de febrero de 2023).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="8"><w:p w14:paraId="3CA1A909" w14:textId="5E1F0BA1" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="000714A1" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000714A1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000714A1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>McConahay, Mary Jo</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0061451E" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> The Tango War. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>The struggle for the hearts, minds and riches of Latin America during World War II</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0061451E" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0061451E" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">New York: </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>St. Martin’s Press, 2018, 152.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="9"><w:p w14:paraId="20DE945D" w14:textId="31F11D2B" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="0089698C" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000714A1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000714A1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Durante el Desarrollo de la guerra el gobierno venezolano conocía sobre el desarrollo de actividades clandestinas de representantes del gobierno Nacionalsocialista Alemán en el país, convirtiéndose en un asunto a considerar: Antoni, Juan A., “Memorandum para el ciudadano SUPERINTENDENTE DE BANCOS, Caracas, 24 de noviembre de 1942, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Ministerio de Relaciones Exteriores (MRE),</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> República de Venezuela, Dirección Política, Año 1942, Caja 112, Tramo 18, Expediente 39, 1-11.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="10"><w:p w14:paraId="15EE8250" w14:textId="1EC496EF" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="000714A1" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000714A1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000714A1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Foreign Relations of the United States</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Diplomatic Papers, 1940, The American Republics, Volume V, Document, 435, June 12th 1940</w:t></w:r><w:r w:rsidR="007B1D12" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId2" w:history="1"><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1940v05/d435</w:t></w:r></w:hyperlink><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. (Consultado el 17 de enero de 2022).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="11"><w:p w14:paraId="7A09F852" w14:textId="241EBC58" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="000714A1" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000714A1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000714A1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Foreign Relations of the United States</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, Diplomatic Papers, 1940, The American Republics, Volume V, Document, 437, June 15th 1940. </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId3" w:history="1"><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1940v05/d437</w:t></w:r></w:hyperlink><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. (Consultado el 17 de enero de 2022).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="12"><w:p w14:paraId="29E88DAE" w14:textId="5E0AA040" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="000714A1" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000714A1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:bookmarkStart w:id="4" w:name="_Hlk96195263"/><w:r w:rsidR="000714A1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“Defense post goes to N. Rockefeller; to aid the President”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>The New York Times</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, August 17, 1940, p. 6,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId4" w:history="1"><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1940/08/17/112754354.html</w:t></w:r></w:hyperlink><w:bookmarkEnd w:id="4"/><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. (Consultado el 17 de enero de 2022).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="13"><w:p w14:paraId="67F43AF0" w14:textId="2CD99CD0" w:rsidR="008562E2" w:rsidRPr="000714A1" w:rsidRDefault="008562E2" w:rsidP="000714A1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000714A1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Para mayor información: Wood, Bryce. </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>La política del buen vecino</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DA5B16" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DA5B16" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Austin: Unión Tipográfica Editorial Hispano Americana, 1967. Pike, Frederick B. </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DA5B16" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>FDR’s Good Neighbor Policy. Sixty Year od Generally Gentle Chaos</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00DA5B16" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">. Austin: University of Texas Press, 2010. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="14"><w:p w14:paraId="532B3A92" w14:textId="1DC1FDFB" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00132423" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000714A1"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000714A1"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Draft No. 1 of Message to Congress Requesting Declaration of War (Day of Infamy Speech), </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Franklin D. Roosevelt Library</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, December 7, 1941, Significant Documents Collection</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId5" w:history="1"><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>http://www.fdrlibrary.marist.edu/_resources/images/sign/fdr_36.pdf</w:t></w:r></w:hyperlink><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="000714A1"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. (Consultado el 15 de febrero de 2022).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="15"><w:p w14:paraId="3C72D50C" w14:textId="56257FAE" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00BA0B40" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00BA0B40"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA0B40"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">La cita original es la siguiente: “to provide for the development of commercial and cultural relations between the American Republics and thereby to increase the solidarity of this Hemisphere and furthering the spirit of cooperation between the Americas in the interest of Hemisphere defense.” </w:t></w:r><w:bookmarkStart w:id="5" w:name="_Hlk96195317"/><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Hellman, Geoffrey T., “Profiles. Best Neighbor – I”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>The New Yorker</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, April 11, 1942, 23,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId6" w:history="1"><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>https://archives.newyorker.com/newyorker/1942-04-11/flipbook/022/</w:t></w:r></w:hyperlink><w:bookmarkEnd w:id="5"/><w:r w:rsidR="00783EF2" w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. (Consultado el 15 de febrero de 2022).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="16"><w:p w14:paraId="1C63F751" w14:textId="4718D0AE" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00BA0B40" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00BA0B40"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Para mayor información: Rankin, Monica</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00771011" w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “The United States in El Oro: The OCIAA and the Diplomacy of Emergency Rehabilitation during WWII”</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00771011" w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>The Latin Americanist</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00771011" w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> junio de 2019, 163-188.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="17"><w:p w14:paraId="3334A121" w14:textId="389148FE" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00900E8D" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00BA0B40"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:bookmarkStart w:id="6" w:name="_Hlk96195291"/><w:r w:rsidR="00BA0B40"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Records of the Office of Inter-American Affairs</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, National Archives and Records Service, General Service Administration, Inventory of Record Group 29, Edwin D. Anthony (comp.), Washington, 1973,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00080091" w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId7" w:history="1"><w:r w:rsidR="00080091" w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>https://www.archives.gov/files/research/foreign-policy/related-records/rg-229-inter-american-affairs.pdf</w:t></w:r></w:hyperlink><w:bookmarkEnd w:id="6"/><w:r w:rsidR="00080091" w:rsidRPr="00BA0B40"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. (Consultado el 2 de octubre de 2023).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="18"><w:p w14:paraId="131C4B81" w14:textId="19F869FB" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00C90C43" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00C90C43"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C90C43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Ibi</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00080091" w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>d.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, 5.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="19"><w:p w14:paraId="6DBD0519" w14:textId="12296D65" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00C90C43" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00C90C43"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C90C43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>La cita original es la siguiente: “these efforts have necessarily seemed in many instances, synthetic, opportunistic, and patronizing.” Hellman, Geoffrey T., op. cit. 26.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="20"><w:p w14:paraId="639373E4" w14:textId="31CAFD58" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00C90C43" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00C90C43"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C90C43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">La cita original es la siguiente: “The next good-will mission that arrives in Rio, Brazil will declare war on the United States.” </w:t></w:r><w:bookmarkStart w:id="7" w:name="_Hlk96195404"/><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“LATIN AMERICA: Army of Amateurs”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Time</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Monday, June 09, 1941</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00E555AD" w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId8" w:history="1"><w:r w:rsidR="00E555AD" w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>http://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,795331-1,00.html</w:t></w:r></w:hyperlink><w:bookmarkEnd w:id="7"/><w:r w:rsidR="00E555AD" w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. (Consultado el 19 de agosto de 2022).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="21"><w:p w14:paraId="0F3FAD9E" w14:textId="28C24987" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00C90C43" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00C90C43"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="subscript"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C90C43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Consalvi, Simón Alberto, “La relación Venezuela-Estados Unidos durante la primera mitad del siglo XX”, en Polanco Alcántara,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Tomás,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Simón Alberto Consalvi y Edgardo Mondolfi Gudat, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Venezuela y Estados Unidos a través de dos siglos</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00543722" w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">(Caracas: </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Venamcham</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00543722" w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, 2000),</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> pp. 248-249.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="22"><w:p w14:paraId="3BEE98B9" w14:textId="4A1AC0BC" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="002662F9" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00C90C43"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C90C43"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Romero, Carlos A., “Venezuela y Estados Unidos: unas relaciones complejas”, Pedro Cunill Grau (coord.), </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>GeoVenezuela</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00543722" w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">(Caracas: </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Fundación Empresas Polar, 2007</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00543722" w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>)</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C90C43"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, 401.</w:t></w:r><w:r><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="23"><w:p w14:paraId="5978E6A3" w14:textId="5BB40F9B" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00110B19" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00110B19"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00110B19"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Blasier, Cole</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00834523" w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>The Hovering Giant: U.S. Responses to Revolutionary Change in Latin</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> América </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00834523" w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>(</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>University of Pittsburgh Press, 1976</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00834523" w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>)</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, n.p., en Ídem.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00110B19"><w:rPr><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="24"><w:p w14:paraId="49F2E681" w14:textId="2033716E" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="00774DF2" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="00774DF2"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00774DF2"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Glik,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="00AC5067" w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Sol</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0089691F" w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> “Sueños para después de la guerra: la promesa del American Way of Life para América Latina (1940-1945)”, en Cristian Ferrer González y Joel Sans Molas (coord.), Fronteras </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Contemporáneas. Identidades, pueblos, mujeres y poder</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, Actas del V Encuentro de Jóvenes Investigadores en Historia Contemporánea, volumen 2, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0089691F" w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">(Barcelona, España: </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Departament d’Història Moderna i Contemporània de la Universitat Autònoma de Barcelona,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0089691F" w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>2017</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0089691F" w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>)</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, 690.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00774DF2"><w:rPr><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="25"><w:p w14:paraId="01D581C9" w14:textId="59B438F4" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="0023018C" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="0023018C"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0023018C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Betancourt, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="008E6D94" w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">op. cit., </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">348. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="26"><w:p w14:paraId="51D73777" w14:textId="3029563C" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="009F083E" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="0023018C"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0023018C"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“Ambicioso plan de fomento económico y social esbozo (sic) ayer a los periodistas el señor Nelson Rockefeller”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>La Esfera</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0023018C"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, 26 de enero de 1947, 20.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="27"><w:p w14:paraId="3D079B6D" w14:textId="2BCBFB0D" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="006C2505" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="006C2505"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“International Basic Economy Corporation (IBEC) records”, en </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">DIMES.ROCHARCH.ORG, The Online Collection and Catalog of Rockefeller Archive </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00F1015A" w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Center</w:t></w:r><w:r w:rsidR="004533DC" w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, </w:t></w:r><w:hyperlink r:id="rId9" w:history="1"><w:r w:rsidR="004533DC" w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>https://dimes.rockarch.org/collections/PM8C27JgYRkXRJ843Tk9Lg</w:t></w:r></w:hyperlink><w:r w:rsidR="004533DC" w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>. (Consultado el 30 de junio de 2021).</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="28"><w:p w14:paraId="78CED9B0" w14:textId="1D63CB0F" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="009F083E" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="006C2505"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006C2505"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">La cita original es la siguiente: “The food situation in Venezuela is unquestionably bad - there are inadequate supplies of all foods and especially of certain essential foods of high nutritive value, dairy products, eggs, and vegetables. These are usually recommended for local production because of their bulky form and perishable nature. Assuming an average distribution of foods, which is far from the case, the per capita supply would not furnish adequate diets for the population.” Stanley, Louise, “AIA, Report and Recommendations on Nutrition and Social Service Studies in Venezuela and Brazil”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Rockefeller Archive Center</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="006C2505"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Nelson A. Rockefeller personal papers, AIA-IBEC, Series B, AIA - Venezuela, 1947, Rockefeller, Nelson A. (Nelson Aldrich) (1908-1979), International Basic Economy Corporation, American International Association for Economic and Social Development, box 13, folder 137, 1.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="29"><w:p w14:paraId="5018A950" w14:textId="33EB03EE" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="000447C3" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000447C3"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000447C3"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000447C3"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000447C3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000447C3"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“Creole Petroleum: business Embassy”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000447C3"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Fortune</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="000447C3"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Nueva York, abril de 1949.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="30"><w:p w14:paraId="55B9E9AA" w14:textId="2D6D5C51" w:rsidR="002B13C3" w:rsidRPr="009F083E" w:rsidRDefault="002B13C3" w:rsidP="000447C3"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="000447C3"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="000447C3"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="000447C3"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="000447C3"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>La cita original es la siguiente: “splendid reaction of accomplishment and progress (…) towards getting the operations started.” “VBEC - Venezuela has the governmental point-of-view rather than the business, which is reflected in an unrealistic attitude towards personnel expenses, salaries, and expenditures in general.” “Personal and Confidential”, November 11, 1947, RAC, Nelson A. Rockefeller personal papers, AIA-IBEC, Series B, AIA - Alton, W. H., 1947-1949, Rockefeller, Nelson A. (Nelson Aldrich) (1908-1979), International Basic Economy Corporation, American International Association for Economic and Social Development, Box 1, Folder 3, 1.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="009F083E"><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/><w:color w:val="1F1F1F"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="FFFFFF"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="31"><w:p w14:paraId="26B65EEC" w14:textId="3977AB66" w:rsidR="0060261C" w:rsidRPr="00C920B9" w:rsidRDefault="0060261C" w:rsidP="00C920B9"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C920B9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“La industria del Hierro en Venezuela”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Boletín de la Cámara de Comercio de Caracas</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Mayo 1952, Año XXXVII, Número 462,</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006547EA" w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> Caracas,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> 13503.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">  </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="32"><w:p w14:paraId="0C6EB1E6" w14:textId="447C1D18" w:rsidR="0068493D" w:rsidRPr="00C920B9" w:rsidRDefault="0068493D" w:rsidP="00C920B9"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C920B9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Coles, William F, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Jottings</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Arranged for publication by Eleanor Coles, s.f.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="33"><w:p w14:paraId="1AC8D7AA" w14:textId="30BD2E8B" w:rsidR="00DF53AB" w:rsidRPr="00484799" w:rsidRDefault="00DF53AB" w:rsidP="00C920B9"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00C920B9"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Rivas Darlene</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006547EA" w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Missionary Capitalist</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006547EA" w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="006547EA" w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">(Chapel Hill: </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00D767A7" w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">The University of North Carolina Press, </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0019165E" w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>2002</w:t></w:r><w:r w:rsidR="006547EA" w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>)</w:t></w:r><w:r w:rsidR="0019165E" w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00C920B9"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> 115.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00484799"><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="34"><w:p w14:paraId="28AD47ED" w14:textId="6E10FC0B" w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00686890" w:rsidRDefault="006743F1" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="006547EA" w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Ibid.,</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> 120-121.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="35"><w:p w14:paraId="1AAD0BA4" w14:textId="6B787F44" w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00686890" w:rsidRDefault="006743F1" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“Imposiciones a los Ganaderos Para Darles Crédito”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>El Heraldo</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, Caracas, 1 de octubre de 1948, 4. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="36"><w:p w14:paraId="7BA4636C" w14:textId="1A4DED8B" w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00686890" w:rsidRDefault="006743F1" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“Investigaciones Agrícolas Internacionales Reciben Fondos Para 1949”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>El Heraldo</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Caracas, 4 de octubre de 1948, 10.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="37"><w:p w14:paraId="3663F0D3" w14:textId="095CD7D6" w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="008650CD" w:rsidRDefault="006743F1" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>La cita original es: “the company was throwing the local farmers off the property, invading graveyards, destroying shrines and depriving people of their homes.” Carta de Coles a Gates, 1 April, 1948, RAC, Broehl Papers, box 2, folder ops, 1948.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="38"><w:p w14:paraId="331A9FF3" w14:textId="6A0B419F" w:rsidR="006743F1" w:rsidRPr="00686890" w:rsidRDefault="006743F1" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/><w:t>R</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>ivas, op. cit., 121.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="39"><w:p w14:paraId="6F08DC52" w14:textId="3270EBA6" w:rsidR="0025419F" w:rsidRPr="00686890" w:rsidRDefault="0025419F" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">“Anuncios Económicos Venezuela”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>El Heraldo</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Caracas, 4 de diciembre de 1948, p. 3.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="40"><w:p w14:paraId="1F2BFBD2" w14:textId="77939C82" w:rsidR="0025419F" w:rsidRPr="00686890" w:rsidRDefault="0025419F" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Para mayor información: </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00D07D0D"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Rockefeller Archive Center</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Nelson A. Rockefeller personal papers, AIA-IBEC, Series B, IBEC - Dry Ice, 1947, Rockefeller, Nelson A. (Nelson Aldrich) (1908-1979), International Basic Economy Corporation, American International Association for Economic and Social Development, Box 11, Folder 110.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="41"><w:p w14:paraId="0E7A8544" w14:textId="78202600" w:rsidR="00E461B8" w:rsidRPr="00686890" w:rsidRDefault="00E461B8" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>“A Ocho y Cinco Bolívares Se Vende el Pescado en Margarita”, El Nacional, Caracas, 2 de mayo de 1949, 12.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="42"><w:p w14:paraId="0D574884" w14:textId="5C8E97A8" w:rsidR="00E461B8" w:rsidRPr="00686890" w:rsidRDefault="00E461B8" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidR="005753A5" w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Rivas, op. cit.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">, 125. </w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="43"><w:p w14:paraId="7C05E930" w14:textId="4AC3589A" w:rsidR="001353A8" w:rsidRPr="00686890" w:rsidRDefault="001353A8" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Pacheco Soublette, Federico, “Señor Rockefeller, Una Pregunta: ¿Por que (sic) pagamos tan caro el pescado?”, </w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00AE0B15"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:i/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>El Nacional</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>, Caracas, 5 de mayo de 1949, 1.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="44"><w:p w14:paraId="635BBE8E" w14:textId="2380530D" w:rsidR="00451431" w:rsidRPr="00451431" w:rsidRDefault="00451431" w:rsidP="00686890"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00686890"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="00686890"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>Carta de Stacy May a Mr. Francis W. Taylor, April 22, 1947, RAC, Nelson A. Rockefeller personal papers, AIA-IBEC, Series B, Rockefeller, Nelson A. (Nelson Aldrich) (1908-1979), International Basic Economy Corporation, American International Association for Economic and Social Development, Box 14, Folder 145.</w:t></w:r></w:p></w:footnote><w:footnote w:id="45"><w:p w14:paraId="4E036E21" w14:textId="118C25B6" w:rsidR="00451431" w:rsidRPr="0087024B" w:rsidRDefault="00451431" w:rsidP="0087024B"><w:pPr><w:pStyle w:val="Textonotapie"/><w:ind w:left="425" w:hanging="425"/><w:jc w:val="both"/><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="0087024B"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:footnoteRef/></w:r><w:r w:rsidRPr="0087024B"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r><w:r w:rsidR="0087024B" w:rsidRPr="0087024B"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/></w:rPr><w:tab/></w:r><w:r w:rsidRPr="0087024B"><w:rPr><w:rStyle w:val="Refdenotaalpie"/><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial MT" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Arial MT"/><w:kern w:val="2"/><w:vertAlign w:val="baseline"/></w:rPr><w:t>La cita original es la siguiente: “We tried to impose American methods on a local situation and even if they had not been adapted to the local people, which they weren’t, more seriously they weren’t adapted to the local fish, so that we got the resentment and resistance of the people and we didn’t attract the fish.” Carta de William Coles a Nelson A. Rockefeller, 4 April 1948, RAC, Broehl Papers, Box 2, Folder, Ops., en Rivas, op. cit., 124.</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="0087024B"><w:rPr><w:rFonts w:cstheme="minorHAnsi"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> </w:t></w:r></w:p></w:footnote></w:footnotes></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/_rels/footnotes.xml.rels" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.relationships+xml"><pkg:xmlData><Relationships xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships"><Relationship Id="rId8" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="http://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,795331-1,00.html" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId3" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1940v05/d437" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId7" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="https://www.archives.gov/files/research/foreign-policy/related-records/rg-229-inter-american-affairs.pdf" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId2" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1940v05/d435" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId1" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="http://www.saber.ula.ve/handle/123456789/48268" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId6" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="https://archives.newyorker.com/newyorker/1942-04-11/flipbook/022/" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId5" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="http://www.fdrlibrary.marist.edu/_resources/images/sign/fdr_36.pdf" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId4" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1940/08/17/112754354.html" TargetMode="External"/><Relationship Id="rId9" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/hyperlink" Target="https://dimes.rockarch.org/collections/PM8C27JgYRkXRJ843Tk9Lg" TargetMode="External"/></Relationships></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/header2.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.header+xml"><pkg:xmlData><w:hdr xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:cx="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2014/chartex" xmlns:cx1="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2015/9/8/chartex" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape" mc:Ignorable="w14 w15 w16se wp14"><w:p w14:paraId="1FBE53CB" w14:textId="0D9DCBB4" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="003F7112" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:spacing w:after="0"/><w:ind w:left="142"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="003F7112"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE" w:eastAsia="es-VE"/></w:rPr><mc:AlternateContent><mc:Choice Requires="wps"><w:drawing><wp:anchor distT="0" distB="0" distL="114298" distR="114298" simplePos="0" relativeHeight="251663872" behindDoc="0" locked="0" layoutInCell="1" allowOverlap="1" wp14:anchorId="5AAF31FA" wp14:editId="0E1D1DE3"><wp:simplePos x="0" y="0"/><wp:positionH relativeFrom="column"><wp:posOffset>-1</wp:posOffset></wp:positionH><wp:positionV relativeFrom="paragraph"><wp:posOffset>-635</wp:posOffset></wp:positionV><wp:extent cx="0" cy="339725"/><wp:effectExtent l="0" t="0" r="19050" b="3175"/><wp:wrapNone/><wp:docPr id="3" name="Conector recto 5"/><wp:cNvGraphicFramePr><a:graphicFrameLocks xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"/></wp:cNvGraphicFramePr><a:graphic xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main"><a:graphicData uri="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape"><wps:wsp><wps:cNvCnPr><a:cxnSpLocks/></wps:cNvCnPr><wps:spPr bwMode="auto"><a:xfrm><a:off x="0" y="0"/><a:ext cx="0" cy="339725"/></a:xfrm><a:prstGeom prst="line"><a:avLst/></a:prstGeom><a:noFill/><a:ln w="12700" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:sysClr val="windowText" lastClr="000000"/></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:miter lim="800000"/><a:headEnd/><a:tailEnd/></a:ln><a:effectLst/></wps:spPr><wps:bodyPr/></wps:wsp></a:graphicData></a:graphic><wp14:sizeRelH relativeFrom="page"><wp14:pctWidth>0</wp14:pctWidth></wp14:sizeRelH><wp14:sizeRelV relativeFrom="page"><wp14:pctHeight>0</wp14:pctHeight></wp14:sizeRelV></wp:anchor></w:drawing></mc:Choice><mc:Fallback><w:pict><v:line w14:anchorId="426F7907" id="Conector recto 5" o:spid="_x0000_s1026" style="position:absolute;z-index:251663872;visibility:visible;mso-wrap-style:square;mso-width-percent:0;mso-height-percent:0;mso-wrap-distance-left:3.17494mm;mso-wrap-distance-top:0;mso-wrap-distance-right:3.17494mm;mso-wrap-distance-bottom:0;mso-position-horizontal:absolute;mso-position-horizontal-relative:text;mso-position-vertical:absolute;mso-position-vertical-relative:text;mso-width-percent:0;mso-height-percent:0;mso-width-relative:page;mso-height-relative:page" from="0,-.05pt" to="0,26.7pt" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbJSRQU7DMBBF&#xA;90jcwfIWJU67QAgl6YK0S0CoHGBkTxKLZGx5TGhvj5O2G0SRWNoz/78nu9wcxkFMGNg6quQqL6RA&#xA;0s5Y6ir5vt9lD1JwBDIwOMJKHpHlpr69KfdHjyxSmriSfYz+USnWPY7AufNIadK6MEJMx9ApD/oD&#xA;OlTrorhX2lFEilmcO2RdNtjC5xDF9pCuTyYBB5bi6bQ4syoJ3g9WQ0ymaiLzg5KdCXlKLjvcW893&#xA;SUOqXwnz5DrgnHtJTxOsQfEKIT7DmDSUCaxw7Rqn8787ZsmRM9e2VmPeBN4uqYvTtW7jvijg9N/y&#xA;JsXecLq0q+WD6m8AAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQA4/SH/1gAAAJQBAAALAAAAX3JlbHMvLnJl&#xA;bHOkkMFqwzAMhu+DvYPRfXGawxijTi+j0GvpHsDYimMaW0Yy2fr2M4PBMnrbUb/Q94l/f/hMi1qR&#xA;JVI2sOt6UJgd+ZiDgffL8ekFlFSbvV0oo4EbChzGx4f9GRdb25HMsYhqlCwG5lrLq9biZkxWOiqY&#xA;22YiTra2kYMu1l1tQD30/bPm3wwYN0x18gb45AdQl1tp5j/sFB2T0FQ7R0nTNEV3j6o9feQzro1i&#xA;OWA14Fm+Q8a1a8+Bvu/d/dMb2JY5uiPbhG/ktn4cqGU/er3pcvwCAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAA&#xA;IQAuG1h68AEAAMYDAAAOAAAAZHJzL2Uyb0RvYy54bWysU02P0zAQvSPxHyzfabqtYJeo6R5alssC&#xA;lXb5AVPbaSxsj+XxNu2/Z+x+wMINkYNjz3he3pt5WdwfvBN7k8hi6OTNZCqFCQq1DbtOfn9+eHcn&#xA;BWUIGhwG08mjIXm/fPtmMcbWzHBAp00SDBKoHWMnh5xj2zSkBuOBJhhN4GSPyUPmY9o1OsHI6N41&#xA;s+n0QzNi0jGhMkQcXZ+Sclnx+96o/K3vyWThOsnccl1TXbdlbZYLaHcJ4mDVmQb8AwsPNvBHr1Br&#xA;yCBekv0LyluVkLDPE4W+wb63ylQNrOZm+oeapwGiqVq4ORSvbaL/B6u+7jdJWN3JuRQBPI9oxYNS&#xA;GZNI5SXelx6NkVq+ugqbVFSqQ3iKj6h+EOeaV8lyoMiY2/ELaoaDl4y1NYc++VLMosWhTuB4nYA5&#xA;ZKFOQcXR+fzj7ax+uIH2UhcT5c8GvSibTjobSm+ghf0j5cID2suVEg74YJ2r83VBjGzO2e2ULaCA&#xA;bdY7yLz1kYVT2EkBbsf+VTlVSEJndSkvQHSklUtiD2whdp7G8ZnpSuGAMidYQ31Km5jCq9LCZw00&#xA;nIpr6uQ4bzPb3lnfybtrNbSDAf0p6Eo6g3WnPaO6UJiYauiz2kujT8PZoj5uUqFQ4myWSuZs7OLG&#xA;38/11q/fb/kTAAD//wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQByXmfo2QAAAAIBAAAPAAAAZHJzL2Rvd25yZXYu&#xA;eG1sTI/BTsMwEETvSPyDtUjcWqeFVjTNpkIgeoIDpR+wSbZJwF6H2EkDX485wXE0o5k32W6yRo3c&#xA;+9YJwmKegGIpXdVKjXB8e5rdgfKBpCLjhBG+2MMuv7zIKK3cWV55PIRaxRLxKSE0IXSp1r5s2JKf&#xA;u44leifXWwpR9rWuejrHcmv0MknW2lIrcaGhjh8aLj8Og0XYT9+rZ1OOj8XmOCxPZv/5Qu9rxOur&#xA;6X4LKvAU/sLwix/RIY9MhRuk8sogxCMBYbYAFc0oCoTVzS3oPNP/0fMfAAAA//8DAFBLAQItABQA&#xA;BgAIAAAAIQC2gziS/gAAAOEBAAATAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAABbQ29udGVudF9UeXBlc10ueG1s&#xA;UEsBAi0AFAAGAAgAAAAhADj9If/WAAAAlAEAAAsAAAAAAAAAAAAAAAAALwEAAF9yZWxzLy5yZWxz&#xA;UEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAC4bWHrwAQAAxgMAAA4AAAAAAAAAAAAAAAAALgIAAGRycy9lMm9Eb2Mu&#xA;eG1sUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhAHJeZ+jZAAAAAgEAAA8AAAAAAAAAAAAAAAAASgQAAGRycy9kb3du&#xA;cmV2LnhtbFBLBQYAAAAABAAEAPMAAABQBQAAAAA=&#xA;" strokecolor="windowText" strokeweight="1pt"><v:stroke joinstyle="miter"/><o:lock v:ext="edit" shapetype="f"/></v:line></w:pict></mc:Fallback></mc:AlternateContent></w:r><w:r w:rsidRPr="003F7112"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Fecha de recepción: </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00066907"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>15/07/2025</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="63A15043" w14:textId="586847D8" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="003F7112" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:spacing w:after="0"/><w:ind w:left="142"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="003F7112"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Fecha de aceptación: </w:t></w:r><w:r w:rsidR="00066907"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>25/09/2025</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="3E90F90D" w14:textId="17C3DE1F" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="003F7112" w:rsidRDefault="00066907" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:spacing w:after="0"/><w:ind w:left="142"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr></w:pPr><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times New Roman"/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/></w:rPr><w:t>Pp. 128 – Pp. 157</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="025AED67" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRDefault="00E96125"><w:pPr><w:pStyle w:val="Encabezado"/></w:pPr></w:p></w:hdr></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/footer1.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.footer+xml"><pkg:xmlData><w:ftr xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:cx="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2014/chartex" xmlns:cx1="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2015/9/8/chartex" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape" mc:Ignorable="w14 w15 w16se wp14"><w:tbl><w:tblPr><w:tblpPr w:leftFromText="187" w:rightFromText="187" w:vertAnchor="page" w:horzAnchor="margin" w:tblpXSpec="center" w:tblpYSpec="bottom"/><w:tblW w:w="6795" w:type="pct"/><w:tblLayout w:type="fixed"/><w:tblLook w:val="04A0" w:firstRow="1" w:lastRow="0" w:firstColumn="1" w:lastColumn="0" w:noHBand="0" w:noVBand="1"/></w:tblPr><w:tblGrid><w:gridCol w:w="10172"/><w:gridCol w:w="1678"/></w:tblGrid><w:tr w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="004811DB" w14:paraId="18C7BCE1" w14:textId="77777777" w:rsidTr="0087024B"><w:trPr><w:trHeight w:val="737"/></w:trPr><w:tc><w:tcPr><w:tcW w:w="4292" w:type="pct"/><w:tcBorders><w:right w:val="single" w:sz="12" w:space="0" w:color="auto"/></w:tcBorders></w:tcPr><w:p w14:paraId="1C3BF3FF" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="004811DB" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="6324"/><w:tab w:val="left" w:pos="8080"/><w:tab w:val="right" w:pos="9951"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:before="240" w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="143"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Montalbán N.º </w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>66</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="430C2DF7" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="004811DB" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="6132"/><w:tab w:val="left" w:pos="6708"/><w:tab w:val="right" w:pos="9951"/></w:tabs><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="143"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve">Semestre </w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>Julio</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t xml:space="preserve"> – </w:t></w:r><w:r><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>Diciembre 2025</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="454C3CA4" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="004811DB" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:right="143"/><w:jc w:val="right"/><w:textAlignment w:val="center"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>ISSN: 0252-9076</w:t></w:r></w:p><w:p w14:paraId="18BF263D" w14:textId="77777777" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="004811DB" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="620"/><w:tab w:val="center" w:pos="4320"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr></w:p></w:tc><w:tc><w:tcPr><w:tcW w:w="708" w:type="pct"/><w:tcBorders><w:left w:val="single" w:sz="12" w:space="0" w:color="auto"/></w:tcBorders></w:tcPr><w:p w14:paraId="782AB0A6" w14:textId="1CD8456B" w:rsidR="00E96125" w:rsidRPr="004811DB" w:rsidRDefault="00E96125" w:rsidP="00E96125"><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="1490"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="567"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:b/><w:bCs/><w:iCs/><w:sz w:val="16"/><w:szCs w:val="16"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr></w:pPr><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:b/><w:bCs/><w:iCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="begin"/></w:r><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:b/><w:bCs/><w:iCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:instrText>PAGE    \* MERGEFORMAT</w:instrText></w:r><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:b/><w:bCs/><w:iCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="separate"/></w:r><w:r w:rsidR="006463DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:b/><w:bCs/><w:iCs/><w:noProof/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:t>129</w:t></w:r><w:r w:rsidRPr="004811DB"><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Arial" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Times"/><w:b/><w:bCs/><w:iCs/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:val="es-VE"/></w:rPr><w:fldChar w:fldCharType="end"/></w:r></w:p></w:tc></w:tr></w:tbl><w:p w14:paraId="360AA293" w14:textId="5DFB7555" w:rsidR="008650CD" w:rsidRDefault="008650CD"><w:pPr><w:pStyle w:val="Piedepgina"/></w:pPr></w:p></w:ftr></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/theme/theme1.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.theme+xml"><pkg:xmlData><a:theme xmlns:a="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/main" name="Office Theme"><a:themeElements><a:clrScheme name="Office"><a:dk1><a:sysClr val="windowText" lastClr="000000"/></a:dk1><a:lt1><a:sysClr val="window" lastClr="FFFFFF"/></a:lt1><a:dk2><a:srgbClr val="44546A"/></a:dk2><a:lt2><a:srgbClr val="E7E6E6"/></a:lt2><a:accent1><a:srgbClr val="4472C4"/></a:accent1><a:accent2><a:srgbClr val="ED7D31"/></a:accent2><a:accent3><a:srgbClr val="A5A5A5"/></a:accent3><a:accent4><a:srgbClr val="FFC000"/></a:accent4><a:accent5><a:srgbClr val="5B9BD5"/></a:accent5><a:accent6><a:srgbClr val="70AD47"/></a:accent6><a:hlink><a:srgbClr val="0563C1"/></a:hlink><a:folHlink><a:srgbClr val="954F72"/></a:folHlink></a:clrScheme><a:fontScheme name="Office"><a:majorFont><a:latin typeface="Calibri Light"/><a:ea typeface=""/><a:cs typeface=""/><a:font script="Jpan" typeface="游ゴシック Light"/><a:font script="Hang" typeface="맑은 고딕"/><a:font script="Hans" typeface="等线 Light"/><a:font script="Hant" typeface="新細明體"/><a:font script="Arab" typeface="Times New Roman"/><a:font script="Hebr" typeface="Times New Roman"/><a:font script="Thai" typeface="Angsana New"/><a:font script="Ethi" typeface="Nyala"/><a:font script="Beng" typeface="Vrinda"/><a:font script="Gujr" typeface="Shruti"/><a:font script="Khmr" typeface="MoolBoran"/><a:font script="Knda" typeface="Tunga"/><a:font script="Guru" typeface="Raavi"/><a:font script="Cans" typeface="Euphemia"/><a:font script="Cher" typeface="Plantagenet Cherokee"/><a:font script="Yiii" typeface="Microsoft Yi Baiti"/><a:font script="Tibt" typeface="Microsoft Himalaya"/><a:font script="Thaa" typeface="MV Boli"/><a:font script="Deva" typeface="Mangal"/><a:font script="Telu" typeface="Gautami"/><a:font script="Taml" typeface="Latha"/><a:font script="Syrc" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Orya" typeface="Kalinga"/><a:font script="Mlym" typeface="Kartika"/><a:font script="Laoo" typeface="DokChampa"/><a:font script="Sinh" typeface="Iskoola Pota"/><a:font script="Mong" typeface="Mongolian Baiti"/><a:font script="Viet" typeface="Times New Roman"/><a:font script="Uigh" typeface="Microsoft Uighur"/><a:font script="Geor" typeface="Sylfaen"/><a:font script="Armn" typeface="Arial"/><a:font script="Bugi" typeface="Leelawadee UI"/><a:font script="Bopo" typeface="Microsoft JhengHei"/><a:font script="Java" typeface="Javanese Text"/><a:font script="Lisu" typeface="Segoe UI"/><a:font script="Mymr" typeface="Myanmar Text"/><a:font script="Nkoo" typeface="Ebrima"/><a:font script="Olck" typeface="Nirmala UI"/><a:font script="Osma" typeface="Ebrima"/><a:font script="Phag" typeface="Phagspa"/><a:font script="Syrn" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Syrj" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Syre" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Sora" typeface="Nirmala UI"/><a:font script="Tale" typeface="Microsoft Tai Le"/><a:font script="Talu" typeface="Microsoft New Tai Lue"/><a:font script="Tfng" typeface="Ebrima"/></a:majorFont><a:minorFont><a:latin typeface="Calibri"/><a:ea typeface=""/><a:cs typeface=""/><a:font script="Jpan" typeface="游明朝"/><a:font script="Hang" typeface="맑은 고딕"/><a:font script="Hans" typeface="等线"/><a:font script="Hant" typeface="新細明體"/><a:font script="Arab" typeface="Arial"/><a:font script="Hebr" typeface="Arial"/><a:font script="Thai" typeface="Cordia New"/><a:font script="Ethi" typeface="Nyala"/><a:font script="Beng" typeface="Vrinda"/><a:font script="Gujr" typeface="Shruti"/><a:font script="Khmr" typeface="DaunPenh"/><a:font script="Knda" typeface="Tunga"/><a:font script="Guru" typeface="Raavi"/><a:font script="Cans" typeface="Euphemia"/><a:font script="Cher" typeface="Plantagenet Cherokee"/><a:font script="Yiii" typeface="Microsoft Yi Baiti"/><a:font script="Tibt" typeface="Microsoft Himalaya"/><a:font script="Thaa" typeface="MV Boli"/><a:font script="Deva" typeface="Mangal"/><a:font script="Telu" typeface="Gautami"/><a:font script="Taml" typeface="Latha"/><a:font script="Syrc" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Orya" typeface="Kalinga"/><a:font script="Mlym" typeface="Kartika"/><a:font script="Laoo" typeface="DokChampa"/><a:font script="Sinh" typeface="Iskoola Pota"/><a:font script="Mong" typeface="Mongolian Baiti"/><a:font script="Viet" typeface="Arial"/><a:font script="Uigh" typeface="Microsoft Uighur"/><a:font script="Geor" typeface="Sylfaen"/><a:font script="Armn" typeface="Arial"/><a:font script="Bugi" typeface="Leelawadee UI"/><a:font script="Bopo" typeface="Microsoft JhengHei"/><a:font script="Java" typeface="Javanese Text"/><a:font script="Lisu" typeface="Segoe UI"/><a:font script="Mymr" typeface="Myanmar Text"/><a:font script="Nkoo" typeface="Ebrima"/><a:font script="Olck" typeface="Nirmala UI"/><a:font script="Osma" typeface="Ebrima"/><a:font script="Phag" typeface="Phagspa"/><a:font script="Syrn" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Syrj" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Syre" typeface="Estrangelo Edessa"/><a:font script="Sora" typeface="Nirmala UI"/><a:font script="Tale" typeface="Microsoft Tai Le"/><a:font script="Talu" typeface="Microsoft New Tai Lue"/><a:font script="Tfng" typeface="Ebrima"/></a:minorFont></a:fontScheme><a:fmtScheme name="Office"><a:fillStyleLst><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:gradFill rotWithShape="1"><a:gsLst><a:gs pos="0"><a:schemeClr val="phClr"><a:lumMod val="110000"/><a:satMod val="105000"/><a:tint val="67000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="50000"><a:schemeClr val="phClr"><a:lumMod val="105000"/><a:satMod val="103000"/><a:tint val="73000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="100000"><a:schemeClr val="phClr"><a:lumMod val="105000"/><a:satMod val="109000"/><a:tint val="81000"/></a:schemeClr></a:gs></a:gsLst><a:lin ang="5400000" scaled="0"/></a:gradFill><a:gradFill rotWithShape="1"><a:gsLst><a:gs pos="0"><a:schemeClr val="phClr"><a:satMod val="103000"/><a:lumMod val="102000"/><a:tint val="94000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="50000"><a:schemeClr val="phClr"><a:satMod val="110000"/><a:lumMod val="100000"/><a:shade val="100000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="100000"><a:schemeClr val="phClr"><a:lumMod val="99000"/><a:satMod val="120000"/><a:shade val="78000"/></a:schemeClr></a:gs></a:gsLst><a:lin ang="5400000" scaled="0"/></a:gradFill></a:fillStyleLst><a:lnStyleLst><a:ln w="6350" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:miter lim="800000"/></a:ln><a:ln w="12700" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:miter lim="800000"/></a:ln><a:ln w="19050" cap="flat" cmpd="sng" algn="ctr"><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:prstDash val="solid"/><a:miter lim="800000"/></a:ln></a:lnStyleLst><a:effectStyleLst><a:effectStyle><a:effectLst/></a:effectStyle><a:effectStyle><a:effectLst/></a:effectStyle><a:effectStyle><a:effectLst><a:outerShdw blurRad="57150" dist="19050" dir="5400000" algn="ctr" rotWithShape="0"><a:srgbClr val="000000"><a:alpha val="63000"/></a:srgbClr></a:outerShdw></a:effectLst></a:effectStyle></a:effectStyleLst><a:bgFillStyleLst><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"/></a:solidFill><a:solidFill><a:schemeClr val="phClr"><a:tint val="95000"/><a:satMod val="170000"/></a:schemeClr></a:solidFill><a:gradFill rotWithShape="1"><a:gsLst><a:gs pos="0"><a:schemeClr val="phClr"><a:tint val="93000"/><a:satMod val="150000"/><a:shade val="98000"/><a:lumMod val="102000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="50000"><a:schemeClr val="phClr"><a:tint val="98000"/><a:satMod val="130000"/><a:shade val="90000"/><a:lumMod val="103000"/></a:schemeClr></a:gs><a:gs pos="100000"><a:schemeClr val="phClr"><a:shade val="63000"/><a:satMod val="120000"/></a:schemeClr></a:gs></a:gsLst><a:lin ang="5400000" scaled="0"/></a:gradFill></a:bgFillStyleLst></a:fmtScheme></a:themeElements><a:objectDefaults/><a:extraClrSchemeLst/><a:extLst><a:ext uri="{05A4C25C-085E-4340-85A3-A5531E510DB2}"><thm15:themeFamily xmlns:thm15="http://schemas.microsoft.com/office/thememl/2012/main" name="Office Theme" id="{62F939B6-93AF-4DB8-9C6B-D6C7DFDC589F}" vid="{4A3C46E8-61CC-4603-A589-7422A47A8E4A}"/></a:ext></a:extLst></a:theme></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/settings.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.settings+xml"><pkg:xmlData><w:settings xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" xmlns:sl="http://schemas.openxmlformats.org/schemaLibrary/2006/main" mc:Ignorable="w14 w15 w16se"><w:zoom w:percent="96"/><w:defaultTabStop w:val="708"/><w:hyphenationZone w:val="425"/><w:characterSpacingControl w:val="doNotCompress"/><w:hdrShapeDefaults><o:shapedefaults v:ext="edit" spidmax="2049"/></w:hdrShapeDefaults><w:footnotePr><w:footnote w:id="-1"/><w:footnote w:id="0"/></w:footnotePr><w:endnotePr><w:endnote w:id="-1"/><w:endnote w:id="0"/></w:endnotePr><w:compat><w:compatSetting w:name="compatibilityMode" w:uri="http://schemas.microsoft.com/office/word" w:val="14"/><w:compatSetting w:name="overrideTableStyleFontSizeAndJustification" w:uri="http://schemas.microsoft.com/office/word" w:val="1"/><w:compatSetting w:name="enableOpenTypeFeatures" w:uri="http://schemas.microsoft.com/office/word" w:val="1"/><w:compatSetting w:name="doNotFlipMirrorIndents" w:uri="http://schemas.microsoft.com/office/word" w:val="1"/></w:compat><w:rsids><w:rsidRoot w:val="00415120"/><w:rsid w:val="000015D7"/><w:rsid w:val="00002579"/><w:rsid w:val="000113CC"/><w:rsid w:val="000136FB"/><w:rsid w:val="00015928"/><w:rsid w:val="00016A32"/><w:rsid w:val="00024E91"/><w:rsid w:val="00031301"/><w:rsid w:val="00036238"/><w:rsid w:val="000447C3"/><w:rsid w:val="00044CB5"/><w:rsid w:val="00061783"/><w:rsid w:val="00062C0F"/><w:rsid w:val="00066907"/><w:rsid w:val="000714A1"/><w:rsid w:val="00080091"/><w:rsid w:val="000A049D"/><w:rsid w:val="000B12CF"/><w:rsid w:val="000B3B1E"/><w:rsid w:val="000B4FF6"/><w:rsid w:val="000C0B21"/><w:rsid w:val="000D30FE"/><w:rsid w:val="000D7B4A"/><w:rsid w:val="00102D1C"/><w:rsid w:val="00105A6E"/><w:rsid w:val="00110B19"/><w:rsid w:val="001133CD"/><w:rsid w:val="00116C88"/><w:rsid w:val="00120AF2"/><w:rsid w:val="001221AC"/><w:rsid w:val="001353A8"/><w:rsid w:val="001404D1"/><w:rsid w:val="00141147"/><w:rsid w:val="00154724"/><w:rsid w:val="00163869"/><w:rsid w:val="0019165E"/><w:rsid w:val="001A7478"/><w:rsid w:val="001B66E5"/><w:rsid w:val="001C017B"/><w:rsid w:val="001C1862"/><w:rsid w:val="001D0B97"/><w:rsid w:val="001D0BA0"/><w:rsid w:val="001D12D5"/><w:rsid w:val="001E18BA"/><w:rsid w:val="001F7935"/><w:rsid w:val="0020412A"/><w:rsid w:val="0023018C"/><w:rsid w:val="00234EA1"/><w:rsid w:val="0025391E"/><w:rsid w:val="0025419F"/><w:rsid w:val="002546FE"/><w:rsid w:val="002662F9"/><w:rsid w:val="00267B43"/><w:rsid w:val="0027654B"/><w:rsid w:val="00292B27"/><w:rsid w:val="00292FD0"/><w:rsid w:val="002B13C3"/><w:rsid w:val="002B3528"/><w:rsid w:val="002C23D1"/><w:rsid w:val="002D52C2"/><w:rsid w:val="002D54AB"/><w:rsid w:val="002D6518"/><w:rsid w:val="002E272D"/><w:rsid w:val="00320720"/><w:rsid w:val="00320D25"/><w:rsid w:val="00322915"/><w:rsid w:val="00325DDA"/><w:rsid w:val="00335690"/><w:rsid w:val="003412F5"/><w:rsid w:val="00342D77"/><w:rsid w:val="00352697"/><w:rsid w:val="00353CE1"/><w:rsid w:val="00353E6F"/><w:rsid w:val="00355F97"/><w:rsid w:val="00375405"/><w:rsid w:val="003808F9"/><w:rsid w:val="003B56C2"/><w:rsid w:val="003C29CF"/><w:rsid w:val="003C42B9"/><w:rsid w:val="003C493F"/><w:rsid w:val="003D304C"/><w:rsid w:val="003E29E7"/><w:rsid w:val="003E2CB8"/><w:rsid w:val="003F2F46"/><w:rsid w:val="004002CE"/><w:rsid w:val="00402ED3"/><w:rsid w:val="00415120"/><w:rsid w:val="00416F6F"/><w:rsid w:val="004429F9"/><w:rsid w:val="00451431"/><w:rsid w:val="004525A3"/><w:rsid w:val="004533DC"/><w:rsid w:val="00453E8E"/><w:rsid w:val="0046189B"/><w:rsid w:val="00461975"/><w:rsid w:val="00466C4A"/><w:rsid w:val="00467D9E"/><w:rsid w:val="00475BCA"/><w:rsid w:val="00480DAB"/><w:rsid w:val="00484E07"/><w:rsid w:val="004B1316"/><w:rsid w:val="004D6B33"/><w:rsid w:val="004F190D"/><w:rsid w:val="005045F8"/><w:rsid w:val="005113D6"/><w:rsid w:val="00512A8E"/><w:rsid w:val="00512EC1"/><w:rsid w:val="00533BB0"/><w:rsid w:val="005356E0"/><w:rsid w:val="005415F5"/><w:rsid w:val="00543722"/><w:rsid w:val="00544244"/><w:rsid w:val="005533BA"/><w:rsid w:val="00560300"/><w:rsid w:val="005753A5"/><w:rsid w:val="00575D1E"/><w:rsid w:val="005762E4"/><w:rsid w:val="00577069"/><w:rsid w:val="0058375A"/><w:rsid w:val="005A5C70"/><w:rsid w:val="005B4127"/><w:rsid w:val="005C0D67"/><w:rsid w:val="005D1513"/><w:rsid w:val="005D5B35"/><w:rsid w:val="005D7F72"/><w:rsid w:val="0060261C"/><w:rsid w:val="00604185"/><w:rsid w:val="00605F2D"/><w:rsid w:val="0061451E"/><w:rsid w:val="0062359A"/><w:rsid w:val="00625A3D"/><w:rsid w:val="00633CCD"/><w:rsid w:val="00633D79"/><w:rsid w:val="00642AAA"/><w:rsid w:val="006463DB"/><w:rsid w:val="006547EA"/><w:rsid w:val="00662026"/><w:rsid w:val="006743F1"/><w:rsid w:val="00680495"/><w:rsid w:val="00683C13"/><w:rsid w:val="0068493D"/><w:rsid w:val="00686890"/><w:rsid w:val="00686B24"/><w:rsid w:val="006B1814"/><w:rsid w:val="006B696A"/><w:rsid w:val="006C2505"/><w:rsid w:val="006C3138"/><w:rsid w:val="006E1731"/><w:rsid w:val="006E4E92"/><w:rsid w:val="0070282F"/><w:rsid w:val="00714E30"/><w:rsid w:val="00717AC5"/><w:rsid w:val="00740D66"/><w:rsid w:val="007430A7"/><w:rsid w:val="0074374A"/><w:rsid w:val="00752A33"/><w:rsid w:val="007550A2"/><w:rsid w:val="0076269A"/><w:rsid w:val="0076371C"/><w:rsid w:val="00771011"/><w:rsid w:val="00774DF2"/><w:rsid w:val="00783EF2"/><w:rsid w:val="007956FE"/><w:rsid w:val="007975C8"/><w:rsid w:val="007B1D12"/><w:rsid w:val="007C4030"/><w:rsid w:val="007D5B35"/><w:rsid w:val="007E737A"/><w:rsid w:val="007F2601"/><w:rsid w:val="008006D6"/><w:rsid w:val="008026A4"/><w:rsid w:val="00816634"/><w:rsid w:val="008247A6"/><w:rsid w:val="00825FDA"/><w:rsid w:val="00826C99"/><w:rsid w:val="008332A4"/><w:rsid w:val="00834523"/><w:rsid w:val="00842D28"/><w:rsid w:val="00850392"/><w:rsid w:val="008562E2"/><w:rsid w:val="008650CD"/><w:rsid w:val="0087024B"/><w:rsid w:val="00884507"/><w:rsid w:val="00893E1C"/><w:rsid w:val="0089691F"/><w:rsid w:val="008A4A04"/><w:rsid w:val="008C7792"/><w:rsid w:val="008D1B43"/><w:rsid w:val="008D26D2"/><w:rsid w:val="008E331C"/><w:rsid w:val="008E6D94"/><w:rsid w:val="008F1BD5"/><w:rsid w:val="00900E8D"/><w:rsid w:val="0090598C"/><w:rsid w:val="009078F1"/><w:rsid w:val="00925A54"/><w:rsid w:val="009270B4"/><w:rsid w:val="00935E94"/><w:rsid w:val="00937F45"/><w:rsid w:val="00946C44"/><w:rsid w:val="00966014"/><w:rsid w:val="00974A95"/><w:rsid w:val="00986A97"/><w:rsid w:val="00990148"/><w:rsid w:val="009A3038"/><w:rsid w:val="009B3114"/><w:rsid w:val="009B45E1"/><w:rsid w:val="009B489F"/><w:rsid w:val="009D0FD5"/><w:rsid w:val="009E2119"/><w:rsid w:val="00A17146"/><w:rsid w:val="00A23033"/><w:rsid w:val="00A23B56"/><w:rsid w:val="00A25876"/><w:rsid w:val="00A27529"/><w:rsid w:val="00A3230A"/><w:rsid w:val="00A607F7"/><w:rsid w:val="00A7032E"/><w:rsid w:val="00A705AA"/><w:rsid w:val="00A722EB"/><w:rsid w:val="00A867EE"/><w:rsid w:val="00A87501"/><w:rsid w:val="00A90D77"/><w:rsid w:val="00A967B9"/><w:rsid w:val="00AA1D87"/><w:rsid w:val="00AA6162"/><w:rsid w:val="00AA66BF"/><w:rsid w:val="00AA7194"/><w:rsid w:val="00AA7926"/><w:rsid w:val="00AA7A34"/><w:rsid w:val="00AB1B69"/><w:rsid w:val="00AB530F"/><w:rsid w:val="00AC5067"/><w:rsid w:val="00AE0B15"/><w:rsid w:val="00AE27E8"/><w:rsid w:val="00AE76E4"/><w:rsid w:val="00B01C97"/><w:rsid w:val="00B01F63"/><w:rsid w:val="00B309BC"/><w:rsid w:val="00B3639E"/><w:rsid w:val="00B370AE"/><w:rsid w:val="00B5315D"/><w:rsid w:val="00B62899"/><w:rsid w:val="00B832C0"/><w:rsid w:val="00B93F6A"/><w:rsid w:val="00B953F3"/><w:rsid w:val="00BA0B40"/><w:rsid w:val="00BA5B04"/><w:rsid w:val="00BA7CF8"/><w:rsid w:val="00BB7196"/><w:rsid w:val="00BD3678"/><w:rsid w:val="00BD50E4"/><w:rsid w:val="00BD646E"/><w:rsid w:val="00BE3AA8"/><w:rsid w:val="00BF5F53"/><w:rsid w:val="00BF7C17"/><w:rsid w:val="00C232B4"/><w:rsid w:val="00C2668E"/><w:rsid w:val="00C501B8"/><w:rsid w:val="00C54ABD"/><w:rsid w:val="00C67909"/><w:rsid w:val="00C67D65"/><w:rsid w:val="00C67E9D"/><w:rsid w:val="00C7515A"/><w:rsid w:val="00C82608"/><w:rsid w:val="00C90934"/><w:rsid w:val="00C90C43"/><w:rsid w:val="00C920B9"/><w:rsid w:val="00CA13D6"/><w:rsid w:val="00CA1A27"/><w:rsid w:val="00CA4A42"/><w:rsid w:val="00CB029B"/><w:rsid w:val="00CB0933"/><w:rsid w:val="00CD1781"/><w:rsid w:val="00CD1EAC"/><w:rsid w:val="00CE310C"/><w:rsid w:val="00CE3AF8"/><w:rsid w:val="00CE50E4"/><w:rsid w:val="00CE759C"/><w:rsid w:val="00CF0F67"/><w:rsid w:val="00CF260E"/><w:rsid w:val="00D05B42"/><w:rsid w:val="00D07D0D"/><w:rsid w:val="00D11C64"/><w:rsid w:val="00D33B05"/><w:rsid w:val="00D34E01"/><w:rsid w:val="00D40BFC"/><w:rsid w:val="00D46EE1"/><w:rsid w:val="00D53180"/><w:rsid w:val="00D72DEB"/><w:rsid w:val="00D737A7"/><w:rsid w:val="00D767A7"/><w:rsid w:val="00D7794C"/><w:rsid w:val="00D86CC8"/><w:rsid w:val="00D9191D"/><w:rsid w:val="00D952E9"/><w:rsid w:val="00DA0348"/><w:rsid w:val="00DA5B16"/><w:rsid w:val="00DB4ED5"/><w:rsid w:val="00DC47DB"/><w:rsid w:val="00DE5F4C"/><w:rsid w:val="00DF53AB"/><w:rsid w:val="00DF73C0"/><w:rsid w:val="00E2024C"/><w:rsid w:val="00E23C41"/><w:rsid w:val="00E24690"/><w:rsid w:val="00E254C2"/><w:rsid w:val="00E429E0"/><w:rsid w:val="00E461B8"/><w:rsid w:val="00E53D2D"/><w:rsid w:val="00E555AD"/><w:rsid w:val="00E55AFD"/><w:rsid w:val="00E64278"/><w:rsid w:val="00E82C58"/><w:rsid w:val="00E8357E"/><w:rsid w:val="00E841C0"/><w:rsid w:val="00E87445"/><w:rsid w:val="00E92ABE"/><w:rsid w:val="00E96125"/><w:rsid w:val="00EA1369"/><w:rsid w:val="00EA293A"/><w:rsid w:val="00EB6772"/><w:rsid w:val="00EC62A5"/><w:rsid w:val="00EE2077"/><w:rsid w:val="00EE377F"/><w:rsid w:val="00EF0D91"/><w:rsid w:val="00F1015A"/><w:rsid w:val="00F10B25"/><w:rsid w:val="00F12DDB"/><w:rsid w:val="00F16517"/><w:rsid w:val="00F16CF2"/><w:rsid w:val="00F245E4"/><w:rsid w:val="00F339FF"/><w:rsid w:val="00F502FA"/><w:rsid w:val="00F642B1"/><w:rsid w:val="00F66DC7"/><w:rsid w:val="00F7391F"/><w:rsid w:val="00F75D12"/><w:rsid w:val="00F903A1"/><w:rsid w:val="00F937C6"/><w:rsid w:val="00F94E7D"/><w:rsid w:val="00FA70FE"/><w:rsid w:val="00FB5391"/><w:rsid w:val="00FB76D2"/><w:rsid w:val="00FE4AB8"/><w:rsid w:val="00FE608F"/></w:rsids><m:mathPr><m:mathFont m:val="Cambria Math"/><m:brkBin m:val="before"/><m:brkBinSub m:val="--"/><m:smallFrac m:val="0"/><m:dispDef/><m:lMargin m:val="0"/><m:rMargin m:val="0"/><m:defJc m:val="centerGroup"/><m:wrapIndent m:val="1440"/><m:intLim m:val="subSup"/><m:naryLim m:val="undOvr"/></m:mathPr><w:themeFontLang w:val="es-ES"/><w:clrSchemeMapping w:bg1="light1" w:t1="dark1" w:bg2="light2" w:t2="dark2" w:accent1="accent1" w:accent2="accent2" w:accent3="accent3" w:accent4="accent4" w:accent5="accent5" w:accent6="accent6" w:hyperlink="hyperlink" w:followedHyperlink="followedHyperlink"/><w:shapeDefaults><o:shapedefaults v:ext="edit" spidmax="2049"/><o:shapelayout v:ext="edit"><o:idmap v:ext="edit" data="1"/></o:shapelayout></w:shapeDefaults><w:decimalSymbol w:val=","/><w:listSeparator w:val=";"/><w14:docId w14:val="343A28C4"/><w15:docId w15:val="{7249ED78-12DD-48B4-B130-43E6EBE6E3C5}"/></w:settings></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/styles.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.styles+xml"><pkg:xmlData><w:styles xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" mc:Ignorable="w14 w15 w16se"><w:docDefaults><w:rPrDefault><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="minorHAnsi" w:eastAsiaTheme="minorHAnsi" w:hAnsiTheme="minorHAnsi" w:cstheme="minorBidi"/><w:sz w:val="22"/><w:szCs w:val="22"/><w:lang w:val="es-ES" w:eastAsia="en-US" w:bidi="ar-SA"/></w:rPr></w:rPrDefault><w:pPrDefault><w:pPr><w:spacing w:after="160" w:line="259" w:lineRule="auto"/></w:pPr></w:pPrDefault></w:docDefaults><w:latentStyles w:defLockedState="0" w:defUIPriority="99" w:defSemiHidden="0" w:defUnhideWhenUsed="0" w:defQFormat="0" w:count="371"><w:lsdException w:name="Normal" w:uiPriority="0" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 1" w:uiPriority="9" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 2" w:semiHidden="1" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 3" w:semiHidden="1" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 4" w:semiHidden="1" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 5" w:semiHidden="1" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 6" w:semiHidden="1" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 7" w:semiHidden="1" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 8" w:semiHidden="1" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="heading 9" w:semiHidden="1" w:uiPriority="9" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="index 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="index 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="index 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="index 4" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="index 5" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="index 6" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="index 7" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="index 8" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="index 9" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toc 1" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toc 2" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toc 3" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toc 4" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toc 5" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toc 6" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toc 7" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toc 8" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toc 9" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Normal Indent" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="footnote text" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="annotation text" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="header" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="footer" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="index heading" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="caption" w:semiHidden="1" w:uiPriority="35" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="table of figures" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="envelope address" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="envelope return" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="footnote reference" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="annotation reference" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="line number" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="page number" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="endnote reference" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="endnote text" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="table of authorities" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="macro" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="toa heading" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Bullet" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Number" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List 4" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List 5" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Bullet 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Bullet 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Bullet 4" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Bullet 5" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Number 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Number 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Number 4" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Number 5" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Title" w:uiPriority="10" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Closing" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Signature" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Default Paragraph Font" w:semiHidden="1" w:uiPriority="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Body Text" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Body Text Indent" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Continue" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Continue 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Continue 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Continue 4" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="List Continue 5" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Message Header" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Subtitle" w:uiPriority="11" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Salutation" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Date" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Body Text First Indent" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Body Text First Indent 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Note Heading" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Body Text 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Body Text 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Body Text Indent 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Body Text Indent 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Block Text" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Hyperlink" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="FollowedHyperlink" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Strong" w:uiPriority="22" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Emphasis" w:uiPriority="20" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Document Map" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Plain Text" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="E-mail Signature" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Top of Form" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Bottom of Form" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Normal (Web)" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Acronym" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Address" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Cite" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Code" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Definition" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Keyboard" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Preformatted" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Sample" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Typewriter" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="HTML Variable" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Normal Table" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="annotation subject" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="No List" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Outline List 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Outline List 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Outline List 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Simple 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Simple 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Simple 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Classic 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Classic 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Classic 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Classic 4" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Colorful 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Colorful 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Colorful 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Columns 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Columns 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Columns 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Columns 4" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Columns 5" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid 4" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid 5" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid 6" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid 7" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid 8" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table List 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table List 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table List 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table List 4" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table List 5" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table List 6" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table List 7" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table List 8" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table 3D effects 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table 3D effects 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table 3D effects 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Contemporary" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Elegant" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Professional" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Subtle 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Subtle 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Web 1" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Web 2" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Web 3" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Balloon Text" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Table Grid" w:uiPriority="39"/><w:lsdException w:name="Table Theme" w:semiHidden="1" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="Placeholder Text" w:semiHidden="1"/><w:lsdException w:name="No Spacing" w:uiPriority="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Light Shading" w:uiPriority="60"/><w:lsdException w:name="Light List" w:uiPriority="61"/><w:lsdException w:name="Light Grid" w:uiPriority="62"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1" w:uiPriority="63"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2" w:uiPriority="64"/><w:lsdException w:name="Medium List 1" w:uiPriority="65"/><w:lsdException w:name="Medium List 2" w:uiPriority="66"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1" w:uiPriority="67"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2" w:uiPriority="68"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3" w:uiPriority="69"/><w:lsdException w:name="Dark List" w:uiPriority="70"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading" w:uiPriority="71"/><w:lsdException w:name="Colorful List" w:uiPriority="72"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid" w:uiPriority="73"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 1" w:uiPriority="60"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 1" w:uiPriority="61"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 1" w:uiPriority="62"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 1" w:uiPriority="63"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 1" w:uiPriority="64"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 1" w:uiPriority="65"/><w:lsdException w:name="Revision" w:semiHidden="1"/><w:lsdException w:name="List Paragraph" w:uiPriority="34" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Quote" w:uiPriority="29" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Intense Quote" w:uiPriority="30" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 1" w:uiPriority="66"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 1" w:uiPriority="67"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 1" w:uiPriority="68"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 1" w:uiPriority="69"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 1" w:uiPriority="70"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 1" w:uiPriority="71"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 1" w:uiPriority="72"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 1" w:uiPriority="73"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 2" w:uiPriority="60"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 2" w:uiPriority="61"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 2" w:uiPriority="62"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 2" w:uiPriority="63"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 2" w:uiPriority="64"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 2" w:uiPriority="65"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 2" w:uiPriority="66"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 2" w:uiPriority="67"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 2" w:uiPriority="68"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 2" w:uiPriority="69"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 2" w:uiPriority="70"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 2" w:uiPriority="71"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 2" w:uiPriority="72"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 2" w:uiPriority="73"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 3" w:uiPriority="60"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 3" w:uiPriority="61"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 3" w:uiPriority="62"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 3" w:uiPriority="63"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 3" w:uiPriority="64"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 3" w:uiPriority="65"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 3" w:uiPriority="66"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 3" w:uiPriority="67"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 3" w:uiPriority="68"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 3" w:uiPriority="69"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 3" w:uiPriority="70"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 3" w:uiPriority="71"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 3" w:uiPriority="72"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 3" w:uiPriority="73"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 4" w:uiPriority="60"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 4" w:uiPriority="61"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 4" w:uiPriority="62"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 4" w:uiPriority="63"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 4" w:uiPriority="64"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 4" w:uiPriority="65"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 4" w:uiPriority="66"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 4" w:uiPriority="67"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 4" w:uiPriority="68"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 4" w:uiPriority="69"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 4" w:uiPriority="70"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 4" w:uiPriority="71"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 4" w:uiPriority="72"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 4" w:uiPriority="73"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 5" w:uiPriority="60"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 5" w:uiPriority="61"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 5" w:uiPriority="62"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 5" w:uiPriority="63"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 5" w:uiPriority="64"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 5" w:uiPriority="65"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 5" w:uiPriority="66"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 5" w:uiPriority="67"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 5" w:uiPriority="68"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 5" w:uiPriority="69"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 5" w:uiPriority="70"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 5" w:uiPriority="71"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 5" w:uiPriority="72"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 5" w:uiPriority="73"/><w:lsdException w:name="Light Shading Accent 6" w:uiPriority="60"/><w:lsdException w:name="Light List Accent 6" w:uiPriority="61"/><w:lsdException w:name="Light Grid Accent 6" w:uiPriority="62"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 1 Accent 6" w:uiPriority="63"/><w:lsdException w:name="Medium Shading 2 Accent 6" w:uiPriority="64"/><w:lsdException w:name="Medium List 1 Accent 6" w:uiPriority="65"/><w:lsdException w:name="Medium List 2 Accent 6" w:uiPriority="66"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 1 Accent 6" w:uiPriority="67"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 2 Accent 6" w:uiPriority="68"/><w:lsdException w:name="Medium Grid 3 Accent 6" w:uiPriority="69"/><w:lsdException w:name="Dark List Accent 6" w:uiPriority="70"/><w:lsdException w:name="Colorful Shading Accent 6" w:uiPriority="71"/><w:lsdException w:name="Colorful List Accent 6" w:uiPriority="72"/><w:lsdException w:name="Colorful Grid Accent 6" w:uiPriority="73"/><w:lsdException w:name="Subtle Emphasis" w:uiPriority="19" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Intense Emphasis" w:uiPriority="21" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Subtle Reference" w:uiPriority="31" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Intense Reference" w:uiPriority="32" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Book Title" w:uiPriority="33" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Bibliography" w:semiHidden="1" w:uiPriority="37" w:unhideWhenUsed="1"/><w:lsdException w:name="TOC Heading" w:semiHidden="1" w:uiPriority="39" w:unhideWhenUsed="1" w:qFormat="1"/><w:lsdException w:name="Plain Table 1" w:uiPriority="41"/><w:lsdException w:name="Plain Table 2" w:uiPriority="42"/><w:lsdException w:name="Plain Table 3" w:uiPriority="43"/><w:lsdException w:name="Plain Table 4" w:uiPriority="44"/><w:lsdException w:name="Plain Table 5" w:uiPriority="45"/><w:lsdException w:name="Grid Table Light" w:uiPriority="40"/><w:lsdException w:name="Grid Table 1 Light" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="Grid Table 2" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="Grid Table 3" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="Grid Table 4" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="Grid Table 5 Dark" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="Grid Table 6 Colorful" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="Grid Table 7 Colorful" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="Grid Table 1 Light Accent 1" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="Grid Table 2 Accent 1" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="Grid Table 3 Accent 1" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="Grid Table 4 Accent 1" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="Grid Table 5 Dark Accent 1" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="Grid Table 6 Colorful Accent 1" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="Grid Table 7 Colorful Accent 1" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="Grid Table 1 Light Accent 2" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="Grid Table 2 Accent 2" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="Grid Table 3 Accent 2" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="Grid Table 4 Accent 2" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="Grid Table 5 Dark Accent 2" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="Grid Table 6 Colorful Accent 2" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="Grid Table 7 Colorful Accent 2" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="Grid Table 1 Light Accent 3" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="Grid Table 2 Accent 3" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="Grid Table 3 Accent 3" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="Grid Table 4 Accent 3" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="Grid Table 5 Dark Accent 3" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="Grid Table 6 Colorful Accent 3" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="Grid Table 7 Colorful Accent 3" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="Grid Table 1 Light Accent 4" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="Grid Table 2 Accent 4" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="Grid Table 3 Accent 4" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="Grid Table 4 Accent 4" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="Grid Table 5 Dark Accent 4" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="Grid Table 6 Colorful Accent 4" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="Grid Table 7 Colorful Accent 4" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="Grid Table 1 Light Accent 5" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="Grid Table 2 Accent 5" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="Grid Table 3 Accent 5" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="Grid Table 4 Accent 5" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="Grid Table 5 Dark Accent 5" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="Grid Table 6 Colorful Accent 5" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="Grid Table 7 Colorful Accent 5" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="Grid Table 1 Light Accent 6" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="Grid Table 2 Accent 6" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="Grid Table 3 Accent 6" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="Grid Table 4 Accent 6" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="Grid Table 5 Dark Accent 6" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="Grid Table 6 Colorful Accent 6" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="Grid Table 7 Colorful Accent 6" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="List Table 1 Light" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="List Table 2" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="List Table 3" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="List Table 4" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="List Table 5 Dark" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="List Table 6 Colorful" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="List Table 7 Colorful" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="List Table 1 Light Accent 1" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="List Table 2 Accent 1" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="List Table 3 Accent 1" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="List Table 4 Accent 1" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="List Table 5 Dark Accent 1" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="List Table 6 Colorful Accent 1" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="List Table 7 Colorful Accent 1" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="List Table 1 Light Accent 2" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="List Table 2 Accent 2" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="List Table 3 Accent 2" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="List Table 4 Accent 2" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="List Table 5 Dark Accent 2" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="List Table 6 Colorful Accent 2" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="List Table 7 Colorful Accent 2" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="List Table 1 Light Accent 3" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="List Table 2 Accent 3" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="List Table 3 Accent 3" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="List Table 4 Accent 3" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="List Table 5 Dark Accent 3" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="List Table 6 Colorful Accent 3" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="List Table 7 Colorful Accent 3" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="List Table 1 Light Accent 4" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="List Table 2 Accent 4" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="List Table 3 Accent 4" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="List Table 4 Accent 4" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="List Table 5 Dark Accent 4" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="List Table 6 Colorful Accent 4" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="List Table 7 Colorful Accent 4" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="List Table 1 Light Accent 5" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="List Table 2 Accent 5" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="List Table 3 Accent 5" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="List Table 4 Accent 5" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="List Table 5 Dark Accent 5" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="List Table 6 Colorful Accent 5" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="List Table 7 Colorful Accent 5" w:uiPriority="52"/><w:lsdException w:name="List Table 1 Light Accent 6" w:uiPriority="46"/><w:lsdException w:name="List Table 2 Accent 6" w:uiPriority="47"/><w:lsdException w:name="List Table 3 Accent 6" w:uiPriority="48"/><w:lsdException w:name="List Table 4 Accent 6" w:uiPriority="49"/><w:lsdException w:name="List Table 5 Dark Accent 6" w:uiPriority="50"/><w:lsdException w:name="List Table 6 Colorful Accent 6" w:uiPriority="51"/><w:lsdException w:name="List Table 7 Colorful Accent 6" w:uiPriority="52"/></w:latentStyles><w:style w:type="paragraph" w:default="1" w:styleId="Normal"><w:name w:val="Normal"/><w:qFormat/></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Ttulo1"><w:name w:val="heading 1"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:next w:val="Normal"/><w:link w:val="Ttulo1Car"/><w:uiPriority w:val="9"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00E96125"/><w:pPr><w:keepNext/><w:keepLines/><w:spacing w:before="360" w:after="80"/><w:outlineLvl w:val="0"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="majorHAnsi" w:eastAsiaTheme="majorEastAsia" w:hAnsiTheme="majorHAnsi" w:cstheme="majorBidi"/><w:color w:val="2F5496" w:themeColor="accent1" w:themeShade="BF"/><w:sz w:val="40"/><w:szCs w:val="40"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:default="1" w:styleId="Fuentedeprrafopredeter"><w:name w:val="Default Paragraph Font"/><w:uiPriority w:val="1"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/></w:style><w:style w:type="table" w:default="1" w:styleId="Tablanormal"><w:name w:val="Normal Table"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:tblPr><w:tblInd w:w="0" w:type="dxa"/><w:tblCellMar><w:top w:w="0" w:type="dxa"/><w:left w:w="108" w:type="dxa"/><w:bottom w:w="0" w:type="dxa"/><w:right w:w="108" w:type="dxa"/></w:tblCellMar></w:tblPr></w:style><w:style w:type="numbering" w:default="1" w:styleId="Sinlista"><w:name w:val="No List"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Textonotapie"><w:name w:val="footnote text"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="TextonotapieCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="006E4E92"/><w:pPr><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="TextonotapieCar"><w:name w:val="Texto nota pie Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Textonotapie"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="006E4E92"/><w:rPr><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:styleId="Refdenotaalpie"><w:name w:val="footnote reference"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="006E4E92"/><w:rPr><w:vertAlign w:val="superscript"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:styleId="Hipervnculo"><w:name w:val="Hyperlink"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="007C4030"/><w:rPr><w:color w:val="0000FF"/><w:u w:val="single"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="HTMLconformatoprevio"><w:name w:val="HTML Preformatted"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="HTMLconformatoprevioCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="000015D7"/><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="916"/><w:tab w:val="left" w:pos="1832"/><w:tab w:val="left" w:pos="2748"/><w:tab w:val="left" w:pos="3664"/><w:tab w:val="left" w:pos="4580"/><w:tab w:val="left" w:pos="5496"/><w:tab w:val="left" w:pos="6412"/><w:tab w:val="left" w:pos="7328"/><w:tab w:val="left" w:pos="8244"/><w:tab w:val="left" w:pos="9160"/><w:tab w:val="left" w:pos="10076"/><w:tab w:val="left" w:pos="10992"/><w:tab w:val="left" w:pos="11908"/><w:tab w:val="left" w:pos="12824"/><w:tab w:val="left" w:pos="13740"/><w:tab w:val="left" w:pos="14656"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Courier New" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Courier New" w:cs="Courier New"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="HTMLconformatoprevioCar"><w:name w:val="HTML con formato previo Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="HTMLconformatoprevio"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="000015D7"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Courier New" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Courier New" w:cs="Courier New"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="NormalWeb"><w:name w:val="Normal (Web)"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00B309BC"/><w:pPr><w:spacing w:before="100" w:beforeAutospacing="1" w:after="100" w:afterAutospacing="1" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Times New Roman" w:eastAsia="Times New Roman" w:hAnsi="Times New Roman" w:cs="Times New Roman"/><w:sz w:val="24"/><w:szCs w:val="24"/><w:lang w:eastAsia="es-ES"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Encabezado"><w:name w:val="header"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="EncabezadoCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="008650CD"/><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="center" w:pos="4252"/><w:tab w:val="right" w:pos="8504"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="EncabezadoCar"><w:name w:val="Encabezado Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Encabezado"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="008650CD"/></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Piedepgina"><w:name w:val="footer"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:link w:val="PiedepginaCar"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="008650CD"/><w:pPr><w:tabs><w:tab w:val="center" w:pos="4252"/><w:tab w:val="right" w:pos="8504"/></w:tabs><w:spacing w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="PiedepginaCar"><w:name w:val="Pie de página Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Piedepgina"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="008650CD"/></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="UnresolvedMention"><w:name w:val="Unresolved Mention"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:semiHidden/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00F16517"/><w:rPr><w:color w:val="605E5C"/><w:shd w:val="clear" w:color="auto" w:fill="E1DFDD"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:customStyle="1" w:styleId="TITULOS"><w:name w:val="TITULOS"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="99"/><w:rsid w:val="009E2119"/><w:pPr><w:keepNext/><w:tabs><w:tab w:val="left" w:pos="708"/><w:tab w:val="left" w:pos="1416"/><w:tab w:val="left" w:pos="2124"/><w:tab w:val="left" w:pos="2832"/><w:tab w:val="left" w:pos="3540"/><w:tab w:val="left" w:pos="4248"/><w:tab w:val="left" w:pos="4956"/><w:tab w:val="left" w:pos="5664"/><w:tab w:val="left" w:pos="6372"/><w:tab w:val="left" w:pos="7080"/><w:tab w:val="left" w:pos="7788"/><w:tab w:val="left" w:pos="8496"/><w:tab w:val="left" w:pos="9204"/><w:tab w:val="left" w:pos="9912"/><w:tab w:val="left" w:pos="10620"/><w:tab w:val="left" w:pos="11328"/><w:tab w:val="left" w:pos="12036"/><w:tab w:val="left" w:pos="12744"/><w:tab w:val="left" w:pos="13452"/><w:tab w:val="left" w:pos="14160"/><w:tab w:val="left" w:pos="14868"/><w:tab w:val="left" w:pos="15576"/><w:tab w:val="left" w:pos="16284"/><w:tab w:val="left" w:pos="16992"/><w:tab w:val="left" w:pos="17700"/><w:tab w:val="left" w:pos="18408"/><w:tab w:val="left" w:pos="19116"/><w:tab w:val="left" w:pos="19824"/><w:tab w:val="left" w:pos="20532"/><w:tab w:val="left" w:pos="21240"/><w:tab w:val="left" w:pos="21948"/><w:tab w:val="left" w:pos="22656"/><w:tab w:val="left" w:pos="23364"/><w:tab w:val="left" w:pos="24072"/><w:tab w:val="left" w:pos="24780"/><w:tab w:val="left" w:pos="25488"/><w:tab w:val="left" w:pos="26196"/><w:tab w:val="left" w:pos="26904"/><w:tab w:val="left" w:pos="27612"/><w:tab w:val="left" w:pos="28320"/></w:tabs><w:suppressAutoHyphens/><w:autoSpaceDE w:val="0"/><w:autoSpaceDN w:val="0"/><w:adjustRightInd w:val="0"/><w:spacing w:after="0" w:line="280" w:lineRule="atLeast"/><w:jc w:val="center"/><w:textAlignment w:val="center"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Bookman Old Style" w:hAnsi="Bookman Old Style" w:cs="Bookman Old Style"/><w:b/><w:bCs/><w:color w:val="000000"/><w:sz w:val="28"/><w:szCs w:val="28"/><w:lang w:val="es-ES_tradnl"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:customStyle="1" w:styleId="Ttulo1Car"><w:name w:val="Título 1 Car"/><w:basedOn w:val="Fuentedeprrafopredeter"/><w:link w:val="Ttulo1"/><w:uiPriority w:val="9"/><w:rsid w:val="00E96125"/><w:rPr><w:rFonts w:asciiTheme="majorHAnsi" w:eastAsiaTheme="majorEastAsia" w:hAnsiTheme="majorHAnsi" w:cstheme="majorBidi"/><w:color w:val="2F5496" w:themeColor="accent1" w:themeShade="BF"/><w:sz w:val="40"/><w:szCs w:val="40"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="Prrafodelista"><w:name w:val="List Paragraph"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="34"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00F94E7D"/><w:pPr><w:spacing w:after="200" w:line="276" w:lineRule="auto"/><w:ind w:left="720"/><w:contextualSpacing/></w:pPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="TtuloTDC"><w:name w:val="TOC Heading"/><w:aliases w:val="Título de TDC,citas"/><w:basedOn w:val="Ttulo1"/><w:next w:val="Normal"/><w:uiPriority w:val="39"/><w:unhideWhenUsed/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00850392"/><w:pPr><w:spacing w:before="240" w:after="0" w:line="240" w:lineRule="auto"/><w:ind w:firstLine="720"/><w:outlineLvl w:val="9"/></w:pPr><w:rPr><w:sz w:val="32"/><w:szCs w:val="32"/><w:lang w:val="en-US"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="character" w:styleId="nfasis"><w:name w:val="Emphasis"/><w:aliases w:val="cita"/><w:uiPriority w:val="20"/><w:qFormat/><w:rsid w:val="00850392"/><w:rPr><w:rFonts w:ascii="Adobe Garamond Pro" w:eastAsia="Calibri" w:hAnsi="Adobe Garamond Pro" w:cs="Calibri"/><w:bCs/><w:color w:val="auto"/><w:spacing w:val="-2"/><w:sz w:val="20"/><w:szCs w:val="20"/><w:lang w:val="es-AR"/></w:rPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="TDC1"><w:name w:val="toc 1"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:next w:val="Normal"/><w:autoRedefine/><w:uiPriority w:val="39"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00816634"/><w:pPr><w:spacing w:after="100"/></w:pPr></w:style><w:style w:type="paragraph" w:styleId="TDC2"><w:name w:val="toc 2"/><w:basedOn w:val="Normal"/><w:next w:val="Normal"/><w:autoRedefine/><w:uiPriority w:val="39"/><w:unhideWhenUsed/><w:rsid w:val="00816634"/><w:pPr><w:spacing w:after="100"/><w:ind w:left="220"/></w:pPr></w:style></w:styles></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/customXml/itemProps1.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.customXmlProperties+xml" pkg:padding="32"><pkg:xmlData pkg:originalXmlStandalone="no"><ds:datastoreItem ds:itemID="{BE662809-2AE0-41F6-B233-9A0C0680C516}" xmlns:ds="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/customXml"><ds:schemaRefs><ds:schemaRef ds:uri="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/bibliography"/></ds:schemaRefs></ds:datastoreItem></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/numbering.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.numbering+xml"><pkg:xmlData><w:numbering xmlns:wpc="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingCanvas" xmlns:cx="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2014/chartex" xmlns:cx1="http://schemas.microsoft.com/office/drawing/2015/9/8/chartex" xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:o="urn:schemas-microsoft-com:office:office" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:m="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/math" xmlns:v="urn:schemas-microsoft-com:vml" xmlns:wp14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingDrawing" xmlns:wp="http://schemas.openxmlformats.org/drawingml/2006/wordprocessingDrawing" xmlns:w10="urn:schemas-microsoft-com:office:word" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" xmlns:wpg="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingGroup" xmlns:wpi="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingInk" xmlns:wne="http://schemas.microsoft.com/office/word/2006/wordml" xmlns:wps="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordprocessingShape" mc:Ignorable="w14 w15 w16se wp14"><w:abstractNum w:abstractNumId="0" w15:restartNumberingAfterBreak="0"><w:nsid w:val="2F0053DB"/><w:multiLevelType w:val="hybridMultilevel"/><w:tmpl w:val="17E27B06"/><w:lvl w:ilvl="0" w:tplc="9912CE4E"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%1."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="1069" w:hanging="360"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:hint="default"/></w:rPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="1" w:tplc="200A0019" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%2."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="1789" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="2" w:tplc="200A001B" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerRoman"/><w:lvlText w:val="%3."/><w:lvlJc w:val="right"/><w:pPr><w:ind w:left="2509" w:hanging="180"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="3" w:tplc="200A000F" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="decimal"/><w:lvlText w:val="%4."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="3229" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="4" w:tplc="200A0019" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%5."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="3949" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="5" w:tplc="200A001B" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerRoman"/><w:lvlText w:val="%6."/><w:lvlJc w:val="right"/><w:pPr><w:ind w:left="4669" w:hanging="180"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="6" w:tplc="200A000F" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="decimal"/><w:lvlText w:val="%7."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="5389" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="7" w:tplc="200A0019" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%8."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="6109" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="8" w:tplc="200A001B" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerRoman"/><w:lvlText w:val="%9."/><w:lvlJc w:val="right"/><w:pPr><w:ind w:left="6829" w:hanging="180"/></w:pPr></w:lvl></w:abstractNum><w:abstractNum w:abstractNumId="1" w15:restartNumberingAfterBreak="0"><w:nsid w:val="543077CC"/><w:multiLevelType w:val="hybridMultilevel"/><w:tmpl w:val="15EC75D6"/><w:lvl w:ilvl="0" w:tplc="200A000F"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="decimal"/><w:lvlText w:val="%1."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="720" w:hanging="360"/></w:pPr><w:rPr><w:rFonts w:hint="default"/></w:rPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="1" w:tplc="200A0019" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%2."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="1440" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="2" w:tplc="200A001B" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerRoman"/><w:lvlText w:val="%3."/><w:lvlJc w:val="right"/><w:pPr><w:ind w:left="2160" w:hanging="180"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="3" w:tplc="200A000F" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="decimal"/><w:lvlText w:val="%4."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="2880" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="4" w:tplc="200A0019" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%5."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="3600" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="5" w:tplc="200A001B" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerRoman"/><w:lvlText w:val="%6."/><w:lvlJc w:val="right"/><w:pPr><w:ind w:left="4320" w:hanging="180"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="6" w:tplc="200A000F" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="decimal"/><w:lvlText w:val="%7."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="5040" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="7" w:tplc="200A0019" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerLetter"/><w:lvlText w:val="%8."/><w:lvlJc w:val="left"/><w:pPr><w:ind w:left="5760" w:hanging="360"/></w:pPr></w:lvl><w:lvl w:ilvl="8" w:tplc="200A001B" w:tentative="1"><w:start w:val="1"/><w:numFmt w:val="lowerRoman"/><w:lvlText w:val="%9."/><w:lvlJc w:val="right"/><w:pPr><w:ind w:left="6480" w:hanging="180"/></w:pPr></w:lvl></w:abstractNum><w:num w:numId="1"><w:abstractNumId w:val="1"/></w:num><w:num w:numId="2"><w:abstractNumId w:val="0"/></w:num></w:numbering></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/customXml/_rels/item1.xml.rels" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.relationships+xml" pkg:padding="256"><pkg:xmlData><Relationships xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/relationships"><Relationship Id="rId1" Type="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships/customXmlProps" Target="itemProps1.xml"/></Relationships></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/customXml/item1.xml" pkg:contentType="application/xml" pkg:padding="32"><pkg:xmlData pkg:originalXmlStandalone="no"><b:Sources SelectedStyle="\CHICAGO.XSL" StyleName="Chicago" Version="16" xmlns:b="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/bibliography" xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/bibliography"/></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/docProps/core.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-package.core-properties+xml" pkg:padding="256"><pkg:xmlData><cp:coreProperties xmlns:cp="http://schemas.openxmlformats.org/package/2006/metadata/core-properties" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:dcterms="http://purl.org/dc/terms/" xmlns:dcmitype="http://purl.org/dc/dcmitype/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"><dc:title/><dc:subject/><dc:creator>Esther Mobilia Diotaiuti</dc:creator><cp:keywords/><dc:description/><cp:lastModifiedBy>Usuario Publico IIH</cp:lastModifiedBy><cp:revision>2</cp:revision><cp:lastPrinted>2025-10-27T18:12:00Z</cp:lastPrinted><dcterms:created xsi:type="dcterms:W3CDTF">2025-10-27T18:14:00Z</dcterms:created><dcterms:modified xsi:type="dcterms:W3CDTF">2025-10-27T18:14:00Z</dcterms:modified></cp:coreProperties></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/fontTable.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.fontTable+xml"><pkg:xmlData><w:fonts xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" mc:Ignorable="w14 w15 w16se"><w:font w:name="Times New Roman"><w:panose1 w:val="02020603050405020304"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E0002EFF" w:usb1="C000785B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Calibri"><w:panose1 w:val="020F0502020204030204"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="swiss"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E4002EFF" w:usb1="C000247B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Calibri Light"><w:panose1 w:val="020F0302020204030204"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="swiss"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E4002EFF" w:usb1="C000247B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Courier New"><w:panose1 w:val="02070309020205020404"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="modern"/><w:pitch w:val="fixed"/><w:sig w:usb0="E0002EFF" w:usb1="C0007843" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Bookman Old Style"><w:panose1 w:val="02050604050505020204"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="00000287" w:usb1="00000000" w:usb2="00000000" w:usb3="00000000" w:csb0="0000009F" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Adobe Garamond Pro"><w:altName w:val="Times New Roman"/><w:panose1 w:val="00000000000000000000"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:notTrueType/><w:pitch w:val="default"/></w:font><w:font w:name="Arial MT"><w:altName w:val="Arial"/><w:charset w:val="01"/><w:family w:val="swiss"/><w:pitch w:val="variable"/></w:font><w:font w:name="Arial"><w:panose1 w:val="020B0604020202020204"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="swiss"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E0002EFF" w:usb1="C000785B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font><w:font w:name="Adobe Garamond"><w:altName w:val="Times New Roman"/><w:panose1 w:val="00000000000000000000"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:notTrueType/><w:pitch w:val="default"/></w:font><w:font w:name="font303"><w:altName w:val="Times New Roman"/><w:panose1 w:val="00000000000000000000"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:notTrueType/><w:pitch w:val="default"/></w:font><w:font w:name="Times"><w:panose1 w:val="02020603050405020304"/><w:charset w:val="00"/><w:family w:val="roman"/><w:pitch w:val="variable"/><w:sig w:usb0="E0002EFF" w:usb1="C000785B" w:usb2="00000009" w:usb3="00000000" w:csb0="000001FF" w:csb1="00000000"/></w:font></w:fonts></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/word/webSettings.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.webSettings+xml"><pkg:xmlData><w:webSettings xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006" xmlns:r="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/relationships" xmlns:w="http://schemas.openxmlformats.org/wordprocessingml/2006/main" xmlns:w14="http://schemas.microsoft.com/office/word/2010/wordml" xmlns:w15="http://schemas.microsoft.com/office/word/2012/wordml" xmlns:w16se="http://schemas.microsoft.com/office/word/2015/wordml/symex" mc:Ignorable="w14 w15 w16se"><w:divs><w:div w:id="93945026"><w:bodyDiv w:val="1"/><w:marLeft w:val="0"/><w:marRight w:val="0"/><w:marTop w:val="0"/><w:marBottom w:val="0"/><w:divBdr><w:top w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:left w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:bottom w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:right w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/></w:divBdr></w:div><w:div w:id="280768105"><w:bodyDiv w:val="1"/><w:marLeft w:val="0"/><w:marRight w:val="0"/><w:marTop w:val="0"/><w:marBottom w:val="0"/><w:divBdr><w:top w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:left w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:bottom w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:right w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/></w:divBdr></w:div><w:div w:id="1180316791"><w:bodyDiv w:val="1"/><w:marLeft w:val="0"/><w:marRight w:val="0"/><w:marTop w:val="0"/><w:marBottom w:val="0"/><w:divBdr><w:top w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:left w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:bottom w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/><w:right w:val="none" w:sz="0" w:space="0" w:color="auto"/></w:divBdr></w:div></w:divs><w:optimizeForBrowser/><w:allowPNG/></w:webSettings></pkg:xmlData></pkg:part><pkg:part pkg:name="/docProps/app.xml" pkg:contentType="application/vnd.openxmlformats-officedocument.extended-properties+xml" pkg:padding="256"><pkg:xmlData><Properties xmlns="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/extended-properties" xmlns:vt="http://schemas.openxmlformats.org/officeDocument/2006/docPropsVTypes"><Template>Normal.dotm</Template><TotalTime>0</TotalTime><Pages>30</Pages><Words>7487</Words><Characters>41181</Characters><Application>Microsoft Office Word</Application><DocSecurity>0</DocSecurity><Lines>343</Lines><Paragraphs>97</Paragraphs><ScaleCrop>false</ScaleCrop><HeadingPairs><vt:vector size="4" baseType="variant"><vt:variant><vt:lpstr>Título</vt:lpstr></vt:variant><vt:variant><vt:i4>1</vt:i4></vt:variant><vt:variant><vt:lpstr>Title</vt:lpstr></vt:variant><vt:variant><vt:i4>1</vt:i4></vt:variant></vt:vector></HeadingPairs><TitlesOfParts><vt:vector size="2" baseType="lpstr"><vt:lpstr/><vt:lpstr/></vt:vector></TitlesOfParts><Company/><LinksUpToDate>false</LinksUpToDate><CharactersWithSpaces>48571</CharactersWithSpaces><SharedDoc>false</SharedDoc><HyperlinksChanged>false</HyperlinksChanged><AppVersion>16.0000</AppVersion></Properties></pkg:xmlData></pkg:part></pkg:package>